بدهی نفتی هند به ایران

اختصاصی بصیرت/

سیاست های خصمانه ای که آمریکا از سال گذشته در خصوص تحریم ایران تشدید کرده است، موجب شد تا بانک مرکزی هند تحت فشار آمریکایی ها، مبادلات ارزی خود را با ایران محدود کند و این مسئله منجر به این شد که از سال گذشته دریافت پول نفت صادراتی ایران به هند با مشکلاتی مواجه شود.از دسامبر گذشته تا کنون پس از تصمیم بانک مرکزی هند برای ممنوع کردن مبادلات ارزی دو کشور در چارچوب مکانیسم اتحادیه پایاپای پولی آسیایی، شرکت های هندی نتوانسته اند پول نفت وارداتی از ایران را پرداخت کنند.
از سال گذشته تاکنون راهکارهای متفاوتی از سوی ایران برای أخذ پول نفت به هندی ها پیشنهاد شد ولی مسئولان این کشور به بهانه های مختلف از قبول این پیشنهادها سر باز زدند و تا به امروز بر اساس آنچه مقامات رسمی کشورمان از جمله رئیس کل بانک مرکزی اعلام کرده اند، بیش از پنج میلیارد دلار از پول صادرات نفت ایران در جیب هندی ها مانده است و تحویل ایران نمی شود.بر اساس تازه ترین خبرهایی که در این خصوص منتشر شده است، شنیده شده مقامات نفتی ایران یک نامه تهدیدآمیز برای مسئولان هند نوشتند و اعلام کردند: در صورتی که مشکل دریافت پول نفت حل نشود، از اول آگوست یعنی 10 مرداد، صادرات نفت ایران به هند متوقف خواهد شد.
ظاهراً این تهدیدها تا حدودی کارساز بوده و رسانه های هندی نوشتند: مسئولان هندی نگران از دست دادن منابع نفتی ایران هستند و البته با کشورهایی نظیر عربستان سعودی و کویت برای جایگزین کردن نفت ایران مذاکراتی را انجام دادند.
هر چند در این بین، برخی کارشناسان اعلام می کنند که توقف صادرات نفت ایران به هند تنها موجب از دست رفتن بازار ایران شده و هند کشورهای دیگری از جمله عربستان سعودی را جایگزین ایران می کند، ولی باید متذکر شد که به نظر می رسد، مضرات از دست رفتن بازار نفت هند بیشتر از مضرات صادرات نفت به هند بدون ضمانت اجرایی بازگشت پول به کشور نباشد.
البته برخی نیز عنوان می کنند، چون ایران یک قرارداد یک ساله برای صادرات نفت با شرکت های هند دارد، در صورت متوقف شدن صادرات نفت، شرکت هندی می تواند علیه ایران در مجامع بین المللی اقامه دعوی و شکایت کند و برای توقف صادرات ادعای خسارت نماید. باید گفت در قراردادهای صادرات نفت ایران، چنین موردی وجود ندارد.
در عین حال باید بپذیریم که در صورت از دست دادن بازار صادراتی هند برای یافتن بازارهای مطمئن و عمده نفت صادراتی ایران و تضمین وابستگی این بازارها به نفت صادراتی کشورمان، موانع متعدد، زیاد و ریز و درشتی وجود دارد که مسئولان باید برای آن فکری بکنند. ولی این بدان معنا نیست که به بهانه از دست دادن یک بازار، صادرات زیانبار داشته باشیم.
لازم به ذکر است که ایران در حال حاضر روزانه 400 هزار بشکه نفت به هند صادر می کند که این رقم معادل 12 درصد کل نفت مورد نیاز این کشور است. ضمن اینکه باید توجه داشته باشیم توقف یک باره صادرات نفت ایران به هند، برای طرف های هندی نیز مشکلات عدیده ای را ایجاد می کند که برطرف کردن این مشکلات، به سادگی امکان پذیر نیست. همچنین بازار جهانی نفت هم حتماً تحت تأثیر این اتفاق خواهد بود که منافعی را برای ایران به همراه خواهد داشت.