شبکه‌های اجتماعی علیه غرب قیام می‌کنند

رضا اشرفى
غرب همواره از تکنولوژی، استفاده های چندگانه کرده که کشورهای غیر غربی کمتر توان چنین کاری را دارند، به این دلیل که منبع اصلی این دانش ها عموماً در کشورهای پیشرفته قرار دارند. پیشرفت های یکی - دو دهه اخیر در زمینه های کامپیوتری و سایبری سبب شده تا غرب نه تنها از آن برای توسعه بیشتر و رسیدن به نتایج علمی بزرگ تری استفاده کند، بلکه بهره گیری جاسوسی از طریق هک کردن، بارگذاری و نفوذ در سیستم های اطلاعاتی دیگران، تخریب تکنولوژی کشورهای رقیب و مخالفت از طریق حمله های سایبری، ایجاد و منظم سازی شورش های خیابانی در کشورهایی که به لحاظ جهت گیری های سیاسی و بین المللی با کشورهای غربی مخالف هستند و... از دیگر فعالیت های آن است. کشورهای پیشرفته نیز برای به نتیجه رساندن آن به شکل شبانه روزی در حال فعالیت هستند. در حال حاضر که در برخی از کشورهای منطقه خاورمیانه قیام های هر روزه خیابانی علیه حاکمان مستبد در حال انجام است، متخصصان امور سایبری که عموماً با نهادهای جاسوسی و اطلاعاتی غربی هماهنگ بوده و در کشورهایی مثل آمریکا، انگلیس و... در حال فعالیت هستند، دست کم در دو زمینه فعال هستند. ابتدا با بهره گیری از شبکه های اجتماعی مثل فیس بوک، توئیتر و ... مردم را در کشورهایی که حاکمانش با غرب هماهنگ نیستند، تهییج کرده تا خیابان ها و شورش ها را ترک نکنند.
این مسئله را به وضوح می توان در تحولات سوریه مشاهده کرد. اقدام دوم خبرگان سایبری این است که آنها در سر و صدای ایجاد شده و تظاهرات پی در پی منطقه ای و بین المللی که با بحران اقتصادی جهانی نیز همراه شده، در گوشه دنج خود به دنبال نفوذ در مراکز و نهادهای امنیتی، اطلاعاتی و فنی کشورهای مختلف از دوست تا دشمن برآمده و به زبان ساده به دزدی اطلاعاتی مشغول شده اند.
اما مهم ترین بحث در تحولات اخیر که با فضای سایبر گره خورده، نوع واکنش دولتمردان غربی نسبت به استفاده از شبکه های اجتماعی در کشورهای خودشان است. مدت ها غربی ها از این ابزار برای ایجاد شورش و بحران در کشورهای دیگر استفاده کرده اند و زمانی که کشورهای هدف با قطع کانال های ارتباطی اینترنتی و محدود کردن دسترسی به شبکه های اجتماعی از فعالیت گسترده آنها جلوگیری می کردند، به بهانه نادیده گرفتن حقوق شهروندی و مدنی به شدت با مخالفت دولت های غربی مواجه می شدند. این در حالی است که در شرایط کنونی با بحران مالی جهانی و نزدیک شدن اقتصاد سرمایه داری به فروپاشی، شهروندان غربی به دلایل بیکاری و ضعف اقتصادی به خیابان ها ریخته اند که اتفاقاً شبکه های اجتماعی فضای سایبری نقش مهمی در ساماندهی آنها داشته اند.
این مسئله بیش از همه در کشور انگلیس رخ داده است. پلیس و نیروهای امنیتی این کشور طی مدت کوتاهی، شش نفر را در خیابان های انگلیس کشته و بیش از چهار هزار نفر را بازداشت کردند. در این حالت، دولت و پلیس انگلیس با هماهنگی متحدان غربی خود که تاکنون از کاربرد و کاربری شبکه های اجتماعی حمایت می کردند به یکباره رأی خود را تغییر داده و حتی مقامات سیاسی، امنیتی و پلیسی انگلیس برای تعطیلی شبکه های اجتماعی اینترنتی و همچنین آموزش دادن پلیس برای چگونگی برخورد با فعالیت های کاربران مجازی، جلسه اضطراری تشکیل داده اند.
حتی «دیوید کامرون» نخست وزیر انگلیس خطاب به اعضای پارلمان کشورش گفت: «هر کسی که نظاره گر اقدامات وحشیانه معترضان است، این پرسش را مطرح می کند که چگونه این افراد از طریق شبکه های اجتماعی اعتراض های خود را سامان می دهند.» خبرگزاری «شینهوای» چین در پی این تحولات نوشت: معترضان با ارسال پیام در شبکه های اجتماعی همچون فیس بوک، توئیتر و استفاده از گوشی بلک بری، زمان و مکان تظاهرات را مشخص می کنند. از این رو در نتیجه آغاز این شورش ها قوانین مربوط به اینترنت مسئله مهمی است که در محافل سیاسی انگلیس بارها مطرح شده است. نیروهای امنیتی این کشور حتی در روزهای اخیر افراد زیادی را در همین زمینه دستگیر کرده اند. انگلیس در حالی به دنبال تغییر قوانین اینترنتی است که غرب برای دسترسی آسان تر کاربران در کشورهای مخالف، «اینترنت چمدانی» را طراحی کرده است تا مخالفان دولت هایی که در جهان با آمریکا، انگلیس و متحدان شان هم زاویه نیستند، به راحتی با استفاده از شبکه های اجتماعی، شورش های خیابانی ترتیب دهند. اینترنت چمدانی با بودجه وزارت امور خارجه آمریکا و گروهی از متخصصان در بنیاد «نیو امریکن» در حال تکمیل است. از طریق این طرح، دولت هایی که برای کنترل شورش های اجتماعی برای فضای مجازی محدودیت ایجاد می کنند، به مخالفان حکومتی فناوری راه اندازی شبکه اینترنتی مستقل (سایه) داده می شود. ناگفته پیدا است که چنین طرحی تنها در کشورهایی پیاده می شود که آمریکا و غرب با آنها دچار چالش بوده و طی سال های اخیر تلاش زیادی برای سرنگونی و تغییر رژیم در آنها انجام داده است.
در کل، کشورهای غربی بر این باور هستند که استفاده از شبکه های اجتماعی برای ساماندهی قیام های مردمی در کشور خودشان غیرقانونی است و افراد خاطی مجرم شناخته و مجازات می شوند؛ اما استفاده از همین ابزار برای کشورهای دیگر مجاز است و هر گونه اقدام این دولت ها علیه کاربران خود، غیرقانونی و غیرمجاز است! به طور مثال، در حالی که اینترنت چمدانی به طور کامل راه اندازی نشده بود؛ اما معمر قذافی، دیکتاتور لیبی مخالف غرب، برای فضای اینترنت محدودیت هایی را ایجاد کرده بود؛ لذا کشورهای غربی از طریق وسعت دادن و استفاده از فضای اینترنتی کشورهای همسایه لیبی، دسترسی به اینترنت در این کشور را مهیا کردند. این در حالی است که در کشورهای عربی متحد غرب همچون عربستان، اردن، بحرین و ... و حتی در رژیم صهیونیستی هر زمان که نیاز دیده شود، نه تنها از اینترنت چمدانی سخن به میان نمی آید و طرحی شبیه لیبی در آن پیاده نمی شود؛ بلکه برای قطع کردن فضای مجازی هر اقدامی صورت می گیرد. این سناریو در کشورهای غربی همچون انگلیس نیز قابل اجرا است تا هر جایی که منافع غرب حکم می کند اینترنت باشد و هر جا که منافع آنها به خطر می افتد، اینترنت نیز قطع شود.