قد بلند سارکوزی؟!

رضا گرمابدری
نیکلا سارکوزی، رئیس جمهور فرانسه در فرازی از صحبت هایش که درجمع سفیران فرانسه در کشورهای دیگر سخن می گفت به موضوع ایران پرداخت و نامربوط و بدون مقدمه با اشاره غیرواقعی به فعالیت های هسته ای و موشکی ایران، زبان تهدید گشود و گفت: «برنامه نظامی توسعه طرح های موشکی و همچنین برنامه هسته ای ایران تهدید بزرگی است که ممکن است سبب انجام حمله پیش دستانه علیه این کشور شود». به این سخنان غیردیپلماتیک سارکوزی به دو شکل می توان پاسخ گفت: 1- پاسخ دیپلماتیک که به وسیله «حسن تاجیک» مدیرکل غرب اروپای وزارت امورخارجه داده شد و گفت: «همانگونه که بارها اعلام شده، فعالیت های هسته ای جمهوری اسلامی ایران کاملاً جنبه صلح آمیز داشته و گزارشات آژانس بین المللی انرژی اتمی موید همین مطلب است. فعالیت های دفاعی کشورمان نیز همگی جنبه بازدارندگی دارد. بدیهی است هرگونه اظهاراتی که مبتنی بر داده های غیرواقع بینانه باشد می تواند زمینه را برای بی ثبات کردن منطقه فراهم کند و توصیه می شود با توجه به واقعیت ها از بیان این گونه اظهارات اجتناب شود.»
2- پاسخ غیر دیپلماتیک و با ادبیات شخص سارکوزی. پاسخ اظهارات سارکوزی در اصل پاسخ این پرسش است که چرا سارکوزی چنین ادعایی را مطرح کرده است؟ درباره سارکوزی باید به چند نکته توجه شود: 1- یهودی بودن مادر وی برشخصیت سارکوزی و تمایلاتش بیشتر از پدرش تأثیر داشته است تا آنجا که لابی صهیونیسم در فرانسه برای استفاده از موقعیت سارکوزی با مشکل چندانی مواجه نیست و لابی صهیونیسم می تواند به راحتی از مسیر سارکوزی به خواسته هایش برسد. این مقوله دو حالت دارد؛ یکی اینکه سارکوزی با استفاده از موقعیت و نفوذش راه را برای آنها باز می کند و دیگر اینکه شخص سارکوزی به عنوان یک عامل و ابزار در خدمت لابی صهیونیسم قرار می گیرد. در موضوع مورد پردازش، سارکوزی در حالت دوم قرار دارد، البته همه چیز به اینجا ختم نمی شود بلکه مسئله مهم دیگری در این رویکرد سارکوزی نقش دارد و سبب انطباقش با این مورد شده است که در نکته دوم آشکار می شود. 2- شخصیت سارکوزی بسیار بلندپرواز و علاقه مند به دیده شدن و مطرح بودن است، به همین سبب عکس هایی از سارکوزی وجود دارد که هنگام قرار گرفتن در کنار شخصیت هایی که از وی بلندقدتر هستند( که نوعاً اینگونه است) برای غلبه بر احساس ضعف و حقارتش پاشنه پایش را بالا می گیرد تا شاید قدش دو سه سانتی بلندتر به نظر آید اگر چه این حرکت مشکل سارکوزی را حل نمی کند، اما تا حدودی آب سردی است بر روی شعله های حقارت وی. متأسفانه این جدال درونی سارکوزی با خودش وارد عرصه سیاستمداری وی که امروزه مهم ترین مسئولیت اوست نیز شده است و کم کم دارد کار دست او می دهد. سارکوزی در خیال خود گمان می کند که بسیج نیروهای نظامی ناتو برای حمله به لیبی کار وی است و از این بابت نیز بسیار خوشحال است و احساس می کند در عرصه سیاست و تصمیم گیری یک مسئله مهم بین المللی پایش را آنقدر بالا آورده که قدش از همه سیاستمداران همطرازش بلندتر شده است. در حالی که در واقع امر موضوع غیر از آن است که در وهم سارکوزی تجسم یافته است. ناگفته نماند، قدکشیدن تخیلی و رویایی سارکوزی آنقدر نبوده که وی خطر اینگونه اظهارات را درک نکند، چرا که وی بلافاصله با تغییر لحن و محتوا در ادامه صحبت های پیشینش گفت: «حمله به ایران سبب بروز بحران های جدی در جهان می شود و از همین رو فرانسه در تلاش است تا به هر قیمتی از بروز آن جلوگیری کند.»
اینکه سارکوزی در جمله اش از عبارت «بحران های جدی در جهان» استفاده کرده نشان می دهد که او از اهمیت و ابعاد خطرناک چنین مسئله مهمی غافل نیست و می توان احتمال داد که سارکوزی پس از ادای فراز تهدیدی فوق متوجه زیاده روی و نسنجیده سخن گفتنش شد و برای تعدیل آن به این مطلب روی آورد.
3- سارکوزی نیک می داند که اگر در وضعیت حاضر چنین پیشنهادی را در بین کشورهای دوستش هم مطرح کند، کسی آن را نمی پذیرد. سارکوزی پس از روی کار آمدن و کنار گذاشتن مشی مستقل شیراک به این امید که با پیروی از سیاست های آمریکا به جایی خواهد رسید ضمن از دست دادن مشی مستقلانه شیراک که قابل احترام بود وجهه فرانسه را در محیط بین الملل خراب کرد، از این رو کسی اظهارات وی را جدی نمی گیرد تا آنجا که بسیاری در فرانسه روزشماری می کنند تا دوره حکومت وی سرآید تا مردم بتوانند به آینده فرانسه امیدوار شوند.
4- مردم ایران برای فعال کردن آتشفشان تنفرشان از فرانسه به قدر کافی بهانه و خاطره دارند و سارکوزی باید بیش از اینها مراقب باشد تا این آتشفشان فعال نشود. به نظر می رسد سارکوزی با نگاهی عاقلانه به توانمندی های ایران امروز به زودی از این موضعش فاصله بگیرد.