اربعین حسینی

بخش اندیشه :چهل،چهلم.در فرهنگ اسلامى و در معارف عرفانی،عدد چهل(اربعین)جایگاه‌خاصى دارد. چله نشینى براى رفع حاجت‌یا رسیدن به مقامات سلوک و عرفان معروف‌است.حفظ کردن چهل حدیث،اخلاص چهل صباح،کمال عقل در چهل سالگی،دعابراى چهل مومن،چهل شب چهارشنبه و...بسیارى از این نمونه‌ها و موارد. در فرهنگ عاشورا،اربعین به چهلمین روز شهادت حسین بن على‌«ع‌»گفته مى‌شودکه مصادف با روز بیستم ماه صفر است.از سنتهاى مردمی،گرامیداشت چهلم مردگان‌است که،به یاد عزیز فوت شده خویش،خیرات و صدقات مى‌دهند و مجلس یاد بود بپامى‌کنند.در روز بیستم صفر نیز،شیعیان،عظیم ترین مراسم سوگوارى را در کشورها وشهرهاى مختلف به یاد عاشوراى حسینى بر پا مى‌کنند و همراه با دسته‌هاى سینه زنى وعزادارى به تعظیم شعائر دینى مى‌پردازند.در شهر کربلا،اربعین حسینى عظمت و شکوه‌خاصى دارد و دسته‌هاى عزادار،مراسمى پرشور بر پا مى‌کنند.

آنچه نزد ارباب مقاتل، مسلم است، زیارت جابر بن عبدالله انصارى در روز بیستم صفر سال شهادت آن حضرت در کربلا مى‌باشد. اما آیا اهل بیت امام حسین نیز در همان روز از شام به کربلا بازگشته بودند، چنانچه سید بن طاووس نقل کرده است، نزد محققان و مورخان‌مورد شک و تردید مى‌باشد زیرا مسیر حرکت اهل بیت : از کوفه به شام از شارع عام بوده که از بلاد معروفه مى‌گذشته و مسافت آن چهل منزل بود و حداقل بیست روز طول مى‌کشید. برخى از محققان و تاریخ نویسان نظرشان بر این است که اهل بیت : یک ماه در شام مانده‌اندو دیگر اینکه شیخ مفید، شیخ طوسى و کفعمى گفته‌اند که خاندان اهل بیت : را روز بیستم صفر از شام به سوى مدینه کوچ داده‌اند.

در نخستین اربعین شهادت امام حسین‌«ع‌»،جابر بن عبد الله انصارى و عطیه عوفى‌موفق به زیارت تربت و قبر سید الشهدا شدند.بنا به برخى نقلها،در همان اربعین،کاروان‌اسراى اهل بیت‌«ع‌»در باز گشت از شام و سر راه مدینه،از کربلا گذشتند و با جابر دیدارکردند.البته برخى از مورخان هم آن را نفى کرده و نپذیرفته‌اند.از جمله مرحوم محدث‌قمى در«منتهى الآمال‌»دلایلى ذکر مى‌کند که دیدار اهل بیت از کربلا در اربعین اول نبوده‌است. بعضى از علما نیز در این باره تحقیق مبسوط و مستقلى انجام داده‌اند که منتشرشده است. به هر حال،تکریم این روز و احیاى خاطره غمبار عاشورا،رمز تداوم شورعاشورایى در زمانهاى بعد بوده است.در تاریخ انقلاب اسلامى ایران نیز،سنت احیاى‌اربعین تاثیر مهمى در شور گسترى در شهرها داشت و در چهلم شهداى حادثه قم(درتاریخ 19 دى 1356 ش)مردم مسلمان تبریز قیام کردند و شهید دادند.در اربعین شهداى‌تبریز،شهرهاى دیگر مجلس یادبود گرفته، تظاهرات کردند و همین گونه اربعینها به هم‌وصل شد و سراسر ایران به نهضت پیوست،تا آنکه انقلاب اسلامى در 22 بهمن سال1357‌ ش به پیروزى رسید.این به برکت الهام گیرى از فرهنگ شهادت و ایثار خون بود که‌ملت قهرمان ایران،از عاشورا گرفته بود.«اربعین‌»، تداوم‌«عاشورا»بود و«ذکر»،رسالت‌بازماندگان پس از«خون‌»و «شهادت.»‌

***

به یاد کربلا دلها غمین است دلا خون گریه کن چون اربعین است پیام خون،خطاب آتشین است بقاى دین،رهین اربعین است که تاریخ پر از خون و شهادت سراسر اربعین در اربعین است بسوز اى دل که امروز اربعین است عزاى پور ختم المرسلین است مرام شیعه در خون ریشه دارد نگهبانى ز خط خون چنین است.

خداوندا اینک باز اربعین حسین آمده است. باز عرق شرم پیشانى انسانیت را نمناک کرده است . باز بشر از وجود خویش خجالت زده مى‌شود. و باز مثل همیشه امام رئوف و مهربان ما حسین بن على نگاه بخشایشگر خویش را بر بشر مى‌تاباند و بر حاجات ما آمین مى‌گوید. دلم دیگر از داغ على اصغر مرده است حالا چگونه این دل میتواند در تولد دوباره زمین لبخند بزند؟ کدام تولد؟ کدام زندگی؟ کدام امید ؟ اصلا مگر مى‌شود بعد از حسین به زندگى ادامه داد؟ نه نمى‌شود... زندگى ما بعد از حسین عین محکومیت است. اى کاش از خجالت آب مى‌شدیم تا هیچ گاه روى سیاه ما بر نگاه مادرش زهرا نیفتد. آخر هیچ جاى دنیا این رسم امانت دارى نیست. هیچ جاى جهان این رسم اربا ب و بندگى نیست. بیایید به تمام دنیا فخر بفروشیم براى داشتن چنین اربابى . بیایید آن طور که باید لطفش را پاس داریم و حرمتش را نگاه داریم .