اعتراضاتی با رنگ و بوی جدید

اسماعیل علوى
موج جدید راه پیمایی ها و اعتراضات گسترده مناطق شرقی عربستان که به درگیری و بازداشت مردم این کشور توسط نیروهای امنیتی سعودی در مناطق العوامیه، قطیف و... با ده ها زخمی و بازداشتی انجامید، یا یک بار دیگر، خبر از شکست تلاش های آل سعود برای مقابله با ورود موج انقلاب های عربی به این کشور داد.
مسئولان سعودی تا کنون به شدت تلاش کرده اند تا از رسیدن موج اعتراض ها از کشورهای عربی منطقه و همسایگان شان به داخل مرزهای خود جلوگیری کنند و در این راه به اقدامات مختلفی چون بهبود شرایط معیشتی مردم، اهدای کمک های مالی سنگین به همسایگان برای جلوگیری از فروپاشی نظام پادشاهی، روی آوردند؛ ولی به نظر می رسد که همه این تلاش ها، فقط توانسته است این مسئله را کمی به تأخیر بیندازد. اعتراض های مردمی در شرق عربستان طی چند روز گذشته که به درگیری های شدید با نیروهای پلیس انجامید، همگان، به ویژه سران سعودی را غافلگیر کرد.
درگیری های شرق این کشور نشان داد ته موانع سعودی ها در برابر بیداری اسلامی منطقه، از قدرت بازدارندگی کافی برخوردار نیست.
سران سعودی اگر چه با کمک های مالی و اقتصادی به بخشی از مردم عربستان (برای فرو نشاندن اعتراضات) و همچنین اخیراً دستور شاه عربستان برای اعطای حق رأی به زنان سعی می کنند تا جلوی اعتراضات مردمی را علیه خود بگیرند، اما ظاهراً کارایی این ترفندها موقت است و آن چیزی که عربستانی ها می خواهند، فراتر از موافقت با مشارکت زنان در انتخابات و یا کمک های مالی و مادی موقت است.
مردم عربستان خواستار دموکراسی، حق رأی و انتخابات آزاد، دستگاه قضایی مستقل و همچنین مبارزه با فساد حاکم بر حکومت کشورشان هستند. نکته جالب در اعتراضات اخیر این است که حتی کشتار، دستگیری و شکنجه و تهدید معترضان نیز تاکنون نتوانسته است جلوی روند رو به گسترش اعتراضات را در این کشور بگیرد و هر روز نیز این اعتراضات، رنگ و روی جدید و گسترده تری به خود می گیرد و جالب تر اینکه امروزه حتی سخنان و گفتار و شعارهای رهبران و مردم معترض صراحت بیشتری نسبت به گذشته به خود گرفته است که نشان از این واقعیت دارد که مردم و رهبران معترض عربستانی دیگر از توپ و تشرهای سران سعودی واهمه و ترسی به دل ندارند. اقدامی که شاید تا مدت ها پیش، رهبران معترض عربستانی از آن به شدت واهمه داشتند.
یکی از دلایل مهم در اعتماد به نفس بالای امروز معترضان سعودی را می توان به اختلافات شدید شاهزادگان سعودی مربوط دانست.
تشکیل «کمیته بیعت» توسط حکومت، از نشانه های اوج گرفتن اختلافات شاهزادگان در این کشور است که این خود، نشان از بحرانی بودن شرایط امروز حکومت سعودی دارد و ظاهراً این مسئله، خود دلیل مهمی است به جسارت و جرئت معترضان عربستانی علیه سران این کشور.
از سویی اعتراض و انتقاد برخی از سران مهم وهابی به دستور اعطای حق رأی به زنان از سوی شاه این کشور، نشانه ای دیگر از بحرانی بودن فضای حکومت عربستان داشته و نشان می دهد که در آینده ای نزدیک، اعتراضات مردم این کشور فقط مختص و محدود به شرق عربستان نخواهد ماند، بلکه تمامی سرزمین حجاز را موج گسترده انقلاب در برخواهد گرفت. واقعیت این است که امروز عربستان نه تنها در داخل که در خارج از این کشور نیز با مشکلات عدیده ای روبه رو است، چرا که دخالت و حمایت سران این کشور از سران دیکتاتور منطقه و لشکرکشی آنان به بحرین و یمن و دخالت در امور داخلی سوریه وجهه این کشور را بیش از پیش در نزد افکار عمومی مردم و حاکمان منطقه خدشه دار کرده است به طوری که دیپلماسی بین المللی امروز عربستان را می توان ناکارآمدترین و ضعیف ترین دیپلماسی در طول تاریخ این کشور دانست. از دست دادن سران دیکتاتور هم پیمان و دخالت در سرزمین های دیگر، این کشور را امروز به چنان ضعفی دچار کرده است که دیگر تحمل هیچ بحرانی را ندارد و این نکته از سوی معترضان نیز به خوبی درک و فهم شده است و معترضان هم دانسته اند که تهدیدها و هیاهوی امروز سران سعودی نه از قدرت که از سر ضعف و ترس است و سران دیکتاتور سعودی چون سایر دیکتاتورهای ساقط شده منطقه دیر یا زود بایستی حکومت را رها کرده و تن به خواست مردم این کشور دهند. پس طبیعی است که سران معترض عربستانی امروز بیش از پیش به انتقاد آشکار از حاکمان سعودی بپردازند و دیگر چون گذشته اعتراضات را در لفافه نگویند. سخنان اخیر آیت الله «نمر آل نمر» رهبر شیعیان عربستانی موید این گفتار است که در جای خود بسیار قابل تأمل بوده و در عین حال پالس های هشداری به سران سعودی می دهد که معترضان، دیگر دست بردار نبوده و از تهدیدها و کشتار و زندان و ... نیز واهمه ای ندارند. سخن پایانی را به گفتار این رهبر بزرگ شیعه سعودی در نماز جمعه اخیر شیعیان این کشور اختصاص می دهیم با ذکر این توضیح که چنین سخنان تند و صریحی آن هم در فضای بسته سعودی حکایت از پایان دوران حکومت مستبدانه سعودی دارد؛ «آل سعود ولی امر ما نیستند، مگر می شود نظام و حکومتی که ظلم می کنند ولی امر و حاکم ما باشد؟ ولایت ما تنها از آن خدا، پیامبراکرم(ص)، اهل بیت (علیهم السلام) و همچنین علمایی است که بعد از آن بزرگواران، پرچم آنها را بر دوش دارند، ولایت به دولت ظالم تعلق ندارد. ما با اراده و ایمان و ایستادگی مان با سرکوب نظام مقابله می کنیم نه با خشونت و ستیز ، اراده پولادین ما تا زمان شکستن دست های آهنین پایدار خواهد ماند.»