وزارت خارجه روسیه با انتشار بیانیه ای اعلام کرد: «گزارش تنش زای آژانس درباره فعالیت های هسته ای ایران باعث دلسردی و تعجب شدید مسکو شده است» این واکنش شدید اللحن مسکو به گزارش یوکیا آمانو مدیرکل آژانس درباره فعالیت های هسته ای ایران که شامگاه سه شنبه در اختیار اعضای شورای حکام قرار گرفت نشان می دهد که برخی تحلیل ها مبنی بر اعمال تحریم های شدیدتر علیه ایران پس از انتشار گزارش جدید آمانو که در آن برای اولین بار آژانس مدعی دریافت اسنادی مبنی بر وجود فعالیت نظامی هسته ای در ایران شده است با موانع جدی مواجه است. همزمان معاون وزیر خارجه روسیه به اینترفکس گفت: روسیه به هیچ عنوان از وضع تحریم های بیشتر علیه ایران حمایت نمی کند.
به گزارش واحد مرکزی خبر گزارش یوکیا آمانو مدیرکل آژانس انرژی اتمی درباره ایران که دارای ضمیمه ای ۱۲ صفحه ای نیز می باشد شامگاه سه شنبه در اختیار اعضای شورای حکام قرار گرفت. در بخش هایی از این گزارش که از چند هفته قبل محافل سیاسی و رسانه ای غرب مدعی تأیید رویکرد نظامی برنامه هسته ای ایران در این گزارش شده بودند در بخش ابعاد نظامی احتمالی ادعا شده است: اطلاعات مشخص شده در قسمت ضمیمه که مبنای تحلیل ها و نگرانی های آژانس را تشکیل می دهد در کل از نظر آژانس موثق ارزیابی می شود. این اطلاعات از منابع مختلف و گوناگون به دست آمده است؛ اعم از چندین کشور عضو آژانس، تلاش های خود آژانس و اطلاعاتی که خود ایران فراهم آورده است. اطلاعات مورد نظر نشان می دهد که ایران به انجام فعالیت مرتبط با ساخت تجهیزات سلاح های هسته ای اقدام کرده است.آژانس از بابت وجود جنبه های نظامی در برنامه هسته ای ایران به شدت نگران است. اطلاعات مورد نظر حاکی از آن است که ایران فعالیت هایی برای ساخت یک بمب انفجار هسته ای انجام داده است؛ این اطلاعات همچنین نشان می دهند که این فعالیت ها تا قبل از سال ۲۰۰۳ در قالب برنامه ای ساختار یافته انجام شده اند که پاره ای از آن ها ممکن است هنوز هم تداوم داشته باشند. آمانو همچنین در بخش دیگری از گزارش ۵۷ بندی خود ضمن تکرار درخواست تعلیق غنی سازی و اجرای کد اصلاح شده 3.1 میزان تولید اورانیوم با غنای پایین ایران را ۴۹۲۲ کیلوگرم عنوان کرده است. آمانو همچنین تأکید می کند که نتیجه تحلیل نمونه های محیطی گرفته شده در تأسیسات غنی سازی فردو تا ۲۷ آوریل ۲۰۱۱ نشان از صورت گرفتن غنی سازی اورانیوم نداشت.
بیانیه وزارت خارجه روسیه
تنها ساعتی پس از انتشار گزارش آژانس وزارت خارجه روسیه با انتشار بیانیه ای رسمی به شدت نسبت به محتوای این گزارش و نحوه انتشار آن واکنش نشان داد. به گزارش واحد مرکزی خبر در این بیانیه آمده است: این گزارش به عامل افزایش تشنج درباره مسائل هسته ای ایران تبدیل شده و این موضوع موجب دلسردی است. جای بسی تأسف است که گزارش آژانس بین المللی انرژی هسته ای قبل از انتشار و توزیع میان کشورهای عضو به محملی برای اراجیف بافی، رواج شایعات و تحریف های سیاسی توسط کسانی تبدیل شد که با اتکای به آن به جنجال رسانه ای دست زده اند.با توجه به درز اطلاعات سری گزارش آژانس بین المللی انرژی هسته ای قبل از انتشار آن، حال این سوال پیش می آید که دبیرخانه آژانس تا چه حد در تأمین شرایط فعالیت محرمانه به عنوان اصل کلیدی فعالیت این نهاد بین المللی موفق بوده است.
روسیه هنوز متن کامل گزارش آژانس بین المللی انرژی هسته ای درباره برنامه هسته ای ایران را دریافت نکرده است اما با این وجود شرایط موجود ناشی از اتفاقات قبل و بعد از انتشار گزارش ما را مجبور می کند که ارزیابی خود را از آن ارائه دهیم، هر چند معتقدیم که تحلیل در این باره باید در جوی آرام و به دور از غوغای رسانه ای کنونی درباره پرونده هسته ای ایران صورت گیرد و این کار مستلزم صرف زمان است.شرایط موجود پیرامون گزارش آژانس این سوال را به ذهن متبادر می کند که آیا در آن اسناد جدیدی مبنی بر تأیید سوء ظن ها درباره وجود عنصر نظامی در برنامه های هسته ای ایران وجود دارد و یا این که صرفا بحث بر سر افزایش عمدی احساسات ضد ایرانی و مخالف با رویکردهای سازنده در قبال پرونده هسته ای این کشور می باشد.
افشای مضمون گزارش آژانس بین المللی انرژی هسته ای و علنی شدن آن در شرایطی که فرصت های جدیدی برای حل و فصل دیپلماتیک پرونده هسته ای ایران با گروه ۱+۵ به وجود آمده است، ما را در مورد اقدامات آژانس دچار شک و تردید می کند.انتشار گزارش آژانس بین المللی و بروز وضعیت ناشی از آن در حالی صورت می گیردکه هیچ برهه ای از زمان با مقطع امروزی از بابت مهیابودن شرایط برای انجام اقدامات عملی توام با رویکردهای معطوف به حل و فصل دیپلماتیک پرونده هسته ای قابل مقایسه نبوده است.در بیانیه وزارت امور خارجه روسیه اضافه شده است در حالی که روسیه در این مقطع زمانی تلاش دارد از اصل ضرر نکن در مورد پرونده هسته ای ایران پیروی کند، عده ای مایل هستند که اصل «هر چقدر بدتر،بهتر» را در این زمینه در پیش بگیرند و به طور مسلم ما نمی توانیم از چنین منطق ویرانگری پیروی کنیم.در این بیانیه خاطرنشان شده است: به طور قطع روسیه نمی تواند از خط کسانی در مقوله پرونده هسته ای ایران حمایت کند که در مسیر عقیم گذاشتن آگاهانه روند حل و فصل سیاسی مربوط به این موضوع، گام برمی دارند.در بیانیه وزارت خارجه روسیه همچنین با اشاره به جنجال رسانه ای برخی کشورها در مورد ادعاهای مربوط به مشارکت یک دانشمند هسته ای روس برای طراحی برنامه های تسلیحاتی هسته ای کشورمان رد شده است .
در بیانیه اضافه شده است: در گزارش آژانس بین المللی انرژی هسته ای هیچ چیز جدید و یا سندی که واقعیات مربوط به این موضوع را تغییر دهد، وجود ندارد و این نشان از عدم صلاحیت بعضی از دست اندرکاران تالیف تفاسیر مربوط به این موضوع دارد.در این بیانیه، ارائه ارزیابی دقیق و کامل روسیه از گزارش جدید آژانس بین المللی انرژی هسته ای درباره برنامه هسته ای ایران به روزهای آتی موکول شده است.
همزمان به گزارش بی بی سی گنادی کاتیلو معاون وزیر امور خارجه روسیه نیز به خبرگزاری روسی اینترفاکس گفت: روسیه به هیچ عنوان از وضع تحریم های بیشتر علیه ایران حمایت نخواهد کرد. وی افزود: وضع تحریم های بیشتر علیه ایران می تواند به معنای راهی برای تغییر رژیم در این کشور تعبیر شود که چنین شیوه ای برای ما قابل قبول نیست. همزمان به گزارش رویترز یک مقام آمریکایی با اشاره به مخالفت های چین و روسیه گفت که اگر چه آمریکا ممکن است تحریم های بیشتری را علیه ایران اعمال کند اما احتمال ندارد گام های بیشتری را علیه صنعت نفت و گاز ایران بردارد یا به سراغ بانک مرکزی برود.
فرانسه: جلسه شورای امنیت تشکیل شود
این درحالی است که به گزارش ایسنا وزیر خارجه فرانسه در واکنش به انتشار این گزارش گفت: ما خواستار اعمال تحریم های بی سابقه و تشکیل جلسه شورای امنیت هستیم. سخنگوی کاترین اشتون نیز مدعی شد که این گزارش نگرانی های موجود درباره ابعاد نظامی برنامه هسته ای ایران را به شدت تشدید می کند.
سکوت آمریکا و اسرائیل
اما آمریکا در اولین واکنش پس از انتشار این گزارش اعلام کرد: تا پایان بررسی این گزارش هیچ اظهارنظری در این باره نمی کنیم واشنگتن اعلام کرده است پس از ۲هفته و اتمام بررسی این گزارش اعلام موضع خواهد کرد. به گزارش مهر دفتر نخست وزیر اسرائیل نیز سکوت اختیار و اعلام کرد: درحال بررسی گزارش هستیم.
چین: ایران انعطاف نشان دهد
در همین حال سخنگوی وزارت خارجه چین ضمن تاکید بر حل صلح آمیز مسئله هسته ای ایران گفت: پکن هنوز در حال بررسی گزارش آژانس است اما از ایران می خواهد که «انعطاف پذیری و صداقت» خود را نشان دهد.
سلطانیه: آژانس بازی خطرناکی را شروع کرده است
از سوی دیگر به گزارش مهر علی اصغر سلطانیه نماینده ایران در آژانس در گفت وگو با رویترز در واکنش به گزارش آژانس گفت: آمانو بازی بسیار خطرناکی را آغاز کرده است.وی همچنین در گفت وگو با واحد مرکزی خبر گفت: آمانو با گزارش اخیر خود درباره موضوع هسته ای ایران از این پس با چالش جدی مواجه خواهد شد. وی گفت: سفرای روسیه و چین دوبار به آمانو اعتراض کرده بودند که اگر قرار است مطلبی منتشر کند باید مطالب ابتدا با ایران مطرح و سپس نتیجه مذاکرات و بررسی ها به کشورها اعلام شود اما وی توجهی به این هشدارها نکرد.سلطانیه افزود: در همین زمینه دیروز از جنبش عدم تعهد در خواست برگزاری جلسه فوق العاده داشتم که پس از توضیحات مفصل، متنی مشتمل بر ۲۰سوال ارائه کردم که پاسخ این سوالات را مبتنی بر اسناد آژانس بین المللی هسته ای درباره صلح آمیز بودن فعالیت های هسته ای ایران و رد همه این اتهامات دادم و جنبش عدم تعهد پذیرفت که تروئیکای جنبش شامل سفرای مصر، کوبا و ایران اعتراض شدید جنبش را به آمانو اعلام کنند.وی گفت: آمانو متاسفانه این گزارش را هفته گذشته به پنج کشور دارنده سلاح هسته ای ارائه کرد که اگرچه محرمانه بود اما این اقدام، اعتراض جنبش عدم تعهد را در پی داشت زیرا اقدامی خلاف روح اساسنامه آژانس است. وی در خصوص هماهنگی آمانو با آمریکا در انتشار گزارشش گفت: به هر حال ایشان به صورت سالانه گزارشی در مجمع عمومی سازمان ملل ارائه کرد اما سفری نیز به واشنگتن داشت که با مقامات آمریکایی دیدار کرد، بر این اساس هر اقدامی که انجام داده نشانه توجه به نظرات آمریکا است.
مهمانپرست: پشت پرده گزارش آمانو راافشا می کنیم
در همین حال رامین مهمانپرست سخنگوی وزارت خارجه نیز در گفت وگو با ایسنا تصریح کرد: ایران نسبت به افشای پشت صحنه های گزارش سیاسی آمانو اقدام خواهد کرد.وی افزود: مقامات آمریکایی سناریوی بزرگ تری طراحی کرده اند و می خواهند از آژانس و گزارش دبیرکل به عنوان ابزار سیاسی در کنار ابزار دیگری که در آینده نزدیک با عنوان گزارش حقوق بشر مطرح خواهد شد و هم چنین طرح ادعای بی پایه و اساس ترور سفیر عربستان در واشنگتن، برای سناریوی تبلیغاتی و جنگ نرم استفاده کنند.وی افزود: ما نسبت به افشای پشت صحنه های این گزارش سیاسی اقدام خواهیم کرد. کشورهای عضو جنبش غیرمتعهدها و برخی از کشورهای مستقل و قدرتمندی که در آژانس حضور دارند مانند روسیه و چین به شدت از این که آژانس دچار انحراف از وظایف اساسی خود شده است ناراحت هستند و این ناراحتی را ابراز می کنند.
خراسان