الزامات دوره سوم شوراهای اسلامی شهر و روستا از دید اقشار مختلف مردم
شوراها؛ راهی به سوی توسعه
نماد عصر مدرن
شوراهای اسلامی شهر و روستا از برکات انقلاب اسلامی است که مدیریت و حاکمیت اداره شهر و روستا را مستقیما به دست افراد سپرده است. شوراها به عنوان نمادی از عصر مدرن و به عنوان تجلیگاه میثاق ملی ایرانیان برای ایفای نقش واقعی هنوز در ابتدای مسیر پرفراز و نشیب توسعه قرار دارند و در این مسیر با مشکلات عدیدهای مواجه هستند ولی آنچه که مهم است کارکرد بسزای این نهاد مدنی در اجرای برنامههای دولت و مردم میباشد.
گذر از دو دوره شوراهای اسلامی شهر و روستا و بررسی عملکرد آنها نشان میدهد هرچند ضعفهایی مشاهده میشود لیکن وجود این نهاد مردمی نیاز اساسی جامعه است.
هرچه مردم بیشتر با شوراها و وظایف آنها آشنا شوند، انتخاب آنها بهتر و انتظارات آنها شفافتر میشود.
تمرکز زدایی، کاهش تصدیگری دولتی، تسریع در انجام امور، رفع تبعیض و نابرابری، تعامل سازنده با دستگاههای اجرایی و جلب و افزایش مشارکتهای مردمی از عمده مزایای شوراهای اسلامی است که باید به این مهم توجه شود. در این میان آنچه مهم است افزایش شمار مشارکت مردم در شوراهاست که در هیچ یک از انتخابات به چشم نمیخورد تا جاییکه در سومین دوره انتخابات شوراهای اسلامی و همچنین روند رو به رشد استقبال برای عضویت، مقبولیت و اعتماد مردم به این مهمترین پدیده عصر مدرنیته یعنی شوراها را بیشتر کرده است.
اما هدف شوراها چه باید باشد و وظیفه منتخبان مردم در این زمینه چیست؟ برگزیدگان شوراها برای تحقق شهر و روستای توسعه یافته باید چه اقداماتی را مد نظر قرار دهند؟ این سوالاتی است که جواب آنها را از دیدگاه گروههای مختلف جامعه در ذیل میآوریم.
اصل ضوابط باشد
حجتالاسلام و المسلمین سیدرضا اکرمی معتقد است: «هرکس که از ناحیه مردم انتخاب میشود، باید براساس ضوابط و قوانین عمل کند و اعضای شورای شهر باید قانون شوراها را برای انجام تکلیف در برابر خود قرار داده و طبق ضوابط و مقررات عمل کنند یا به عبارتی قانون محور باشند.
وی با اشاره به نامگذاری سال 86 به عنوان سال اتحاد ملی و انسجام اسلامی اظهار داشت: این نامگذاری کلیشهای و فقط شعار نیست و اعضای شورای شهر باید با حفظ عقاید خود و وجود اختلاف سلیقه در راستای اتحاد ملی و انسجام اسلامی حرکت کنند.
این فعال سیاسی با بیان این که «شورای شهر باید کارهای خود را ملموس کند و مورد دید مردم قرار دهد» گفت: اعضای شورای شهر باید همکاریهای خود را با شهرداری، فرمانداریها و بهداریها توسعه دهند و در تغییر شهردارها به حداقلها اکتفا کنند.
وی گفت: اعضای شورای شهر باید در عین حال که با یکدیگر دارای اندیشههای متفاوت هستند، براساس قانون با یکدیگر تفاهم کنند.
خودبینی هرگز
دکتر ستار هدایتخواه هم میگوید: شوراها باید اصل پرهیز از خودبینی، خودخواهی و منفعتطلبی را در نظر داشته باشند و ملزم به رعایت قوانین و مقررات دینی و شرعی در کارهای خود باشند.
نماینده شهرستانهای بویراحمد و دنا افزود: شوراها از دستاوردهای انقلاب و تجلی حضور مردم در حوزه گسترده اداره کشور در حکومت مردمسالاری دینی هستند و باید تمام فعالیت و تلاش آنها به دور از منازعات و درگیرها و در راستای روانسازی و تسریع امور مردم باشد.
هدایتخواه گفت: پایبندی به قانون و پیگیری کارها براساس اولویت و برنامهریزی و نیاز جغرافیایی حوزه خدمت باید با همکاری و همگامی شهرداران، دهیاران، بخشداران، فرمانداران و مردم مدنظر شوراها باشد.
وی افزود: شوراها ملزم به رعایت حدود و اختیارات خود میباشند و باید وحدت ملی را حفظ کنند.
هدایتخواه یکی از نواقص موجود شوراها را نبود مرجعی برای انطباق عملکرد شوراها با موازین شرع و قانون جاری کشور دانست.
وی گفت: اگرچه اصل 103 قانون اساسی تا حدودی این مسئله را بیان کرده اما نظارت و دقت و تطبیق اعمال کامل شوراها با موازین اسلامی و جاری کشور ضرورتی انکارناپذیر است.
از دید شهروندان
محمد علیزاده یک شهروند گچسارانی هم میگوید: شوراها به عنوان پل ارتباطی بین مردم و مسئولان نقش مهمی در رفع مشکلات کشور و مطالبات مردم دارند.
وی افزود: با تشکیل شوراهای اسلامی در روستاها کارهای بزرگی صورت گرفته و بسیاری از مشکلات روستاها از طریق این شوراها برطرف شده است.
مینا رنجبر دانشجوی اهوازی میگوید: نبود فضاهای مناسب برای ورزش به ویژه برای بانوان، افزایش روزافزون ترافیک در سطح شهر، وجود آلودگیهای زیست محیطی و نظارت ناکافی بر اجرای پروژههای عمرانی از جمله مشکلاتی است که هماکنون در اهواز به چشم میخورد.
وی اضافه کرد: اگرچه در دورههای گذشته دراین خصوص به ویژه از سوی شورای اسلامی اهواز فعالیتهایی صورت گرفته اما نتوانسه به حل این مشکلات به صورت ریشهای کمکی کند.
یک فرهنگی بازنشسته نیز در این خصوص گفت: در رسانهها، خبر کلنگ زنی دهها پروژه عمرانی در سطح شهر را میشنویم اما به بهرهبرداری رسیدن آنها چندان برای ما ملموس نیست.
حمید عزیزی شهروند نیز معتقد است شوراها نماد مردمسالاری در جامعه هستند و تشکیل شوراها برای کشور افتخار بزرگی است.
وی افزود: پیگیری مشکلات و مطالبات مردم و تلاش برای رفع این مشکلات از طرف دولت مهمترین وظیفه شوراها است.
حکیمه راستی- شهروند- نیز گفت:تشکیل دو دوره شوراهای اسلامی در شهر و روستا منشا تحولات بزرگی شده است.
وی افزود: مهمترین نتیجه شوراها مشارکت و تصمیمگیری مردم در سرنوشت شهر و منطقه خود و رفع مشکلات روستاها و شهرها در زمینههای مختلف بهداشتی، عمران و آبادانی و دیگر مسائل اجتماعی بوده است.
شاخصهای توسعه را بدانند
یکی از اساتید دانشگاه شهید چمران اهواز نیز در این زمینه معتقد است: شوراهای شهر باید به سمت و سوی توسعه و رفاه، کاهش هزینههای اجتماعی شهروندان، افزایش سطح فرهنگ و به کارگیری راههایی برای استفاده بهینه از امکانات و منابع پیش روند.
«جهانمیر پیشبین» افزود: اعضای شورای شهر و شهرداران باید با شاخصهای توسعه شهری و روستایی آشنا باشند و روشهای برنامهریزی علمی در حوزه شهر و روستا را بدانند.
پیشبین گفت: اگر مبنای کار شوراهای اسلامی، کار کارشناسی و استفاده از شیوههای علمی باشد، برای مصالح مردم اهمیت و اولویت قایل باشند و تعامل صحیحی نیز میان آنها برقرار باشد، موفق عمل خواهند کرد و خواهند توانست توان یک نهاد مردمی قدرتمند را به نمایش بگذارند.
خرد و عمل جمعی حاکم بایشد
در همین حال محمد آشوری نماینده مردم بندرعباس، حاجیآباد، قشم و ابوموسی گفت: شوراها میتوانند با تشکیل کمیسیونها و کارگروهها و بهرهگیری از نظرات صاحبان اندیشه به شکلگیری نخبگان اجتماعی کمک کنند.
وی گفت: رویکرد مجلس این است که بتواند در زمینه تقویت کارکردهای شورا گامهای موثری را بردارد.
آشوری عزم جدی برای تحقق مدیریت شهری و روستایی را به عنوان یکی از مهمترین دستاوردهای استقرار شوراهای اسلامی در کشور یاد کرد و گفت: شورای شهر و روستا میتواند نقش اساسی در مدیریت شهر و روستایی داشته باشد. این نماینده مجلس، پاسخگو نمودن شهرداریها در شهرها و دهیاریها در روستاها، کاهش تصدیگری دولت و نظارت بر شهرداری را از دیگر دستاوردهای استقرار شورای اسلامی ذکر و تأکید کرد: کار شورایی نیاز به خرد و عمل جمعی دارد.
عضو کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس افزود: حرکت شورایی نیازمند تعامل منطقی توأم با اعتماد است. شوراها تا برنامه نداشته باشند، قطعا به روزمرگی، سلیقهگرایی و تحمیل عقیده فردی مواجه خواهند شد.
وی از تصمیمگیری و برنامهریزی به عنوان مهمترین بحثهایی نام برد که میتوان عملکرد شورا را به وسیله آنها محک زد.
دو آسیب جدی را مهار کنیم
مرتضی طلایی از منتخبان شورای شهر تهران هم بیان این که شورای شهر را با ماهیت و کارکرد اجتماعی قبول داریم، گفت: این امر به این مفهوم نیست که از خرد و ظرفیتهای سیاسی نباید در شورای شهر استفاده کرد و امروز که رقابتها به اتمام رسیده اصل بر رفاقت برای خدمترسانی است.
وی با اشاره به برنامههای شورای شهر تهران در دوره جدید اصلاح ساختارها قوانین متعدد و پرحجم مدیریتی شهری را در عدالت اجتماعی کارساز دانست و گفت: اینها آرمانگرایی نیست، بلکه مطالبات طبیعی مردم است. توسعه معنویات و دیانت در حوزه کالبد شهری و مناسبات شهری، سامانسازی و ساماندهی مدیریت فرهنگی فضاهای عمومی شهر مثل پارکها، الگوی صحیح مصرف، خانه و زمین و توجه به مسائل همزیستی در حوزه شهری، توجه به مشارکتهای مردمی و استفاده از توان مساجد و پایگاههای دینی نیز از برنامههای دیگر ماست.
وی در ادامه تصریح کرد: ما باید جلو دو آسیب جدی را در شهر بگیریم. اول پیشگیری از احساس عدم تعلق به محیط خانه و خانواده و دوم محله محوری و تقویت هویت محلهای برای یکپارچگی و انسجام.
ساختار بازنگری شود
رفعت بیات نیز با بیان اینکه ساختار فعلی شوراها مانع رسیدن دولت به اهداف پیشبینی شده است،اضافه کرد: جهت تحقق اهداف دولت و مردم، باید قانونی تصویب شود که در آن جایگاه اجرایی شهرداریها مشخص و اختلاف سلیقه بین شورا و شهرداری که موجب اختلال در امور روزمره مردم و دشوارتر شدن کارها میشود برطرف گردد.
این نماینده مجلس با اشاره به اصل 100 قانون تشکیل شوراها، گفت: شوراها با هدف تسریع در اجرای برنامههای اقتصادی و اجتماعی دولت شکل گرفتهاند تا افراد نخبه و توانمند در کنار مردم، مسایل و مشکلات جوامع شهری و روستایی را بررسی و برای آنها راه حل ارایه کنند.
افزایش اختیارات
یک کارشناس علوم اجتماعی هم گفت: امکانات دولت جوابگوی تمام نیازهای مردم نیست و نظام شورایی بعنوان یک نهاد مردمی میتواند نقش اساسی در پاسخگویی به این نیازها ایفا کند.
کریم سلیمانی افزود: نظام شورایی، به دلیل مشکلات قانونی دچار ضعفهایی است که با راهکارهای قانونی باید نسبت به رفع و یا کاهش آن اقدام شود.
به گفته وی، دولت دهها مورد از اختیارات را به نظام شورایی واگذار کرده است که باید از سوی دستگاههای اجرایی به این نهادها واگذار شود.
وی، نقش تعامل دستگاههای اجرایی با شوراهای اسلامی را در تحقق خواستههای جامعه مهم دانست و افزود: با افزایش اختیارات شوراها و تبیین آن، تمایلات موجود به این نهاد بیشتر خواهد شد.
سیاسی کاری موقوف
یک کارشناس علوم سیاسی نیز گفت: نظام شورایی در صورت پرهیز از گرایشات مطلق سیاسی میتواند با پشتوانه قوی مردمی نیازهای واقعی جامعه را تامین و بسیاری از مشکلات شهری و روستایی را برطرف کند.
مجید طلایی، گرایشات مطلق سیاسی را برای نظام شورایی مضر دانست و گفت:
نظام شورایی به بینش سیاسی نیاز دارد ولی گرایشات مطلق سیاسی، این نهاد مردمی را فاقد کارایی میکند.
وی با تاکید بر اینکه شوراها نباید با سیاستزدگی از رسیدگی به امور مردم دور شوند، گفت: دستهبندیهای سیاسی و وابستگی به کانونهای قدرت، اراده تصمیمگیری مستقل را از اعضای شوراها سلب میکند.
نظرات بینندگان
پربیننده ترین
ارسال خبرنامه
برای عضویت در خبرنامه سایت ایمیل خود را وارد نمایید.
