راهبردهای تحریمی آمریکا علیه بانک مرکزی

گروه ترجمه - پایگاه اینترنتی وال‌استریت‌ژورنال 21 نوامبر 2011 (30 آبان) به اقدامات ضدایرانی آمریکا پرداخت و نوشت: به گفته مقامات ارشد دولت آمریکا، دولت اوباما روز دوشنبه ایران، از جمله بانک مرکزی این کشور را به عنوان نگرانی نخست پول‌شویی معرفی خواهد کرد تا به این وسیله، فشار بر ایران پس از اتهام توطئه تروریستی اخیر و تلاش‌های این کشور برای ساخت تسلیحات هسته‌ای تشدید شود. وزارت خزانه‌داری آمریکا آنچنان که بسیاری از قانون‌گذاران جمهوری‌خواه و دموکرات درخواست می‌کنند، به طور رسمی بانک مرکزی ایران را تحریم نخواهد کرد؛ اما مقامات آمریکایی می‌گویند این اقدام تازه، هشداری به دولت‌ها و بازرگان‌ها در اروپا، آسیا و آمریکای لاتین خواهد بود تا روابط خود با بانک مرکزی و خریدهای نفت خام ایران را متوقف کنند و در عین‌حال، اقدامات شدیدتری نیز صورت گیرد. یک مقام ارشد آمریکا در مورد اقدام تازه آمریکا می‌گوید: این اقدام به کشورهای خارجی اجازه می‌دهد در مورد نحوه محافظت خود و کاهش وابستگی به نفت ایران بیندیشند؛ البته به نحوی که بازارهای انرژی مختل نشوند.
  در ادامه مقاله آمده است: این مقام آمریکایی می‌افزاید «شما باید در مورد قطع روابط با بانک مرکزی به‌طور جدی بیندیشید.» دولت اوباما روز دوشنبه تحریم‌های شرکت‌ها و سازمان‌های ایرانی را که در حمایت از برنامه هسته‌ای ایران دخیل بوده‌اند، در دستورکار قرار داد. آمریکا تحریم‌های تازه‌تری را در مورد فروش کالاها و خدمات مربوط به حوزه پتروشیمی و صادرات نفت خام صورت خواهد داد. مسئله پول‌شویی می‌تواند پیامدهای جدی داشته باشد. در سال‌های اخیر، بانک‌های لبنانی و کره‌ شمالی به عنوان نگرانی‌های درجه اول پول‌شویی مطرح شده‌اند. مقامات آمریکایی می‌گویند «ایران سومین صادرکننده بزرگ نفت اوپک است و بیشتر تبادلات ایران از طریق بانک مرکزی صورت می‌گیرد.» ایران تقریباً 40 درصد بنزین خود را به دلیل نبود ظرفیت کافی پالایش، وارد می‌کند. مقامات آمریکایی معتقدند اقتصاد شکننده ایران در برابر تشدید کمبود بنزین آسیب‌پذیر است. در هفته‌های اخیر، فشارها بر دولت اوباما به‌ویژه از سوی متحدان خاورمیانه‌ای کلیدی آمریکا یعنی اسرائیل و عربستان تشدید شده و آن‌ها انتظار دارند فشار اقتصادی بر ایران در نتیجه نگرانی‌های کنونی از این کشور افزایش یابد.
  در پایان مقاله آمده است: بیش از سه سال است که مقامات آمریکایی و اروپایی در مورد تحریم بانک مرکزی بحث و تبادل نظر کرده‌اند که به نظر می‌رسد این اقدام به طور بالقوه پیوند ایران با تجارت جهانی را قطع کند؛ اما آمریکا و اتحادیه اروپا نیز نگران هستند قرار دادن نام بانک مرکزی در فهرست سیاه می‌تواند به افزایش بهای نفت در سطح جهان منجر شود که پیامدهای زیان‌بخش جدی برای اقتصاد جهانی در پی دارد. اقدام روز دوشنبه مقامات آمریکایی راهی برای تشدید انزوای بانک مرکزی ایران بدون وارد آوردن شوک جدی به بهای نفت به شمار می‌رود. متحدان کلیدی آمریکا مانند ژاپن، کره‌جنوبی و هند همچنان خریداران جدی نفت خام ایران هستند و از بانک مرکزی ایران برای هدایت تجارت‌ها استفاده می‌کنند. اقدام آمریکا علیه ایران و بانک مرکزی مطابق بخش 311 قانون میهنی فدرال صورت می‌گیرد؛ این قانون اندکی پس از حملات یازدهم سپتامبر به تصویب رسید و اجرایی شد. این قانون به وزارت خزانه‌داری آمریکا اجازه انتشار اخطاریه‌های عمومی مربوط به کشورها، بانک‌ها یا فعالیت‌های تجاری مورد نظری را می‌دهد که مطابق نظر دولت آمریکا در حمایت از تروریسم، تکثیر تسلیحات یا پول‌شویی دخیل هستند. اما این اقدام، تحریم رسمی از سوی دولت آمریکا نیست و مجازات‌های اجباری علیه نهادهای دارای ارتباط تجاری با بانک مرکزی یا سایر نهادهای ایرانی مطرح در یافته‌ها صورت نمی‌گیرد. همچنین آمریکا کشورهایی مانند اوکراین و میانمار را مطابق این قانون تحت تحریم قرار داده تا در مورد بخش‌های اقتصادی خود شفاف‌سازی کنند. مقامات آمریکایی می‌گویند بانک مرکزی به‌طور فعال در پول‌شویی و حمایت از تروریسم دخیل بوده است. این مقامات می‌گویند در سال 2011، بانک مرکزی تبادلات مالی به ارزش میلیارد‌ها دلار را به نفع بانک‌های صادرات، ملی و ملت که تحت تحریم هستند، صورت داده است. همچنین بانک مرکزی به یکی از بزرگ‌ترین سازمان‌های تجاری ایران به نام خاتم‌الانبیا در دور زدن تحریم‌های آمریکا و سازمان ملل کمک کرده است. خاتم‌الانبیا تحت کنترل سپاه پاسداران انقلاب اسلامی ایران است که به اعتقاد آمریکا بر برنامه‌های هسته‌ای و موشکی کنترل و نظارت دارد.
بصیرت: آمریکایی‌ها متوجه شدند تحریم‌های اعمال شده علیه ایران، کارکرد مورد نظر آن‌ها را نداشته؛ از این‌رو نمایندگان جمهوری‌خواه که به‌گمان خود، وضعیت را برای بهره‌برداری انتخاباتی مناسب می‌بینند، به اوباما فشار آورده‌اند که مسیر تحریم‌هایی را که تاکنون دستاورد چندانی هم نداشته، به سمت فشار بر بانک مرکزی ایران تغییر دهد. اوباما هم با علم به اینکه ورود به این عرصه آنچنان خطرناک است که می‌تواند بازار انرژی و اقتصاد جهان را به شکل جدی آشفته کند، حرکت احتیاط‌آمیزی را پیش گرفته و قصد دارد از اهرم‌هایی استفاده کند که پیامدهای منفی آن، مستقیم متوجه آمریکا نشود. ضمن اینکه چون در استفاده از این اهرم‌ها کشورهای دیگر هستند که باید تاوان این زورگویی آمریکا را بدهند، به احتمال زیاد آن‌ها از همراهی با آمریکا خودداری می‌کنند، به‌ویژه اینکه الزام قانونی برای این همراهی وجود ندارد.