زن در اندیشه‌های راهبردی نظام

رضا گرمابدرى
رنسانس غربی با تمام ادعاهایش کاری برای رهایی زنان از مظلومیت تاریخی شان نکرد و بلکه خود برگ اضافه ای بود بر این پرونده سیاه تاریخی. پس از رنسانس تا چند قرن، زنان همان مسیر گذشته را طی می کردند و گویا هنوز انسان بودن شان نیازمند اثبات بود. به موازات این طی طریق و تحولات پیچیده در عرصه ابزار و تجهیزات در غرب که معادلات و مناسبات اقتصادی را از بنیان دگرگون کرد، به یک باره زنان دیده شدند و مورد توجه قرار گرفتند، اما نه برای تعالی جامعه که برای افزودن بر ثروت سرمایه داران پیوند خورده با قدرت و سیاست و نه از طریق کار به معنای متعارف، که به معنای تبدیل شدن به ابزاری که بیت الغزل کار کرد آن تخریب با محوریت فساد و دور شدن از مواهب ویژه ای بود که خداوند به سبب زن بود، فقط و فقط به آنها اعطا کرده بود. روند نابودی شخصیت زن و تهی شدن از آنچه که باید باشد، روزبه روز شدت می یافت و کارکرد سیاسی بهره برداری از شخصیت زن، این پدیده آلوده کننده را به شرق نیز هدایت کرد. زنان ایران نیز در پیش از انقلاب از این هجوم مرگبار مصون نماندند. با شکوفایی حرکت های انقلابی مردم ایران و تشخص آفرینی امام(ره) آگاه و سیراب شده از مکتب وحی، برای زنان مسلمان، بسیاری از آنان از پوسته ای که غرب به زور دستگاه تبلیغاتی اش برای وجود آنها ساخته بود بیرون آمدند و با دنیای زنانه حقیقی تا حدودی آشنا شدند که تا امروز ادامه داشته است. با وجود رشد جامعه زنان ایرانی در عرصه های مختلفی که آنان را نسبت به زنان بسیاری از کشورها متمایز می کند، این نیاز ضروری احساس می شد که این حرکت زیبنده زنان ایرانی، به کاری عمیق تر و برنامه ریزی شده تر نیاز دارد تا پس از به ثمر رسیدن، بتوان آن را به عنوان الگو در اختیار سایر جوامع قرار داد یا حداقل آنها، نمونه ای متفاوت از آنچه را که برای شان ساخته اند، ببینند.
برای پرداختن به این امر ضروری و مهم بود که هفته گذشته در سومین نشست «اندیشه های راهبردی» با موضوع «زن و خانواده» صدها اندیشمند و نخبه محضر امام خامنه ای(مدظله العالی) رسیدند و ده تن از آنها با اظهارنظر بیان دیدگاه ها ی شان جلسه ای چهار ساعته را با حضور معظم له برگزار کردند. پس از استماع نظر اندیشمندان، امام خامنه ای(مدظله العالی) درباره موضوع جلسه نکات ارزشمندی را بیان فرمودند. ایشان ابتدا با تأکید بر اینکه، مسئله زن و خانواده از مسائل درجه یک کشور است، فرمودند: «در خصوص زن و خانواده، منابع و تعالیم اسلامی برجسته و متقن وجود دارد که باید پس از تئوریزه شدن، به صورت نظریه های قابل استفاده در اختیار همه قرار گیرد.» امام خامنه ای (مدظله العالی) پس از اشاره به نقش و سهم بانوان در نظام اسلامی و ممتاز و بی بدیل دانستن آن و نیز توجه دادن به اینکه امام خمینی(ره) اولین کسی بود که نقش و جایگاه ممتاز بانوان را درک کرد و زمینه ساز نقش آفرینی برجسته آنان در عرصه های مختلف شد، خاطرنشان کردند: «بر همین اساس باید برای حفظ ظرفیت بانوان در جامعه و نقش آفرینی آنان، تلاش شود.» آنگاه برای این مهم سه علت برشمردند:
1- نیاز به حضور زنان در مجموعه حضور ملی؛ یکی از تفاوت های اساسی میان اندیشه اسلامی درباره حضور اجتماعی زن با اندیشه های غربی این است که در اندیشه اسلامی به حضور زن در عرصه های مختلف اجتماعی و در اشکال مختلف و البته با حفظ کامل شئونات اسلامی توجه ویژه ای مبذول شده است.
بر این اساس، زنان مسلمان ایران در راه پیمایی هایی که قدرت ملی و مقبولیت و محبوبیت کلان و فراگیر نظام اسلامی را منعکس می کنند مانند راه پیمایی 22 بهمن و یا تجمعات و راه پیمایی هایی که موید آرمان های انقلاب و مواضع سیاست خارجی نظام است، شرکت می کنند و در زمان مقرر به شکل گسترده برای اعمال نظر سیاسی شان به پای صندوق های رأی می روند و برای تصدی مناصب در خود و مناسب با وضعیت شان تحصیل و با مردان رقابت می کنند و در عین حال تلاش می کنند که وظیفه زن بودن و مسئولیت های مترتب بر آن نیز از آنها فوت نشود.
این موارد و مانند آن که کم هم نیستند، چیزی است که حضور زنان را در مجموعه حضور ملی تضمین می کند و نظام هم آن را قبول و به آن نیاز دارد. این مهم در غرب بسیار متفاوت با ایران است. در غرب، نگاه کالایی- تجاری به زن باعث شده که زن به چنین حضور و نقش آفرینی میل نداشته باشد و اگر هم بنا بر استثنایی، میلکی هم پیدا شد، برای آن بستری وجود ندارد. رواج یافتن ارزش های تلقینی نظام سرمایه داری و ساز وکارهای زندگی اجتماعی که فراهم آورده اند، اجازه چنین خطورات را در ذهن آنها هم از آنها سلب کرده است و انسان غربی، اسیر زندان فردگرایی شده است.
2- نقش اساسی و محوری زن در خانواده؛ رهبر معظم انقلاب در این باره فرمودند: «در نگاه اسلام، خانواده پایه بسیار مهم و سلول اصلی جامعه است، به گونه ای که بدون بهره مندی از خانواده های سالم، سرزنده و با نشاط، امکان پیشرفت جامعه به خصوص، پیشرفت فرهنگی وجود ندارد و اینگونه خانواده ها نیز بدون حضور زنان مومن و فهیم، شکل نمی گیرند و استمرار نمی یابند.» از این فرمایش برمی آید که نگاه اسلام به خانواده ویژه است و آن را محل رشد، ریشه دار شدن و گسترش آموزه ها و نائل آمدن به اهداف بلندش می داند و اجازه نمی دهد در هیچ وضعیتی تضعیف و یا چیزی جایگزین آن شود. عنصرمحوری در قلمرو خانواده با اهمیتی که ذکر شد، زن است. زنان با مدیریت همه جانبه ای که در خانواده اعمال می کنند، اعضای خانواده را آن به آن تربیت می کنند و رشد می دهند تا مرحله ورود به جامعه و استقلال پیدا کردن و تشکیل یک زندگی جدید در خانواده ای نو و این زنجیره به شکل پیوسته ادامه پیدا می کند، پس اغراق نیست، اگر گفته شود در جوامع سالم، نقش پنهان زنان جامعه را به پیش می برد، هر چند در ظاهر کسانی این کار مهم را انجام می دهند که در دامان این زنان رشد کرده اند. این چیزی است که جوامع غربی از آن بی نصیبند. معیار شدن «فردگرایی» اولین و شدیدترین آسیب را به خانواده، یعنی رکن اصلی جامعه وارد کرد. این معیار گسست آفرین باعث شد تا رشته های پیوند در بین اعضای خانواده به نازل ترین حد برسند و در برابر کوچک ترین فشار و تنش پاره شوند و خانواده ها باواهی ترین بهانه ها از هم بپاشند. فرار غرب از سر و سامان دادن به وضعیت خانواده بیشتر از این رو است که باید به ارزش و رویکردهای پیشینی پشت کند که در صورت انجام، ساختار نظام سرمایه داری و لیبرال دموکراسی را به لرزه در می آورد و مدعی دگرگونی چیزهای بسیاری است که مقوله «سود و سرمایه» را به خطر می اندازد. برای همین است که فعلاً غرب این زوال و انهدام تدریجی را پذیرفته و نظاره می کند تا مگر فرجی و راهی پیدا شود.
3- زن یکی از ارکان هجوم سیاسی- تبلیغاتی به نظام اسلامی. غربی های متجاوز و غارتگر به تجربه دریافته اند که با هجوم به برخی نقاط سیاسی، اجتماعی، فرهنگی، اقتصادی و ... سایر کشورها هم می توانند نقاط ضعف خود را پنهان کنند و هم می توانند دشمنان شان را در وضعیت دفاعی و منفعل قرار دهند. غربی ها برای استفاده از این روش، فراخور کشورها، نسخه های متفاوتی نوشته اند و به کرات از آن استفاده کرده اند.
آنها از دو سو به مقوله زن در ایران یورش آورده اند: الف- فرهنگ؛ بسیاری از شبکه های ماهواره ای که برای تأثیرگذاری بر فرهنگ اسلامی- ایرانی مردم ایران راه اندازی شده اند، با آگاهی از موقعیت زن در ایران که به این گروه و چیزهایی که به نوعی به آنها مربوط می شود، حمله می کنند تا با دور کردن آنها از ارزش ها و معتقدات راستین شان، جامعه را از خدمات بی بدیل آنها محروم کنند. ب- اتهام؛ رسانه های غربی سال ها است که تلاش می کنند با یافتن موارد سوء علیه زنان که بیشتر ناشی از جهالت و بقایای رسوم و سنت های قرون عصبیت و بی منطقی در مناطق به شدت محروم است و یا دست گذاشتن بر ارزش هایی که نقاط قوت آموزه های دینی است، ایران را به نادیده گرفتن حقوق زنان متهم کنند تا افکار عمومی جهان را که در مباحث مربوط به زنان متأثر از تبلیغات غربند، علیه ایران برآشوبند و این درحالی است که غرب در مقایسه با اسلام نه تنها به حق معتبری برای زنان اعتقاد ندارد که بالاتر از آن، هویت و زن بودن زن را مسخ کرده و با آنها رفتاری بسیار سخیف تر از رفتار با بردگان قرون وسطی دارد. تنها چیزی که می تواند رفتار مزورانه غرب با زن را برملا کند و تبلیغات آن را علیه جوامع معتقد به حقوق الهی برای زنان، از اعتبار ساقط کند، عرضه نظریه های غنی و جامع درباره زن است که از بطن آموزه های اسلامی بیرون آمده و از سرچشمه وحی سیراب شده باشد. از این رو، امام خامنه ای(مدظله العالی) در این جلسه بر نظریه پردازی در این خصوص تأکید داشتند.