کابوس‌هایی که غرب را می‌لرزانند

قاسم غفورى
سال2011 در شرایطی به پایان رسید که روند تحولات در صحنه بین الملل چالش های گسترده ای را برای کشورهای غربی به همراه داشته است؛ سالی که تحولات آن صرفاً یک منطقه را در بر نگرفته بلکه بر سراسر جهان تأثیرگذار بوده است. با توجه به اینکه این شرایط بحرانی تا آخرین روزهای سال 2011 ادامه داشته بسیاری از ناظران سیاسی بر ادامه آن در سال 2012 تأکید دارند. نابسامانی هایی که در ابعاد مختلف غرب را به چالش خواهد کشید.
الف) بحران اقتصادی حاکم بر نظام سرمایه داری چالشی است که در سال2011 گلوی غرب را بیش از سال های پیش فشرد. سال 2012 میلادی در حالی آغاز شده که به اذعان ناظران سیاسی و اقتصادی این سال، سالی سخت تر از سال 2011 برای کشورهای غربی در حوزه اقتصادی خواهد بود. این امر چنان بوده که حتی «آنجلا مرکل» صدر اعظم آلمان، «سارکوزی» رئیس جمهور فرانسه، «اوباما» رئیس جمهور آمریکا در سخنرانی های خود به مناسبت آغاز سال جدید میلادی اذعان کردند که اروپا و آمریکا در سال 2012 دورانی سخت تر را سپری خواهند کرد. روند بحران اقتصادی غرب چنان بوده که حتی ادعاهای «کامرون» نخست وزیر انگلیس که سال 2012 را سالی با شرایط بهتر برای انگلیس اعلام کرده بود با تمسخر جهانی همراه شد و همگان آن را توهمی فریبکارانه دانستند. چگونگی مقابله با بحران اقتصادی از اصلی ترین چالش های دولت های غربی است که در آن می توان سقوط اعتباری برخی دیگر از کشورها نظیر فرانسه، آلمان، انگلیس و آمریکا را مشاهده کرد. البته باید در نظر داشت که چگونگی مقابله با اقتصادهای نوظهور مانند چین، هند، روسیه، برزیل و اتحادیه های منطقه ای مانند «آسه آن» و شانگهای که با سرعت در عرصه اقتصاد پیش می روند از چالش های دیگر سران غرب در حوزه اقتصاد خواهد بود.
ب) بسیاری سال 2012 سال را سال سقوط سران غربی عنوان می کنند. در حالی که در سال2011 سران کشورهای ایرلند جنوبی، پرتقال، یونان، اسپانیا و ایتالیا به دلایل نارضایتی مردمی و بحران اقتصادی سقوط کرده اند، احتمال تکرار این امر برای سایر سران اروپا در سال 2012 دور از ذهن نمی باشد. شاخص ترین این افراد سارکوزی رئیس جمهور فرانسه و اوباما رئیس جمهور آمریکا است. آنها در سال 2012 در حالی باید برای حضور دوباره در انتخابات شرکت کنند که نظرسنجی ها از وضعیت بحرانی آنها حکایت دارد. جایگاه مردمی سارکوزی به 28 درصد کاهش یافته و محبوبیت اوباما نیز به 40 درصد نمی رسد. همگان اذعان دارند که آنها برای حضور در انتخابات با موانع بسیاری مواجه هستند هر چند برای کاهش هزینه های شکست و یا رسیدن به حداقل موفقیت به هر ابزاری از جمله افزایش وعده های اجتماعی و سیاسی روی آورده اند؛ امری که نمود آن را در خارج ساختن سربازان آمریکایی از عراق و افغانستان می توان اشاره کرد. البته وجه اشتراک بارزی میان سارکوزی و اوباما در حوزه انتخابات وجود دارد و آن گرایش آنها به لابی صهیونیست برای کسب کمک های مالی انتخاباتی است که خود سندی بر غیر مردمی بودن آنها است.
شرایط سرنگونی دولتمردان با توجه به بحران اقتصادی برای افرادی همچون مرکل صدر اعظم آلمان و کامرون نخست وزیر انگلیس دور از ذهن نمی باشد.
ج) در عرصه داخلی اروپا و آمریکا، مردم در ماه های اخیر با الگو گیری از بیداری اسلامی کشورهای اسلامی، اعتراض های گسترده ای را آغاز کرده اند. هر چند که این اعتراض ها در ابتدا جنبه اقتصادی داشت، اما به مرور تبدیل به حرکتی شد که محور آن را مقابله با نظام سرمایه داری تشکیل می داد. مردم با ایجاد جنبش تسخیر یا همان اعتراض «99 درصدی به سلطه طلبی یک درصد» خواستار پایان حاکمیت نظام سرمایه داری بر کشورهای شان شده اند. چگونگی مقابله با این حرکت های مردمی که تزلزل شدید درونی و بیرونی نظام سرمایه داری را موجب شده از چالش های مهم سران غرب است. آنها به هر نحوی با سرکوب این اعتراض ها برآنند تا نجات سرمایه داری از فروپاشی را اجرا کنند که ایستادگی و اصرار مردم بر ادامه راه شان پیاده سازی این تصمیم را با مشتل مواجه ترده است. این امر چنان بوده که حتی در بسیاری از کشورهای اروپایی و آمریکا مردم جشن کریسمس و سال نو میلادی را در زیر چادرهای جنبش ضدنظام سرمایه داری در خیابان ها برگزار کردند.
د) محور دیگر چالش سران غرب در سال 2012 را چگونگی مقابله با بیداری اسلامی در کشورهای عربی تشکیل می دهد. بیداری اسلامی که در سال2011 به سرنگونی بن علی در تونس، مبارک در مصر و قذافی در لیبی منجر شد، می رود تا منافع غرب در سایر کشورهای عربی نظیر اردن، یمن، بحرین و عربستان را نیز به آتش کشد. نکته مهم آنکه این حرکت ها به سمت حمایت از مقاومت و مقابله با رژیم صهیونیستی و غرب پیش می رود که تهدیدی بزرگ برای منافع غرب است. سران غرب با ابزارهای مختلف برآنند تا بیداری اسلامی در کشورهای عربی شمال آفریقا را مصادره و در کشورهای عربی حوزه خلیج فارس به حفظ حاکمان متحد خویش بپردازند؛ امری که به دلیل موج گسترده حرکت های مردمی تحقق آن کمی دور از ذهن است.
در جمع بندی نهایی می توان گفت که کشورهای غربی در سال 2012 در کنار بحران اقتصادی با طغیان داخلی و خارجی علیه سلطه طلبی های نظام سرمایه داری مواجه هستند که می تواند سقوط برخی سران غرب را به همراه داشته باشد که در این جمع می توان به شرایط متزلزل سارکوزی در فرانسه و اوباما در آمریکا اشاره کرد که از هم اکنون در کابوس شکست در انتخابات ریاست جمهوری سال 2012 به سر می برند، هر چند که برای مقابله با این کابوس به هر ترفندی چنگ می زنند.
سال 2012 را باید سالی سخت برای سران غرب دانست که نتیجه نهایی آن می تواند انزوای بیشتر این کشورها در صحنه بین الملل و تزلزل شدید نظام سرمایه داری باشد، چنانکه بسیاری تکرار سرنوشت نظام کمونیستی برای نظام سرمایه داری را در این سال دور از ذهن نمی دانند.