واقعیت واقعیات هسته ای

بصیرت:مهم ترین رخداد سیاست خارجی ایران در ابتدای سال جدید، طی چند روز آینده در مذاکره ایران با اعضای 1+5 رقم خواهد خورد. مطالبات زورمدارانه و غیرمنطقی1+5 در چند دوره مذاکره پیشین و بی حاصل شدن و به بن بست رسیدن مذاکرات، ادامه کار را خسته کننده و کسالت آور کرد. از چندی پیش به دنبال طرح خبر مذاکرات آتی ایران با اعضای 1+5 برخی شخصیت ها و رسانه ها برای خروج روند مذاکرات از بن بست و وضعیت فعلی و ثمربخش شدن، راهکارهایی را در خلال پیشنهادهایی ارائه کردند. از جمله چند روز پیش مجله تایم با بررسی روند این مذاکرات چالش برانگیز، به نکاتی رسید که به نظر می رسد تا حدودی بخشی از واقعیات حلقه های این مذاکرات است، آنگاه به اوباما چند تذکر کلیدی داد تا در پرتو رعایت و توجه آنها مذاکرات آتی بتواند گامی به جلو بردارد، از جمله اینکه از اوباما خواست، دستور کار مذاکرات را فراتر از برنامه هسته ای قرار بدهد تا با طرح حوزه های مشترک امکان انعطاف و جلوگیری از رسیدن به بن بست سریع باشد. پیشتر، ایران مجموعه ای از مسائل را برای بزرگ تر کردن شعاع مذاکرات یعنی چیزی شبیه توصیه مجله تایم ، پیشنهاد داد که با مخالفت 1+5 مواجه شد. این یادداشت از اوباما خواسته تا کشورهای میانجی مانند برزیل را به حلقه مذاکرات وارد کند تا جمع مقابل ایران از یک دستی و همسویی کامل با آمریکا خارج شود و امکان بیان نظر و لحن متفاوت و همچنین علاقه به گفت وگوهای بیشتر در جلسه فراهم شود. 
نویسنده نوشتار به اوباما توصیه کرده که در مورد غنی سازی اورانیوم در ایران واقع بین باشد. وی در این باره توضیح می دهد: دولت بوش خط قرمز خود را غنی سازی پیشرفته اورانیوم از سوی ایران قرار داده بود؛ اما ایران از این خط قرمز عبور کرد. اکنون نیز غربی ها اصرار دارند که ایران نباید در خاک خود غنی سازی با درصد بالا را انجام دهد. از سوی دیگر به نظر می رسد خط قرمز اوباما، تنها استفاده تسلیحاتی ایران از غنی سازی اورانیوم باشد. به این ترتیب بهتر است غرب غنی سازی اورانیوم از سوی ایران را بپذیرد و در عوض با در نظر گرفتن مکانیزم های (سازوکار) کنترلی، از تسلیحاتی نشدن برنامه هسته ای ایران اطمینان حاصل کند.» وی در توصیه دیگری درباره تحریم ها می گوید آنها در صورتی موثرند که از میان برداشته شوند. بنابراین غرب باید خواسته ایران را نیز در نظر بگیرد و با لغو تحریم ها، اطمینان ایران را نسبت به ادامه مذاکرات جلب کند. اینکه اوباما و یا سایر مقامات آمریکایی که نظرشان در بحث هسته ای نافذ است به چه میزان به این توصیه های شناسایی و استخراج شده از دل واقعیات توجه کنند، معلوم نیست؛ اما این نکته قطعی است که آنها نمی توانند به راحتی و با بی اعتنایی از کنار این نکات بگذرند، کمااینکه شاید نویسنده این مطلب هم چند سال پیش چنین دیدگاهی نداشت و به مرور زمان و با مطالعه دقیق روند مذاکرات به این نتیجه رسید و چون مذاکرات با برنامه و دقت و وسواس و همچنین اراده و استقامت محکم ایران مدیریت می شد، موضوع به مرحله ای رسیده که نویسنده به این پیشنهادها روی آورده است. نتیجه بحث از این زاویه این است که اگر آن مدیریت با ویژگی هایش و با لحاظ کردن اقتضائات جدید بحث را به پیش ببرد، می تواند تدریجاً طرف های گفت وگو را منعطف کند. طرف مذاکره کننده در مذاکرات هسته ای با ایران نگرانی هایی دارد از جمله اینکه روش گفت وگوی ایرانی ها حامیان بیشتری پیدا کند و کم کم از حقانیت جهانی برخوردار شود، از این رو برای محدود کردن رویه مبتکرانه مذاکرات ایرانی ها و سلب این امتیاز و برتری ایرانی، نیروهای شان را در بخش های مختلف بسیج کردند تا ایرانی ها را مضطرب و بدون تسلط بر موضوع به مذاکره بکشانند و آنها به دور از موازین عقلانی و ابتکارات مذاکراتی مرعوبانه به اعضای 1+5 امتیاز بدهند.
غربی ها چند روزی است برای مرعوب کردن طرف ایرانی و بر هم زدن تعادل روحی و روانی که مهم ترین عامل در تصمیم گیری سنجیده و خردمندانه است، به تهاجم تبلیغاتی گسترده ای با موضوعات: حمله نظامی، تشدید بیشتر تحریم اقتصادی، اثربخش بودن تحریم، اختلافات داخلی ایران، ضعف اقتصاد ایران، افزایش انزوای سیاسی بین المللی ایران و ... روی آورده اند. این تبلیغات و عملیات روانی گسترده در حالی صورت می گیرد که واقعیات کم و بیش، پیدا و پنهان مسائلی که آنها علیه ایران سرمایه گذاری تبلیغاتی کرده اند، چیزی خلاف آنچه را که آنها ادعا می کنند، منعکس می سازند. مرعوب شدن در برابر صحنه سازی های دشمن که بسیار تلاش می کند تا صحنه آراسته را عین واقعیت وانمود کند، همیشه بزرگ ترین ضربات را به دیپلماسی های قدرتمند زده است. برای مصون ماندن از این ترفند کارآمد دشمن، باید تلاش کرد تا واقعیت واقعیات را دید و آنگاه بر اساس آن تصمیم گرفت. واقعیات قطعی زمان حاضر ایجاب می کند که باید سیاست تسلیم ناپذیری ایران در مواضع هسته ای با قدرت و صلابت بیشتر ادامه پیدا کند و دشمن ضعیف تر از آن است که بتواند با تهدیدها و تحریم هایش آن را به زمین بزند.رضا گرمابدرى