احزاب سیاسى ایران (بخش صد و پنجاه و دوم)

3- قتل‌های زنجیره‌ای
در 1 آذر 1377 داریوش فروهر و همسرش، در منزل مسکونی خود به قتل رسیدند. دو هفته بعد نیز دو نفر به نام های محمد مختاری و محمدجعفر پوینده به صورت مشکوک به قتل رسیدند. این رویداد بعدها به قتل های زنجیره ای موسوم شد.
تمامی دوستداران انقلاب و نظام جمهوری اسلامی از مقام معظم رهبری و رئیس جمهور گرفته تا تشکل های سیاسی مختلف، قتل های مشکوک را محکوم کردند و آن را در راستای بر هم زدن ثبات جامعه، به منظور تشنج آفرینی، تفسیر کردند. مقام معظم رهبری علاوه بر محکوم کردن این نوع اقدامات، دستور رسیدگی به پرونده و محاکمه عاملان آن را صادر کردند. در 16دی 1377 وزارت اطلاعات طی اطلاعیه ای اعلام کرد که تعدادی از افراد خودسر این وزارتخانه عامل قتل ها بوده اند. وزارت اطلاعات در اطلاعیه بعدی تأکید کرد که با همکاری کمیته ویژه رئیس جمهور شبکه مزبور شناسایی شده، دستگیر و تحت تعقیب قرار گرفته اند. وزیر اطلاعات وقت قربانعلی دری نجف آبادی نیز استعفا کرد.(1)
در جریان این حادثه روزنامه های دوم خردادی نظیر صبح امروز به مدیرمسئولی سعید حجاریان، خرداد به مدیرمسئولی عبدالله نوری، مشارکت به مدیرمسئولی محمدرضا خاتمی، سلام به مدیر مسئولی موسوی خوئینی ها و ... اتهامات بی اساسی به جناح رقیب نسبت دادند و به طور گسترده درصدد تخریب جناح مقابل برآمدند.
موضع مجمع روحانیون در ارتباط با قتل های زنجیره ای نیز با مواضع جبهه دوم خرداد که عمدتاً به منظور بهره برداری از فضا و فرصت پیش آمده صورت می گرفت، منطبق بود. در یکی از بیانیه هایی که این تشکل روحانی درباره این قتل ها صادر کرد، شایعه اینکه «سناریویی تدارک شده تا چند نفر مسئولیت قتل ها را به عهده بگیرند.» از سوی مجمع در فضای ابهام آلود مرتبط با قتل های زنجیره ای منتشر شد:«شنیده شد که در یکی از محافل تصمیم گیری، پیشنهاد ارائه سناریوی عجیبی مطرح شد که با ساختن مصاحبه ای، چند تن از زندانیان، تمامی قتل ها را بر عهده گرفته و بدین ترتیب ماجرای دردناک اخیر قبل از اطلاع ملت، خاتمه یافته و خون مقتولان بی گناه لوث شود که با مخالفت شدید ریاست جمهوری مواجه ]شد[ و به تشکیل کمیته تحقیق قتل های مشکوک انجامید.»(2)
بیانیه مجمع، با اعتراض و انتقاد شدید عضو برجسته روحانیون مبارز یعنی رئیس جمهور مواجه شد. روزنامه کیهان در این باره نوشت:
«آقای خاتمی ریاست جمهور خطاب به یکی از اعضای شورای مرکزی مجمع روحانیون مبارز تهران نسبت به انتشار آن بخش از بیانیه مجمع روحانیون که مدعی شده بود، سناریویی تدارک شده تا چند نفر مسئولیت قتل ها را به عهده گیرند، اعتراض کرد.»(3)
بعدها گفته شد که متهم ردیف اول قتل های زنجیره ای سعید اسلامی (امامی) هنگام استحمام، با خوردن داروی نظافت خودکشی کرده است. یکی دیگر از متهمان اصلی قتل های زنجیره ای به نام کاظمی (موسوی) بود که مورد حمایت جریان دوم خرداد بود. مجمع روحانیون مبارز و روزنامه سلام در شکل گیری ابهامات درباره حادثه موثر بودند و برخی شخصیت های برجسته آن نسبت به قتل ها مواضع ابهام انگیزی می گرفتند. برای نمونه پس از آنکه در جریان رسیدگی دادگاه به اتهامات شهرام جزایری، وی مدعی شد که سیصد میلیون تومان در اختیار مهدی کروبی قرار داده است، کروبی که ریاست قوه مقننه را عهده دار بود در تریبون رسمی و علنی مجلس اعلام کرد:
«به قاضی محترم جناب آقای حسینی ]قاضی دادگاه شهرام جزایری[ اینجا ابلاغ می کنم، به مسئولان امنیتی (آقای یوسفی) اعلام می کنم، آقای جزایری یک متهمی است، خبر رسید در شرایط خاص در سلول است. من اعلام می کنم آقای قاضی محترم و مسئولان امنیتی باید حافظ جان آقای جزایری باشند. من اعلام می کنم مبادا آنهایی که آقای جزایری را در اختیار گرفته اند، یک وقت برای استحمام آن را حمام می برند و آن داروی نظافتی که به سعید امامی دادند را به او هم بدهند]نمایندگان احسنت[ چون آخر این داروها خیلی معجزه می کند داروهایی که ما در زندان دیدیم، بچه ها هم خوردند، آوردند فوراً هم سالم شدند، اما این دارو از سیانور هم محکم تر بوده است؛ چون به مجردی که سرباز چشم خود را برگردانده است، دارو را خورده و یکمرتبه مرده است، لذا مواظب باشند که این دارو را جزایری نخورد.»(4)
نیازی، رئیس وقت سازمان قضایی نیروهای مسلح در پاسخ به کروبی درباره پرونده قتل های زنجیره ای در بهمن ماه 1380 نوشت:«شما با آن اظهارات در خصوص خودکشی سعید امامی ]اسلامی[، تلویحاً گروهی را به دست داشتن در قتل سعید امامی متهم می کنید. در این صورت آیا مدارک و دلیلی بر طرح این اتهام و اطلاع از کسانی که مبادرت به این خیانت کرده اند دارید؟ اگر دارید چرا تاکنون در اختیار مراجع قانونی ذی ربط قرار نداده اید؟ و اگر ندارید چرا دیگران را به قتل و جنایت متهم می کنید؟»
به نوشته کیهان:«گروه کارشناسان و بازجویان سعید امامی از مدیران و کارشناسان باسابقه وزارت اطلاعات و مسئول این گروه از عناصر متمایل به دوم خرداد و مورد اعتماد ریاست محترم جمهوری بوده است.»(5)
انتظار منطقی از آقای کروبی این بود که وقتی شعار قانون گرایی سر می دهد، فضای جامعه را به سمت شک و تردید و ناامیدی سوق ندهد. نیز استفاده از تریبون عمومی مجلس برای تبرئه از اتهام شخصی، خلاف منافع و مصالح ملی است و نباید از موقعیت حقوقی برای جبران خلأ شخصیت حقیقی استفاده شود.
4- سخنرانی‌های شب‌های قدر اصفهان
در شب های قدر ماه مبارک رمضان 1377، برخی شخصیت های دوم خرداد نظیر آقایان منتجب نیا، تاج زاده، عبدالله نوری و محسن کدیور سخنرانی هایی در حسینیه اعظم اصفهان با حمایت معنوی و سیاسی آیت الله طاهری، امام جمعه وقت اصفهان صورت دادند که محتوای آن باعث رنجش خاطر بسیاری از خانواده های شهدا و مردم شهیدپرور استان و شهر اصفهان شد.
سخنرانان در آن جلسات(6)، ضمن پرداختن به مسائل سیاسی، برخی ارزش ها و دستاوردهای انقلاب اسلامی را زیر سوال بردند. یکی از سخنرانان (کدیور) ضمن تشبیه نظام جمهوری اسلامی به رژیم شاهنشاهی پهلوی، به شدت از آیت الله منتظری حمایت کرد. در مجموع، سخنرانان درصدد احیای مجدد منتظری برآمدند. در واکنش به سخنان سخنرانان سیاسی این جلسات، اعتراضاتی از سوی گروه هایی از دلسوزان متدین شهر اصفهان صورت پذیرفت، اما امام جمعه اصفهان با حمایت از سخنرانان، خشم معترضان را برانگیخت. سرانجام دامنه اعتراضات به جایگاه نماز جمعه اصفهان کشیده شد. طی درگیری هایی در روز قدس 1377 در نماز جمعه این شهر بین موافقان و مخالفان سخنرانی های شب های قدر، نماز جمعه آن روز به تعطیلی کشیده شد. مجمع روحانیون مبارز با صدور بیانیه ای، ضمن نسبت دادن تلویحی ایجاد درگیری ها به برخی نهادهای انقلاب، در عمل از جریان احیاگر آقای منتظری حمایت کرد:
«انا لله و انا الیه راجعون
با کمال تأسف اطلاع یافتیم که روز جمعه گذشته مصادف با روز جهانی قدس در شهر مقاوم و شهیدپرور اصفهان، عده معدودی از اخلال گران و قانون شکنان مجهز به انواع وسایل، در حال سخنرانی استاندار محترم اصفهان و آغاز ایراد خطبه نماز جمعه توسط امام جمعه محترم با شعارهای بسیار زشت و توهین آمیز و با پرتاب میله آهن، سنگ و چوب، به جایگاه نماز جمعه حمله ور شدند ... و موجب تعطیلی نماز جمعه شدند. این اقدام وحشیانه باعث برانگیخته شدن خشم و تحریک احساسات مردم مومن و وفادار اصفهان و سایر بلاد اسلامی شده است. با نهایت تأسف از مسئولان موثق استان گزارش رسیده که طراحی و اجرای حمله به نماز جمعه اصفهان توسط بعضی از نهادهای رسمی استان صورت گرفته. چگونه می توان پذیرفت که نهادهای انقلابی، متولی حمله وحشیانه و توهین آمیز به نماز جمعه و... مبادرت ورزند.»(7)
صدور این گونه بیانیه ها پیش از آنکه در ایجاد ثبات و آرامش جامعه موثر باشد، باعث برهم خوردن آن و ایجاد حساسیت اجتماع می شود. روزنامه «رسالت» در نقد بیانیه مجمع روحانیون درباره مسائل اصفهان، خطاب به اعضای این تشکل روحانی نوشت:
«... مجمع روحانیون باید بدانند امکان دارد با بیانیه آنها عده ای در دیگر استان ها به شکل دیگری به تفسیر وقایع اصفهان برسند، ولی مطمئن باشند مردم اصفهان به شکل دیگری قضاوت می کنند و حداقل خواهند گفت این بیانیه گویای بی اطلاعی از اقدامات خشونت طلبانه و ترورها و تخریب ها و حرمت شکنی های عده ای در استان اصفهان و حمایت دسته ای دیگر در همین استان است. آیا به راستی اگر به جای آقای طاهری، امام جمعه موقت نماز را می خواند، این اتفاقات رخ می داد؟
اگر جلسات شب های قدر با سخنرانی آقایان منتجب نیا، تاج زاده، عبدالله نوری، کدیور با مطالب ارائه شده، به محفلی جهت احیای مجدد آقای منتظری تبدیل نمی شد و احساسات پاک مردم جریحه دار نمی گشت، آیا روز جمعه چنین اتفاقاتی رخ می داد؟ قطعاً پاسخ منفی است.»(8)
پی‌نوشت‌ها در دفتر نشریه موجود است.