راهی پیش پای غرب /فرامرز پارسا

 پس از برگزاری نشست استانبول در اول بهمن ماه 1389 کشورهای غربی به مدت 15 ماه از حضور در مذاکرات با جمهوری اسلامی ایران در قالب گروه 1+5 خودداری کرده تا به زعم خود بتوانند در فرایند زمان، خواسته های خود را به جمهوری اسلامی ایران تحمیل کنند.از آن زمان غربی ها با توهم برتری بر ایران اعمال تحریم های یک جانبه گسترده را در پیش گرفتند، اما پس از 15 ماه دریافتند که این سیاست با ناکامی همراه است و در نهایت، چاره ای جز رویکرد به مذاکره ندارند.سرانجام دور اول مذاکرات میان ایران و گروه 1+5 در 26 فروردین سال 1391 به میزبانی استانبول ترکیه برگزار شد. دور دوم مذاکرات در سوم و چهارم خرداد در بغداد برگزار شد. بر اساس توافقات به عمل آمده دور بعدی مذاکرات نیز در 29 و 30 خرداد در روسیه انجام می شود. طرفین در حالی خود را برای مذاکرات مسکو آماده می کنند که روند سیاست های غرب نشان می دهد، برخی از آنها همچنان در برخی توهمات غوطه ور هستند، از آن جمله؛ هیلاری کلینتون وزیر امور خارجه آمریکا و برخی از مقامات انگلیسی که ادعا دارند همچنان غرب بر اساس دو گزینه فشار و مذاکره در برابر ایران قرار می گیرد. این ادعا در حالی مطرح شده است که یک نکته اساسی در قبال آن قابل توجه است و آن اینکه اهرم فشار اهرمی ناکارآمد و غیرسازنده است که دستاوردی برای غرب به همراه نخواهد داشت.
نکته ای که غرب در مذاکرات گذشته و مسکو به دنبال آن بوده و هست، سوق دادن مذاکرات به سمت محور قرار گرفتن مسئله تحریم ها است. غربی ها بر این توهم هستند که با افزایش فشارها و تحریم ها، ایران را وادار سازند تا در ازای کاهش تحریم ها، به زیاده خواهی های آنها تن دهد. آنها با طرح کاهش به اصطلاح بخشی از تحریم ها آن هم نه تحریم های اعمال شده از سوی شورای امنیت، بلکه تحریم های یک جانبه که از جانب اروپا و آمریکا وضع گردیده برآنند تا سقف مطالبات جمهوری اسلامی ایران را به حداقل ها تنزل دهند، در حالی که خود مطالبات حداکثری دارند. آنها به دنبال مطالباتی همچون تعلیق فعالیت های هسته ای و یا حداقل توقف ایران در غنی سازی 20 درصد هستند؛ امری که در نهایت ایران را از تمام حقوق خود محروم می سازد. غربی ها در حالی این اصول را محور مذاکرات قرار داده و در حد فاصل مذاکرات بغداد تا مسکو نیز آن را پیگیری می کنند که جمهوری اسلامی ایران استفاده از انرژی صلح آمیز هسته ای و پیشرفت در این عرصه بر اساس قوانین ان پی تی را از حقوق خود دانسته و تأکید دارد که حاضر به باج دهی نیست.
ایستادگی در تحقق این مهم با عدم مطرح شدن مسئله لغو تحریم ها در نشست بغداد بر همگان آشکار شد. غرب بر اساس مذاکرات بغداد باید دریافته باشد که تشدید تحریم ها و فشارها نمی تواند عاملی باشد که سقف مطالبات ایران به اموری حداقلی مانند، لغو بخشی از تحریم ها تقلیل یابد، بلکه لغو تحریم ها صرفاً می تواند گامی داوطلبانه از سوی غرب به عنوان کوچک ترین گام برای اعتمادسازی باشد. غرب با رفتارهای غیرمسئولانه و زیاده طلبانه اش جایگاه خود را در میان ایرانیان و جامعه جهانی از دست داده است، لذا برای اعتماد سازی باید گام های بسیاری بردارد. یکی از این گام ها می تواند لغو تحریم ها باشد؛ آن هم صرفاً به عنوان اقدامی اعتمادساز، نه به عنوان اجرای یکی از مطالبات و خواسته های ایران. جهانیان اذعان دارند که ملت بزرگ ایران و نظام اسلامی هرگز تسلیم باج خواهی ها و تحریم و تهدیدات نمی شوند، لذا اکنون نیز لغو تحریم ها از مطالبات آنها نمی باشد، بلکه آن را صرفاً اقدامی اعتمادساز می دانند که برای بهبود چهره و بیان صداقت در جهت ادامه مذاکرات پیش پای غرب قرار دارد.