سانسور اطلاعات بنزین!

دکتر یدالله جوانی

از نظر علم روان‌شناسی شخصیت، برخی از انسانها دارای شخصیت‌های منفی هستند. این قبیل افراد، دارای ذهنیت منفی‌گرا بوده و هر چیزی را از زاویه منفی مورد توجه قرار می‌دهند. به عبارتی دیگر، این گروه از انسانها همواره قسمت خالی لیوان را می‌بینند و هیچ ارزشی برای بخش دیگر لیوان که دارای آب می‌باشد قایل نیستند. چنین افرادی همواره با منفی بافی به سیاه‌نمایی می‌پردازند و به جزء القاء یاس و ناامیدی کار دیگری ندارند. بدیهی است که افراد دارای چنین شخصیت منفی‌گرا، هم موجبات ناراحتی دائمی خود را فراهم می‌سازند و هم با چنین رویکردی، باعث ناراحتی و آزردگی خاطر دیگران می‌شوند. کار این افراد منفی‌باف به تدریج به این نقطه منتهی می‌شود که امور مثبت را هم به صورت منفی تحلیل می‌کنند. شاید بتوان این نوع تحلیل از شخصیت افراد در علم روان‌شناسی شخصیت را به علم جامعه‌شناسی سیاسی در تحلیل رفتار برخی از احزاب و نیروهای اجتماعی نیز سرایت داد. برخی از احزاب و گروههای سیاسی فعال در صحنه سیاسی کشور، به هر دلیل رفتاری که در قبال مسایل سیاسی کشور از خود به نمایش می‌گذارند، بیانگر ذهن منفی‌گرای آنان نسبت یه این امور است. اگر روزنامه‌های یک جریان سیاسی را در یک دوره مثلا شش ماهه گذشته، مرور نمائید، عمده تیترها، یادداشت‌ها، سرمقاله‌ها و گزارش‌ها نسبت به مسایل سیاسی کشور در حوزه داخلی و خارجی، با چنین نگاه بدبینانه و منفی‌گرا و با هدف سیاه‌نمایی تنظیم شده است.

تیتری که با عنوان «سانسور اطلاعات بنزین» برای یادداشت حاضر در صبح صادق انتخاب شده، در واقع بازتاب همین ذهنیت منفی و سیاه‌نما در یکی از روزنامه‌های دوم خردادی است. تیتر اصلی صفحه اول روزنامه کارگزاران در روز پنج‌شنبه 31/3/1386 اینگونه است؛ احمد توکلی در نامه‌ای به احمدی‌نژاد پیشنهاد کرد: «سانسور اطلاعات بنزین» هر خواننده این تیتر از روی دکمه‌های روزنامه‌فروشی، در صورتیکه از قبل نسبت به نامه دکتر احمد توکلی نماینده محترم مجلس شورای اسلامی و رئیس مرکز پژوهش‌های مجلس به رئیس جمهوری هیچگونه اطلاعاتی دریافت نکرده باشد، این تلقی را پیدا می‌کند که گویا این نماینده مجلس، طی یک نامه محرمانه رئیس جمهور، پیشنهاد سانسور اطلاعات بنزین را داده است. دلیل این برداشت هم به موضوع سانسور برمی‌گردد. «سانسور» در حوزه اطلاع‌رسانی و رسانه‌ها از نظر افکار عمومی یک امر مثبت و ارزشمند تلقی نمی‌گردد. در یک نگاه، سانسور یعنی پنهان‌کاری، مخفی‌کاری و دور نگهداشتن مردم از اخبار و  اطلاعاتی که دانستن آن اخبار اطلاعات حق طبیعی آنا است. اما وقتی نامه این نماینده با دقت مطالعه می‌شود، سریع به این نتیجه می‌رسی که این تیتر اصلی روزنامه در راستای همان رسالت منفی‌بافی و سیاه‌نمایی تنظیم شده است. در نامه نماینده مذکور، از رئیس جمهور خواسته شده است که برای پایان دادن به نگرانی و ایجاد جو آرامش در جامعه نسبت به موضوع بنزین،‌در صورت صلاحدید دو دستور به شرح زیر صادر گردد.

1- همه مسئولان دولتی در صورتی که خبری کاملاً قطعی و موثق روشن درباره بنزین نداشته باشند، به هیچ وجه سخنی که افکار عمومی را نگران و مشوش کند و منشا شایعات و توقعات درباره بنزین شود، در رسانه‌ها مطرح نکنند و کاملاً مراقب سوء استفاده و شایعه‌سازی متولیان جنگ روانی باشند.

2- درباره ریشه‌ها و ابعاد مسئله به وجود آمده درباره بنزین و نیز دلایل اتخاذ روش سهمیه‌بندی بنزین با کارت هوشمند و تلاش‌های دولت محترم در اجرای تبصره 13 و دائمی کردن آن در قالب لایحه حمل و نقل عمومی، اطلاع‌رسانی شفاف، دقیق و موثر انجام شود.

عناصر اصلی در نامه توکلی به رئیس جمهور همین دو نکته است. تیتر روزنامه کارگزاران از بند اول نامه برداشت شده است. این برداشت فقط کا ویژه یک ذهن منفی‌باف است. زیرا توکلی خواسته از انتشار اخبار غیر قطعی و غیر موثق جلوگیری شود نه از اطلاعات. بین خبر و اطلاعات یک تفاوت اساسی وجود دارد. خبر احتمال صدق و کذب، واقعی و غیر واقعی دارد، لکن اطلاعات یعنی خبری که  پردازش شده، روی‌آن بررسی صورت گرفته و صحت آن محرز گشته است. اتفاقاً در بند دوم این نامه، این نماینده مجلس از رئیس جمهور می‌خواهد تا به دستگاههای ذی‌ربط دستور دهد تا در مورد موضوع بنزین، اطلاع‌رسانی شفاف، دقیق و موثر انجام دهند. این یادداشت، از باب «مشت نمونه‌ای است از خروار»، باید مورد توجه قرار گیرد، چرا که اکنون یک جریان سیاسی برای تخریب جریان اصولگرا، همانند افراد دارای شخصیت منفی‌گرا سیاه‌نتما، سعی می‌کنند همه چیز حتی امور مثبت را منفی نشان دهد. کما اینکه نامه توکلی به رئیس جمهور یک پیشنهاد مناسب و معقول برای اطلاع‌رسانی دقیق در بحث بنزین به مردم است که با آن تگاه منفی، تیتر اول روزنامه کارگزاران با عنوان «سانسور اطلاعات بنزین» را تولید کرده است.