سوریه؛ میدان جنگ رسانه‌ای

علی حیدری
در آغازین ماه های بروز بحران در سوریه، دو روزنامه‌نگار عضو «خبرنگاران بدون مرز» سفری به سوریه داشتند که در جریان آن از هجمه سنگین رسانه های عربی و غربی علیه این کشور خبر دادند و اعلام کردند این رسانه ها با اخبار ساختگی و دروغ درصدد ناامن نشان دادن سوریه هستند. با گذشت زمان و ناکامی های برخی دولت های منطقه ای و فرامنطقه ای در عملی کردن نقشه خود در سوریه، استفاده آنها از ابزار رسانه نه تنها کمتر نشد، بلکه روز به روز پر رنگ تر شد تا شاید بتوانند با فضاسازی و عملیات روانی بر روی افکار عمومی در سوریه و دیگر کشورها جلوی شکست های بیشتر خود را بگیرند.
از این رو تکیه بر ظرفیت رسانه های مختلف (از جمله؛ دیداری، شنیداری و نوشتاری) یکی از روش های دشمنان سوریه در 16 ماه گذشته برای ساقط کردن حکومت این کشور بوده است، چرا که روز به روز وضعیت سوریه و جایگاه آن در معادلات منطقه خاورمیانه از اهمیت بیشتری برخوردار می شود و به جرئت می توان گفت میدان اصلی مناقشه سوریه در شرایط فعلی، رویارویی سخت و طاقت فرسا با حریفانی چون شبکه «الجزیره»، «بی بی سی»، «صدای آمریکا»، «العربیه» و شبکه های وابسته به اردوگاه غرب است؛ حریفانی که از تجربه و مهارت قابل توجهی برخوردار بوده و با زبان رسانه آشنا هستند.
این رسانه ها مدام اخبار غیرواقعی از حوادث سوریه ارائه می کنند، در حالی که برای اثبات ادعای خود فیلم و یا تصویر مستندی ارائه نمی کنند. از سوی دیگر این شبکه ها به هیچ وجه در مورد فعالیت افراد مسلح مشکوک که به سوی معترضان و نیروهای مسلح تیراندازی می کنند، سخن نمی گویند، چون در هر دو مورد ادعاهای شان بی اساس است. با این شرایط روشن است که رسانه های غرب مسیر موردنظر منافع قدرت های جهان را در پوشش دهی اخبار مربوط به سوریه دنبال می کنند، فلذا اخبار و اطلاعات ارائه شده در رسانه های غرب در مورد اوضاع سوریه را نمی توان مستند و قابل اعتماد دانست.
نکته مهم این است که آمریکا و هم پیمانانش از ناآرامی های ایجاد شده در سوریه سوءاستفاده می کنند و می خواهند با پوشش خبری غیرواقعی زمینه را برای حمله نظامی یا بردن موضوع سوریه به شورای امنیت سازمان ملل فراهم کنند، چرا که آمریکا سابقه طولانی در به راه انداختن جنگ و حمله به کشورهای مختلف بر پایه اطلاعات نادرست و تبلیغات رسانه ای غیرواقعی داشته است.
البته رسانه های سوریه تا حدودی موفق شدند که دروغ های شبکه های وابسته به دشمن را برملا کنند، تا آنجا که نخست وزیر قطر خواستار عدم پخش برنامه های تلویزیون سوریه از ماهواره های «نایل ست» و «عرب ست» شد. غافل از این که امروز آن اندازه ماهواره های رنگارنگ وجود دارند که می شود بی نیاز از این دو شد. در گذشته «العالم» را هم از روی این دو ماهواره حذف کردند، ولی روی چند ماهواره دیگر پخش می شود، «المنار» لبنان را هم از روی «هاتبرد» حذف کردند ولی به پخش خود ادامه می دهد.
با توجه به این که نقش رسانه در تحولات منطقه ای و بین المللی قابل انکار نیست، در این بین، سرعت عمل و به روز رسانی سازوکار دیپلماسی رسانه ای در کشورهای اسلامی ضروری است به طوری که پاسخگوی شرایط موجود و متناسب با صف بندی های اردوگاه دشمن باشد. جمهوری اسلامی ایران نیز به دلیل این که همواره در معرض تهدیدات سخت و نرم دشمنان انقلاب اسلامی بوده، از این قاعده مستثنا نیست، البته گام هایی به ویژه از سوی رسانه ملی در این مسیر برداشته شده که امیدواریم متناسب با نوع تهدیدات روز به روز تقویت شده و تداوم یابد.