شکست الجزیره و العربیه در سانسور قیام /علی حیدری

پایگاه بصیرت:کمتر از دو سال از آغاز موج بیداری اسلامی و قیام مردمی علیه رژیم های دیکتاتوری وابسته به غرب در منطقه خاورمیانه و شمال آفریقا می گذرد و شاهد هستیم که دامنه این موج به عربستان سعودی رسیده است. هرچند حرکت های مردمی در این کشور از مدت ها پیش شروع شده بود و مردم شهرهای مختلف عربستان سعودی در اعتراض به اقدامات حکام این کشور دست به تظاهرات و اعتراض می زدند، اما سیاست سرکوب شدید رژیم آل سعود مانع از فراگیر شدن آن می شد. در روزهای اخیر هم که اعتراضات شدت گرفته و جمعیت های چند هزارنفری در تجمعات و حرکت های مردمی شرکت می کنند، حکومت عربستان به شیوه های گوناگون از سرکوب خونین مخالفان و دستگیری رهبران گرفته تا سانسور شدید اخبار این حرکت ها می کوشد تا هم از گسترش آن جلوگیری کند و هم منکر موج بیداری اسلامی در این کشور شود. از این رو در حالی که شبکه های خبری مهم منطقه از جمله «المیادین»، «العالم»، «المنار» و چندین شبکه دیگر اخبار و تصاویر مربوط به رسیدن موج بیداری اسلامی به عربستان را پوشش می دهند، شبکه های خبری «العربیه» (وابسته به آل سعود) و «الجزیره» (وابسته به حکومت قطر) هیچ خبری در این باره منتشر نمی کنند. البته سانسورها محدود به این دو شبکه نمی شود و رسانه های وابسته به ریاض و متحدانش، چه مطبوعات شناخته شده عربی چاپ لندن مثل «الشرق الاوسط» و «الحیات» و چه شبکه های تلویزیونی غربی هم از پرداختن به این خبرها خودداری می کنند.
برخی رسانه ها هم تلاش می کنند تا با تحریف واقعیت ها به این اعتراضات جنبه مذهبی بدهند، لذا از کشته شدن چند تظاهرکننده شیعی خبر دادند و تا جایی پیش رفتند که کوشیدند تظاهرکنندگان در عربستان را مزدور ایران معرفی کنند!جالب اینجاست که این شبکه ها به طور هماهنگ، این روزها موضوع سوریه را در صدر توجهات خود قرار داده و حتی با تروریست های سوریه مصاحبه هم می کنند و بدون توجه به قیام مردمی در عربستان، تنها جهت گیری اخبارشان مقابله با جبهه مقاومت سوریه است.واقعیت این است که در عصر ارتباطات و توسعه روزانه فناوری های رسانه ای، سانسور جایی از اعراب ندارد، چرا که فرایند انتشار اخبار از شکل سنتی خود که صرفاً توسط شبکه های رادیویی، تلویزیونی و مطبوعات انجام می شد، خارج شده و گسترش فضای مجازی، شبکه های اجتماعی و ظهور پدیده ای به نام «روزنامه نگاری شهروندی» به بی اثر شدن محدودیت ها و سانسورها کمک زیادی کرده است.
همین عامل در کنار خودداری رسانه های خبری در عربستان از انعکاس دیدگاه ها و مواضع مردم این کشور موجب شده تا شهروندان عربستان به شکلی گسترده به شبکه های اجتماعی روی بیاورند تا جایی که مدیر اجرایی «توئیتر» اخیراً اعلام کرده که بیشترین میزان رشد مشترکان این پایگاه اینترنتی مربوط به عربستان سعودی بوده و تعداد مشترکان عربستانی در مدت زمان کوتاهی 30 برابر شده است. البته گرایش به شبکه های اجتماعی محدود به توئیتر نمی شود، بلکه شمار مشترکان عربستانی در پایگاه اینترنتی «فیس بوک» نیز به میزان چشمگیری افزایش یافته و گروه های عربستانی در این شبکه و شبکه های دیگر اجتماعی نیز فعال شده اند. با این تفاسیر به نظر می رسد اگر چه از یک سو سیاست رسانه ای ریاض در سیطره بر همه رسانه های دیداری، شنیداری و مطبوعات و سانسور شدید آنها سبب این رویکرد جدید شده، اما نباید از نظر دور داشت که ظهور نسل جدید در عربستان که توانسته به شیوه های نو بر موانع دسترسی به اطلاعات غلبه کند نیز بی ارتباط با وضعیت جدید نیست. مجموعه شرایط رسانه ای حاکم بر تحولات عربستان نشان دهنده بیم حاکمان این کشور از جریان آزاد رسانه ای است، غافل از این که جوانان عربستانی با الگو گرفتن از جنبش های دیگر در مصر، تونس، لیبی، بحرین و ... با وجود تمام محدودیت هایی که از سوی رژیم آل سعود اعمال می شود، از انگیزه بالایی برای ادامه حرکت خود برخوردارند.