ایران و جنگ نامتقارن آینده (بخش ششم)

محمدرضا نجفى
مقام معظم رهبری در ارتباط با ماهیت جنگ آینده می فرمایند: «ممکن است تهاجمات در آینده اینچنین صریح و روباز و سهل الدفع نباشد و ممکن است پیچیده تر باشد و لذا پیچیدگی و ایمان قوی لازم است. من عرض می کنم دفاع از اسلام در دوران نبی اکرم(ص) آسان تر از دفاع در دوران امیر المومنین(ع) بود، چون اینجا قضیه پیچیده تر بود و چنین چیزی در آینده ممکن است، زیرا استکبار جهانی، ابزارهای گوناگونی را در اختیار دارد.»
هنگامی که از جنگ آینده سخن به میان می آید، باید مشخص شود اولاً؛ جنگ آینده با چه کشوری؟ ثانیاً؛ جنگ آینده با کشور معین در چه زمانی؟ ثالثاً در مقابل چه تهدیدی؟ رخ می دهد. با تعیین این متغیرها می توان مفهوم جنگ آینده را به عنوان یک واحد سیاسی به خوبی درک کرد. از نظر مفهوم با توجه به انقلاب در امور نظامی و بر اساس این رویکرد، جنگ آینده، جنگی است که ماهیتاً با جنگ های گذشته خود متفاوت خواهد بود. بر اساس این دیدگاه، جنگ های آینده جوامع پیشرفته صنعتی، حداقل از سه ویژگی ذیل برخوردارند: 1- به دست ارتش های حرفه ای انجام می گیرند و شهروندان عادی در آن شرکت ندارند. 2- حتی المقدور، کوتاه مدت و سریع هستند تا از اتلاف منابع انسانی و اقتصادی جلوگیری به عمل آید. 3- تمیز و بسیار دقیق هستند و باعث نابودی دشمن حتی به دور از انظار عمومی می شوند.
این کار از طریق ایجاد پیوند نزدیک میان کنترل اطلاعات، تصویرپردازان و جنگ آفرینان امکان پذیر می شود. آن طور که صاحب نظرانی مانند «ژنرال گوردون آر سولیوان» و سرهنگ «جیمز ام دوبیک» اشاره می کنند، ماهیت جنگ آینده را همانند ماهیت جنگ های گذشته، می دانند. جنگ آینده یک ضرورت و پدیده اجتناب ناپذیر و قطعی در زندگی آینده جوامع بشری و جامعه جهانی است. رمز موفقیت در کشور داری و به ویژه در امور نظامی شناخت « شدنی ها» و متمایز ساختن آنها از «ناشدنی ها» است، به نسبت، پا زدن به این اصل نیز موجب تباهی خواهد شد.
نکته دیگر اینکه با صراحت می توان اظهار داشت که هنوز نمی دانیم چه اتفاقی ممکن است در آینده رخ دهد، ما قادر نیستیم اطلاعات زیادی راجع به آینده به دست آوریم، اما گذشته عبرتی است برای آینده و اما سوال جالب این است که «دانستن چه نکاتی در مورد آینده برای سیاستمداران و برنامه ریزان دفاعی حائز اهمیت است؟» تصور جنگ آینده از نظر ماهیت، زمان، مکان و طرف های رویارو، معمولاً بر اساس ماهیت کلی جنگ در عصر خاصی، جنگ هایی که در سایر نقاط جهان به وقوع پیوسته، تجربیات تاریخی کشور مورد نظر و جنگ هایی که بر آن اتفاق افتاده است، شرایط خاص ژئوپولیتیکی و ژئواستراتژیکی گستره منافع علمی در سطح منطقه ای و بین المللی و محیط منطقه ای و بین المللی آن شکل می گیرد.
اصول حاکم بر جنگ نامتقارن
جنگ نامتقارن که از سال های پایانی قرن بیستم وارد ادبیات نظامی شده است، به رویارویی دو قدرت ناهمتراز اشاره دارد که طرف ضعیف ضمن اجتناب از مواجهه با نقاط قوت طرف مقابل، در چارچوبی خارج از قواعد قابل هضم برای دشمن، نقاط ضعف او را مورد حمله قرار می دهد. در جنگ نامتقارن همه مولفه ها از قبیل استراتژی، طرح ریزی، ابزار و تجهیزات، فناوری و نیروی انسانی بازتعریف و بر مبنای این اصل اساسی و در میدان غیرقابل انتظار دشمن، مجدداً طراحی می شوند. با مطالعه جنگ هایی که در طی سال های اخیر از سوی آمریکایی ها، در منطقه اتفاق افتاده است و با بررسی و تجزیه و تحلیل نقاط قوت و ضعف آنان در صحنه نبرد، اصول دوازده گانه ای تحت عنوان اصول نبرد نامتقارن برشمرده شده است که الزامات جنگ احتمالی ما با آمریکایی ها است و در واقع مبنای طرح ریزی ها و برنامه ریزی‌ها قرار گرفته است.