نگاهی دیگر به وضعیت رسانه های دیجیتال در ایران

پایگاه بصیرت:مدتی است که میان برنامه ها و آگهی هایی درباره هوشیاری والدین نسبت به استفاده کودکان و نوجوانان از رسانه های دیجیتال افزایش یافته است. گسترش رسانه های جدید و نفوذ روزافزون آنها در زندگی روزمره مردم جامعه امروز ما، واقعیتی است که نمی توان به سادگی از کنار آن گذشت. بدون شک، انفعال در این عرصه منجر به افزایش ناهنجاری ها و امراض فرهنگی و اجتماعی می شود.رسانه های دیجیتال یکی از ابعاد مهم زندگی انسان در دنیای امروز هستند. این وسایل ارتباطی جدید، در سال های اخیر در کشور ما نیز حضورشان بسیار پررنگ شده است، اما مسئله ای که یکی از دغدغه های فرهنگی در کشورمان محسوب می شود این است که این رسانه ها نیز همچون سایر پدیده های تکنولوژیک و مدرن، ضمن کمک به انسان برای سرعت بخشیدن در دستیابی به اهدافش، در صورت عدم استفاده صحیح، عواقب ناگوار و مخربی هم در پی دارد. رشد آگاهی و شناخت از ماهیت و کارکرد این وسایل می تواند به کاهش اثرات منفی و افزایش بهره مندی مثبت از آن بینجامد.امروز در عرصه رسانه های دیجیتال و نرم افزارهای چند رسانه ای سه دغدغه وجود دارد:
 1- نمایش پیشرفت ها و دستاوردها،
2- جنگ نرم و مقابله با برنامه هایی که دولت های غربی در این زمینه علیه فرهنگ اسلامی و بومی کشورمان تدارک دیده اند و
3- بومی سازی تکنولوژی رسانه های دیجیتال. پرداختن به هر یک از این موارد، ساعت ها بحث و نه یک نوشته که ده ها کتاب می طلبد، اما مسئله ای که پیش از هر چیز درباره رسانه های دیجیتال باید مورد توجه قرار گیرد، مردمی شدن و جذب مخاطب است، چراکه رسانه های جمعی، عامل ارتباط بین انسان ها و پویایی فرهنگ در جامعه هستند. حال چگونه می توان انتظار داشت رسانه هایی که هدف و مخاطب شان جامعه است، مردمی نباشند؟ با این حال می بینیم که آثار و محصولات تولیدی داخلی، نسبت به تولیدات وارداتی و خارجی، مخاطب بسیار کمتری دارند.به هر حال، تبلیغات و جذابیت، در جامعه جدید و به طور خاص حوزه های فرهنگی و رسانه ای، نقش موثر غیرقابل انکاری دارند. در غیر این صورت، هر حرکتی تبدیل به فریادی خاموش می شود، همچنان که دشمنان و جبهه فرهنگی و رسانه ای نظام سلطه جهانی بخش زیادی از سرمایه گذاری اش در زمینه تبلیغات است و «جذب مخاطب» یکی از شاخصه های مهم آنها است. این در حالی است که در جامعه ما، گاهی برخی از تلاش های ارزنده و فرهیخته و انسانی به دلیل در سکوت برگزار شدن، یا عدم دقت در ارتباط با مخاطب، نتوانسته جایگاه شایسته ای پیدا کند.
دیدگاه های کارشناسان
یک کارشناس و مسئول رسانه های دیجیتال می گوید: بخشی از منافع ملی ما در گرو تسلط بر فضای رسانه ای دنیاست که در این میان، هنرهای دیجیتال حرف اول را می زند.سیدعباس پویا، کارشناس رسانه های دیجیتال به خبرنگار ما گفت: هنرهای دیجیتال تا چندی پیش صرفاً برای زیباسازی این عرصه به کار می رفت، اما حالا دیگر خودش به عنوان یک عامل پیام استفاده می شود. به همین دلیل جایگاه مهمی را در رسانه های دیجیتال یافته است.وی با بیان این که هنرهای دیجیتال امروز به عنوان یک پدیده استراتژیک در دنیا استفاده می شود، افزود: این هنرها سرعت انتقال و ماندگاری و اثرپیام را در فضای سایبری بیش از گذشته نموده اند.پویا با اشاره به این که «متأسفانه کشور ما در این حوزه، لطمه های فراوانی از جمله از ناحیه فیلم ها، بازی های رایانه ای و انیمیشن ها دیده است»، گفت: با این حال تنها اقدام تشکیلاتی در این زمینه، راه اندازی بنیاد ملی بازی های رایانه ای بوده که آن هم زیرنظر مجموعه سینما است. این در حالی است که این حوزه باید به عنوان یک مجموعه مجزا و مهم مورد توجه قرار گیرد. به خصوص این که، پتانسیل بسیار بالایی در کشور ما وجود دارد.
این مسئول نمایشگاه رسانه های دیجیتال با اشاره به «شهر رسانه ای» به عنوان یکی از شاخص های توسعه، افزود: مدیاسیتی یا شهر رسانه ای در صورتی در کشور ما به توفیق خواهد رسید که نیازهای بومی کشور ما را جواب دهد.با این حال، در برنامه های چهارم و پنجم توسعه هیچ اشاره ای به این موضوع نشده است، این در حالی است که تا سال 4041 باید رتبه اول را در این مورد در منطقه به دست آوریم. پویا در ادامه عملکرد دانشگاه های کشور در زمینه هنرهای دیجیتال را نیز اشتباه ارزیابی کرد و گفت: در دانشگاه های کشور به جای ایجاد تحول در این عرصه، صرفاً چند واحد درسی ارائه شده که مدرسان آنها نیز از نظر تخصص در حد بسیار پایینی قرار دارند.این کارشناس رسانه های دیجیتال فقدان یک نهاد صنفی در این عرصه را نیز از دیگر آسیب های وارده در این عرصه عنوان کرد.پویا ادامه داد: اگر بخواهیم در این عرصه موفق باشیم، لازم است که به جای واردات تکنولوژی، به استاندارد جهانی دست یابیم. در این زمینه، از اقداماتی که صورت گرفته می توان به ثبت یک مرکز فعال استانداردسازی هنرهای دیجیتال برای اولین بار در ایران، با کمک مرکز فناوری اطلاعات وزارت ارشاد اشاره کرد.
اما «نادر طالب زاده» نگاه متفاوتی دارد. این کارگردان و مستندساز گفت: جنگ رسانه ای با هیچ کس شوخی ندارد و بسیاری از قدرت ها با استفاده از این ابزارها به ما حمله کرده اند و توانمندی های ما در رسانه های دیجیتال یک پاتک فرهنگی در مقابل آنهاست.وی افزود: غربی ها قدرت رسانه را پیش از ما کشف کرده و با استفاده از آن سعی کرده اند حکمرانی نوینی را بر افکار عمومی جهان برپا کنند؛ خوشبختانه در سال های اخیر ایران توانسته است با آگاهی از ابزار و اطلاعات روز وارد عرصه رسانه های دیجیتال به عنوان یک پایگاه نوین شده و با محصولات متنوع از این اربابان جنگ نرم پیشی بگیرد.وی افزود: پیشرفت هایی که در این عرصه شاهد آن هستیم اغلب توسط جوانان صورت گرفته است و این موضوع نشانگر ذهن خلاق و آگاه جوان ایرانی است که می تواند با استفاده از ابزارهای نوین دیجیتال به ارائه فرهنگ و اعتقاداتش در جهان بپردازد.طالب زاده ادامه داد: البته ابزار که ابزار است. این استکبار و اندیشه های سلطه طلبانه ابرقدرت ها است که رسانه و محتوای آن را در خدمت منافع و سلطه طلبی های خود قرار می دهد و این سیاست شیطانی آمریکا است که با تمام قدرت در برابر انقلاب اسلامی ایستاده است.
وی معتقد است: آنچه موجب این همه فشار و شیطنت ها است، نه قدرت تکنولوژیکی رسانه های آمریکایی، که نفوذ و تأثیر صهیونیسم و یهود در ساختار قدرت و نظام سیاسی آمریکا است.طالب زاده تصریح کرد: اتفاقاً اگر رسانه و ابزارهای تکنیکی آن ذاتاً برآمده از قدرت صاحبان و سازندگان آن بود، رسانه های غربی اینقدر در پوشش اخبار ایران حساسیت به خرج نمی دادند و مخالف انتشار پیام انقلاب نبودند. پس محتوای رسانه ای برایش مهم است و یک امر خنثی نیست.وی در پایان ابراز امیدواری کرد؛ در این عرصه به این توانایی برسیم که قابلیت های والای انقلاب را به گوش جهانیان برسانیم.