ایران و اجلاس عدم تعهد/ قاسم غفوری
بررسی دلایل و اهداف آمریکا و صهیونیست برای عدم حضور کشورها در نشست تهران در نکاتی قابل توجه است از جمله:هراس از بالارفتن روحیه مقاومتی در ایران با آشکارتر شدن جایگاه جهانی ایران که مهمترین مولفه برای توسعه و پیشرفت کشور و مقابله با تهدیدات و تحریمها میباشد. هراس آمریکا و صهیونیست از افشای واهی بودن انزوای ایران در صحنه جهانی .توسعه مناسبات کشورها با ایران که برابر با شکست تهدیدها و ...
اختصاصی پایگاه بصیرت::جنبش عدم تعهد یا همان "نم"در سال 1961 آغاز به کار کرده است. این جنبش بزرگ ترین تشکل بین المللی است و بر اساس گزارشهای منتشره غالب کشورهای عضو جنبش غیرمتعهدها و نهادهای بین المللی ناظر در سطوح مختلف در این نشست با محوریت مدیریت مشترک جهانی حضور خواهند یافت. ریاست جنبش به مدت 3 سال به جمهوری اسلامی ایران واگذار میشود.بسیاری از ناظران سیاسی تاکید دارند این نشست نقطه عطفی در دوران حیات جنبش عدم تعهد است که بر اساس ظرفیتهای جمهوری اسلامی ایران میتواند نقشی تعیین کننده در ساختار نظام بین الملل داشته باشد. حال این سئوال مطرح است که این نشست دارای چه اهمیتی است و چه دستاوردهایی برای جمهوری اسلامی ایران دارد و چرا برخی نظیر صهیونیستها و آمریکا از برگزاری این نشست به خشم آمدهاند و به دنبال تضعیف آن میباشند؟
اهمیت نشست عدم تعهد
بررسی کارنامه جنبش عدم تعهد نشان میدهد که این جنبش بزرگترین تشکل جهانی است که اعضای آن اکثریت جمعیت ، ظرفیتهای جغرافیایی و منابع جهانی را به خود اختصاص دادهاند . بسیاری تاکید دارند که این جنبش میتواند به یکی از ارکان نظام بین الملل مبدل گردد. نشست تهران میتواند محرکی برای حضور گسترده تر این جنبش در صحنه بین الملل و رسیدن به جایگاه واقعی خود در معادلات جهانی باشد. در این چارچوب ایران و جنبش میتوانند تاثیرات بسیاری بر یکدیگر داشته باشند که در زمان برگزاری نشست و نیز سه سال ریاست ایران بر جنبش عدم تعهد قابل اجرا است.
تاثیر ایران بر جنبش
- جمهوری اسلامی ایران همواره نشان داده است که در محورهای اصلی و مورد تاکید جهانیان یعنی توسعه و پیشرفت بر اساس عدالت همگانی، مقابله با نظام سلطه و یک جانبه گرایی غرب، رویارویی با جنایتکاران و تروریسم دولتی نظیر صهیونیستها و... پیشگام بوده است. پیامها و راهکاری ایران میتواند جنبش عدم تعهد را در تحقق آرمانهای خود در این حوزهها یاری نماید.
- نکته مهم دیگر آنکه ایران در حوزه فن آوریهای نوین و نیز تامین انرژی جهان حرفهای بسیاری برای گفتن دارد که میتواند یاریگر سایر اعضای جنبش برای رسیدن به خودکفایی و پیشرفت بدون وابستگی به غرب باشد. این امر تحقق بخش اصل بنیادین اساسنامه جنبش مبنی بر عدم وابستگی به قدرتها خواهد بود.
- حضور فعال ایران در نهادهای بین المللی و عرصه جهانی میتواند زمینه حضور فعال عدم تعهد در معادلات جهانی را به همراه داشته باشد.
- ایران همواره بر وحدت و همگرایی عدم تعهد تاکید دارد. با توجه به ظرفیتهای ایران و ابتکارات آن برای وحدت سراسری دوران ریاست ایران میتواند محرکی برای تقویت پیوند اعضا باشد.
دستاوردهای جنبش برای ایران
برای جمهوری اسلامی ایران نیز این نشست در سطوح مختلف میتواند دستاوردهای بسیاری به همراه داشته باشد از جمله :
1- سطح داخلی: حضور غالب کشورهای عضو جنبش غیرمتعهدها و نهادهای بین المللی ناظر در تهران در حوزه های مختلف می تواند در عرصه داخلی کشور تاثیر گذار باشد. نخست آنکه این نشست بیانگر ظرفیت و جایگاه ایران در معادلات جهانی است که در نتیجه آن می تواند تقویت روحیه ملی و اقتدار درونی کشور باشد . این عوامل می تواند از زمینههای گسترده تر شدن وحدت سراسری ملت و نظام اسلامی گردد.
دوم آنکه این نشست در حوزه اقتصاد داخلی دارای اهمیت میباشد. به هر تقدیر این حضور حداکثری ظرفیتهای متعددی را برای توسعه مناسبات میان طرفین ایجاد می کند که با بهره گیری از آن میتواند به توسعه اقتصادی کشور کمکهای بسیاری داشت.
سوم آنکه این نشست در حوزه هستهای نیز میتواند به دستاوردی برای ایران مبدل گردد و جنبش عدم تعهد همواره از حقوق هستهای ایران دفاع کرده است و اکنون نیز میتواند مولفهای باشد برای تکرار این حمایتها از ایران در مذاکرات آتی ایران و1+5. جمهوری اسلامی ایران با هدایت عدم تعهد میتواند از آن به عنوان مولفهای برای لغو تحریمها و حتی وادار ساختن جهان به پذیرش حقوق هسته ای ایران بهره برداری نماید.
2- سطح منطقهای : در حوزه منطقه ای تحولات گسترده ای در حال روی دادن است که اکثریت آنها با ایران در ارتباط می باشند. با توجه به حضور گسترده جنبش عدم تعهد در نشست تهران می توان از آن به عنوان مولفهای برای حل چالشهای منطقه بهره گرفت. به عنوان نمونه این نشست فرصت مناسبی است تا بتواند از آن در جهت حل مسئله سوریه با محوریت حل بحران و مقابله با تحرکات غرب استفاده کرد به عبارت دیگر نشست تهران فرصتی است تا از آن در جهت تقویت جایگاه ایران در حل بحرانهای منطقه بر اساس اصل مقابله با فتنه انگیزیهای غرب استفاده کرد. نکته اساسی آنکه نگاه بسیاری از کشورهای حاضر در این اجلاس در قالب حمایت از مقاومت و ملت فلسطین است که می تواند مولفه ای باشد برای بهره گیری از ظرفیتهای این نشست برای مقابله با توطئههای طراحی شده علیه مقاومت و حمایت گسترده تر از فلسطین .
3-سطح بین الملل: این نشست در حوزه بین الملل نیز دستاوردهای بسیاری برای ایران دارد.
اولا برگزاری این نشست اثبات می کند که ادعای انزوای جهانی ایران واهی است و آمریکا در تحقق این طرح ناکام مانده است.
ثانیا این نشست و پوشش خبری آن فرصتی است تا جمهوری اسلامی ایران بتواند پیامهای خود را به جهانیان منتقل سازد چنانکه جان بولتون نماینده سابق آمریکا در سازمان ملل صراحتا اعلام کرده است که ایران آرام آرام خود را در سازمانهای بین المللی توسعه داده و از آن برای بیان نظرات و طرحهای خود استفاده کرده است.
ثالثا این نشست پیوند بیشتر میان جبهه ضد امپریالیسم است که مولفهای مهم برای اصل مقابله واحد جهانی با نظام سلطه است که در قالب مدیریت واحد جهانی اجرا میشود.
رابعا وسعت و گستردگی جنبش عدم تعهد فرصتی است تا ایران بتواند حضور خود را در معادلات جهانی را گسترده تر ساخته و از ظرفیتهای جغرافیایی و جمعیتی این جنبش برای حضور فعال تر در سطوح مختلف بین المللی بهره گیرد. ریاست سه ساله بر این جنبش زمینهای مناسب برای تحقق این امر است.
خامسا آشنا شدن جهان با واقعیتهای جاری در ایران و آشکار تر شدن واهی بودن ادعاهای غرب و صهیونیست مبنی بر معرفی ایران به عنوان کشوری عقب مانده و حامی تروریسم . این نشست میتواند در تقویت و بهبود جایگاه جهانی به جمهوری اسلامی ایران موثر باشد.
سادسا این نشست میتواند بخشی از دیپلماسی عمومی کشور در عرصه بین الملل باشد که مسلما دستاوردهای بسیاری را به همراه خواهد داشت.
سنگ اندازی در نشست
بررسی اخبار و گزارشهای منتشره نشان می دهد که به رغم استقبال گسترده کشورها از برگزاری این نشست در تهران مخالفتها و سنگ اندازیهایی نیز در این حوزه صورت گرفته است. از جمله این تحرکات را در عملکردهای صهیونیستها و آمریکا میتوان مشاهده کرد چنانکه آنها بیشترین تحرکات را برای انصراف کشورها از حضور در نشست داشتهاند چنانکه حتی نتانیاهو نخست وزیر صهیونیستها در تماسهای متعدد با بان کی مون دبیر کل سازمان ملل متحد خواستار عدم حضور آن در تهران شده و امریکا نیز بارها خواستار عدم مشارکت کشورها در این نشست شده است. بسیاری از ناظران سیاسی تاکید دارند که آمریکا و صهیونیستها به دنبال آنند تا با به چالش کشاندن این نشست ضربههای داخلی ، منطقهای و جهانی به جمهوری اسلامی ایران وارد سازند تا از این مولفه برای رسیدن به سایر اهداف ضد ایرانی خود بهرهبرداری کنند. ایجاد فضای یاس و ناامیدی در داخل ایران و نیز تقویت موقعیت غرب در مذاکرات ایران و گروه 1+5 از اهداف این طرحها است.
دلایل مخالفت
در بررسی دلایل و اهداف آمریکا و صهیونیست برای عدم حضور کشورها در نشست تهران در نکاتی قابل توجه است از جمله:
- هراس از بالارفتن روحیه مقاومتی در ایران با آشکارتر شدن جایگاه جهانی ایران که مهمترین مولفه برای توسعه و پیشرفت کشور و مقابله با تهدیدات و تحریمها میباشد.
- هراس آمریکا و صهیونیست از افشای واهی بودن انزوای ایران در صحنه جهانی .
- توسعه مناسبات کشورها با ایران که برابر با شکست تهدیدها و تحریمهای اقتصادی است.
- تقویت موقعیت جهانی ایران که برابر با تضعیف موقعیت جهانی آمریکا و صهیونیستها است.
- آگاهی بیشتر جهان از حقایق جاری در ایران بویژه پیشرفتها و توسعه آن که افشاگر واهی بودن ادعای عقب ماندگی ایران.
- هراس از اعلام حمایت عدم تعهد از حقوق هستهای ایران که شکست بزرگی برای غرب و صهیونیستها است.
- بهره گیری ایران از نشست تهران برای حل مسائل منطقه بویژه بحران سوریه که بر هم زدن طراحی صهیونیستها و آمریکا برای استمرار فضای بحرانی در منطقه بویژه سلطه بر سوریه خواهد بود
- نگرانی از سه سال ریاست ایران بر جنبش که ظرفیتهای بسیاری برای ایران در عرصه جهانی ایجاد میکند که خوشایند صهیونیستها و آمریکا نخواهد بود.
- از اصولی که جمهوری اسلامی آن را پیگیری میکند دگرگونی در ساختار نظام بین الملل بویژه در حوزه شورای امنیت است. سه سال ریاست ایران بر این جنبش میتواند به افزایش حامیان این دیدگاه منجر شود چنانکه محور نشست تهران نیز مدیریت واحد جهانی است که البته غرب را در حاشیه قرار داده است.
- سران آمریکا بویژه اوباما با به چالش کشاندن نشست تهران برآنند تا خوش خدمتی خود به صهیونیستها را بیش از پیش آشکار سازند تا شاید از حمایت لابی صهیونیست برای انتخابات ریاست جمهوری برخوردار شوند.
- نتانیاهو نخست وزیر صهیونیستها که با بحرانهای داخلی و جهانی مواجه است نشست تهران را شکستی دیگر برای خود میداند که تزلزل بیشتر قدرت درونی آن را به همراه دارد بویژه اینکه این نشست نشانگر انزوای جهانی صهیونیستها و ناتوانی آنها در سوق دادن جهانیان به مقابله با ایران است. نشست تهران برگی دیگر از ضعف شدید صهیونیستها در عرصه دیپلماسی عمومی است که هزینههای بسیاری برای آنها دارد بویژه اینکه در ماههای اخیر حرکتهای مردمی در سراسر جهان در حمایت از ایران نیز به شدت افزایش یافته چنانکه حتی در آمریکا و سرزمینهای اشغالی علیه سیاستهای ضد ایرانی سران صهیونیستها و غرب تظاهرات های متعددی برگزار شده است.
تحرکات برای شکست نشست
صهیونیستها و آمریکا برای به چالش کشاندن این نشست طرحهای متعددی را اجرا میکنند از جمله عبارتند از :
- بهره گیری از ظرفیتهای سیاسی و اقتصادی و حتی تهدید و ارعاب برای جلوگیری از حضور کشورها در تهران.
- ایجاد فضای تهدید نظامی برای القا احتمال جنگ و ناامنی برای منصرف کردن کشورها از پذیرش دعوت ایران چنانکه در هفته های اخیر صهیونیستها بیشترین هجمه تبلیغات را مبنی بر اقدام نظامی علیه ایران داشته اند.
- تکرار ادعاهای واهی برای ناامن نشان دادن تهران .تقویت گروههای تروریستی و سوق دادن آنها به ناامن سازی فضای داخلی کشور.
- تکرار طرح معرفی ایران به عنوان عامل هدایت کننده تروریسم و گروههای تروریستی نظیر ادعاهای مطرح شده مبنی بر حضور ایران در حادثه حمله به گروه گردشگران صهیونیست در بلغارستان.
- ایجاد فضای بحرانی در منطقه برای انحراف افکار عمومی جهان به تحولات حاشیه ای برای کم رنگ ساختن توجه رسانهای و افکار عمومی به نشست تهران و اهمیت ان. آنها با بحران سازی امنیت سوریه ،عراق و لبنان و.... برآنند تا آنها را از تحولات مهم جهان معرفی کنند تا از جایگاه نشست تهران کاسته شود
- جلوگیری از حضور بان کی مون دبیر کل سازمان ملل در نشست تهران به عنوان مولفهای تبلیغاتی برای کم اهمیت جلوه دادن این نشست. - ایجاد فضای رسانهای مبنی بر عدم جایگاه جهانی جنبش عدم تعهد و برجسته سازی نقاط ضعف آن تا از میزان اهمیت سه سال ریاست ایران بر این جنبش بکاهند.- ایجاد فضای تنش در روابط ایران و سایر اعضای جنبش برای کم کردن میزان مشارکت کشورها. امری که نمود آن را در تحرکات اخیر برای تفرقه میان ایران و کشورهای عربی منطقه میتوان مشاهده کرد. این طرح چنان پیش رفته که آنها تلاش کردهاند تا با تشدید این تنش ها ایران را به سمت عدم دعوت از این کشورها سوق دهند تا در نهایت بهانهای شود تا با ادعای ناتوانی ایران در میزبانی بیطرفانه این نشست را به کشوری دیگر منتقل سازند. درایت ایران در دعوت از تمام اعضا حتی کشورهایی مانند عربستان و بحرین موجب خنثی شدن این توطئه شده است.
نتیجه گیری
در جمع بندی کلی از آنچه ذکر شد میتوان گفت که نشست سران جنبش عدم تعهد با محوریت مدیریت واحد جهانی مولفه ای دیگر از جایگاه جهانی ایران است که با بهرهگیری از ظرفیتهای موجود میتوان از آن برای تحقق اهداف داخلی، منطقهای و بین المللی برخوردار شد. البته دشمنان ایران اسلامی تقلای بسیاری برای به نتیجه نرسیدن این مهم صورت داده و میدهند چرا که آنها دریافتهاند که این نشست نه تنها بیانگر جایگاه ایران در معادلات جهانی است بلکه زمینهای برای تحقق پیامهای جهانی ایران است که پیامدهای سنگینی برای نظام سلطه دارد. با تمام این تفاسیر اعلام آمادگی غالب کشورهای عضو نم برای حضور فعال در این نشست گواهی بر ناکامی دشمنان انقلاب اسلامی است که اقتدار و جایگاه جهانی ایران را بیش از پیش آشکار می سازد.
منابع پیشنهادی برای مطالعه بیشتر:
1- پطرس غالی، ب؛ جنبش افریقا- آسیائی، ترجمه دکتر فرج الله ناصری، تهران، انتشارات فرمند، 1349.
2- عبدالرشیدی، علی اکبر؛ جنبش عدم تعهد، تهران، سروش، 1365.
3- علی بابائی، غلامرضا؛ فرهنگ سیاسی، تهران، نشر آشیان، 1382.
4- قوام، سید عبدالعلی؛ اصول سیاست خارجی و سیاست بین الملل، تهران، انتشارات سمت، 1378.
5- کاول، ب. ن، ن، افقهای نوین جنبش عدم تعهد، ترجمه علی آذرنگ، تهران، نشر روز، 1365.
6- بررسی اجمالی جنبش عدم تعهد، معاونت ارتباطات و اطلاع رسانی دفتر رئیس جمهور.
7- زندی،محمدعلی، جنبش عدم تعهد( Non - Aligived, movement) (NAM).
8- موسی زاده، رضا،سازمان های بین المللی، میزان ششم 1384 تهران.
9- آقایی، سیدداوود،حقوق سازمان های بین المللی، دانشگاه پیام نور ، 1383.
10- جوادی، محمد آصف،«جنبش عدم تعهد» گذشته اکنون و آینده،روزنامه جمهوری اسلامی 13/5/1387.
11- صمدی، مهدی، قدرتمندی بدون سلطهگری، سایت باشگاه اندیشه، ۱۶ آبان ۱۳۸۳ .
12- پاویتران، کی. اس.، آیا جنبش عدم تعهد دچار تناقض است؟، مترجم : سید رضی عمادی ، سایت باشگاه اندیشه،21/9/1388، به نقل از: www.pondiuni.edu.in
13- علیرضا خانی، « تهران، قطب غیرمتعهدها»، روزنامه اطلاعات
نظرات بینندگان
پربیننده ترین
ارسال خبرنامه
برای عضویت در خبرنامه سایت ایمیل خود را وارد نمایید.
