در حالیکه اجلاس سران کشورهای عضو عدم تعهد در تهران در رسانههای خارجی به معنای شکست کامل سیاستهای آمریکا و متحدان غربیاش در انزوای دیپلماتیک تهران تعبیر شد، همکاریهای اقتصادی نزدیک تهران با کشورهای عضو این جنبش نیز باعث شد هر روز به تعداد کشورهایی که اعلام میکنند از تحریمهای یکجانبه آمریکا علیه کشورمان تبعیت نمیکنند اضافه شود. ضرر تحریمها اما به تحریم کنندگان بازگشته و کشورهای اتحادیه اروپایی تنها طی 2 ماه گذشته با ضرری 7 میلیارد دلاری از این بابت مواجه شدهاند. در حالی که متوسط قیمت نفت یکماه قبل از تحریم ایران از سوی اتحادیه اروپایی به 95 دلار در هر بشکه رسیده بود با افزایش این رقم به 5/102 و 5/107 دلار در 2 ماه پس از تحریم ایران هزینه واردات نفت این اتحادیه 9/6 میلیارد دلار افزایش یافت. آمارهای اداره اطلاعات انرژی آمریکا نشان میدهد متوسط قیمت نفت برنت دریای شمال درماه ژوئن، یکماه قبل از اجرای عملی تحریم نفتی ایران از سوی اتحادیه اروپایی 95 دلار در هر بشکه بوده است و این رقم در نخستینماه اجرای تحریمها به 5/102 دلار و درماه دوم یعنی آگوست به 5/107 دلار در هر بشکه رسیده است. به گزارش فارس، حجم کل واردات نفت اتحادیه اروپایی نیز بالغ بر 11 میلیون بشکه در روز اعلام شده است. بر این اساس اعضای اتحادیه اروپایی برای واردات 11 میلیون بشکه نفت در 31 روز ژوئن 4/32 میلیارد دلار پرداخت کردهاند و هزینه واردات نفت آنها در ماه جولای به 35 میلیارد دلار و درماه آگوست به 7/36 میلیارد دلار افزایش یافته است. بدین ترتیب برآوردهای انجام شده نشان میدهد اتحادیه اروپایی در 2 ماه پس از اجرای تحریم ایران 9/6 میلیارد دلار هزینه بیشتر برای خرید نفت مورد نیاز خود بدون افزایش حجم واردات، پرداخت کرده است. این در حالی است که به عقیده کارشناسان زیانهای اروپا از تحریم ایران بسیار بیشتر از این رقم است. بسیاری از پالایشگاههای اروپایی بر اثر تحریم ایران و به دلیل افزایش قیمت نفت در بازار اروپا قدرت رقابت خود در مقابل پالایشگاههای آسیایی را از دست دادهاند. پالایشگاههای اروپایی همچنین باید هزینههای زیادی برای تغییر سیستم خود به منظور پالایش نفتهای دیگر بپردازند. انتشار همین آمارها باعث شده است یک منبع دیپلماتیک اتحادیه اروپایی اعلام کند به احتمال زیاد از آینده نزدیک تجدید نظری در ممنوعیت واردات نفت ایران از سوی کشورهای عضو صورت بگیرد. یک منبع آگاه گفت که این اتحادیه برنامهای برای تجدید نظر رسمی در ممنویت واردات نفت ایران ندارد، اما در صورت تداوم اختلال تامین انرژی تدابیر علیه ایران را بار دیگر مورد بررسی قرار خواهد داد. به گزارش ایسنا، پایگاه اینترنتی «پلاتز» با اشاره به این خبر افزود: اتحادیه اروپایی در ماه ژانویه واردات نفت ایران را با هدف اعمال فشار بر ایران به دلیل دنبال کردن برنامه هستهای تصویب کرد و این تحریمها از اول ژوئیه (تیرماه) به اجرا درآمد. اتحادیه اروپایی در ماه ژانویه اعلام کرد که میتواند ممنوعیت پیشنهادی را مورد تجدید نظر قرار دهد و در صورتی که یکی از روسای عضو به دلیل تحریمها به لحاظ اقتصادی تحت تاثیر شدید قرار گیرد، اقداماتی را اتخاذ کند. در هر حال این منبع گفت که هیچ گزارشی برای ارزیابی تاثیر تحریمها پس از ماه ژوئیه در حال آماده شدن نیست. وی افزود: همه تحریمها به طور مستمر تحت بررسی قرار دارد. منبع دیپلماتیک یاد شده گفت که اتحادیه اروپایی در ماه ژوئن تصمیم گرفت به مساله تحریم نفت فقط در صورتی برگردد که تحولاتی رخ دهد که نیازمند اقدام فوری در سطح اتحادیه اروپایی باشد. وی افزود: این تصمیم با این دیدگاه بود که از تداوم تامین انرژی در دولتهای عضو اتحادیه اطمینان حاصل شود.
افغانستان هم زیر بار فشارهای آمریکا نرفت
افغانستان در واکنش به فشارهای آمریکا اعلام کرد تحت هیچ شرایطی مبادلات تجاری با ایران را متوقف نخواهیم کرد. به گزارش مهر به نقل از سایت صهیونیستی «آرتوز شوا»، در پی درخواست مقامات آمریکایی از افغانستان مبنی بر قطع مبادلات تجاری با ایران مقامات افغان اعلام کردند تحت هیچ شرایطی مبادلات با ایران را قطع نخواهند کرد. یک مقام افغان که نامش عنوان نشده است، گفت: تن دادن به تحریمهای آمریکا و غرب میتواند به اقتصاد افغانستان آسیب برساند. مقامات خزانهداری آمریکا هرچند هشدار رسمی به افغانها ندادهاند، اما در نشستی با بانکداران افغان از آنها خواستهاند تا در راستای تحریمهای آمریکا علیه ایران مبادلات تجاریشان با ایران را قطع کنند. این سایت صهیونیستی نوشت مقامات دولتی افغان قصد دارند در صورت ارائه درخواست رسمی از سوی آمریکا تصمیمشان مبنی بر تبعیت نکردن افغانها از تحریمهای ایران را به اطلاع مقامات آمریکایی برسانند. گفتنی است حجم مبادلات تجاری ایران و افغانستان در سال حدود 2 میلیارد دلار است و افغانستان 15 درصد سوخت مصرفیاش را از ایران وارد میکند. شبکه آمریکایی سیانبیسی نیز خبر داد بانکهای اروپایی تاکنون حدود 2 میلیارد و 300 میلیون دلار جریمه به دلیل داد و ستد با ایران به خزانهداری آمریکا پرداختهاند.
تحریمها فقط مردم ایران را هدف گرفته است
با این حال یک اندیشکده آمریکایی بر این باور است که حکومت ایران از اثرات تحریمها در امان است و فشار تحریمها روی قشر متوسط جامعه وارد میشود. به گزارش اشراف، اندیشکده «بنیاد آمریکای جدید» در مقالهای مینویسد: قشر متوسط شهری که در طول تاریخ نقشی اساسی در ایجاد تغییر و پیشرفت در ایران ایفا کردهاند، تلفات اصلی تحریمهای غرب علیه ایران هستند. در این گزارش آمده است: در طول یک ماه گذشته همچنان که تحریمهای اتحادیه اروپایی و آمریکا علیه ایران افزایش پیدا کرده، کاخ سفید و کنگره اقدامات تحریمی را تقریبا هر 2 هفته یکبار آغاز میکنند تا شرایط برای مردم عادی در ایران را دشوار کنند. بسیاری در واشنگتن بویژه دولت اوباما، همچنان ادعا میکنند رنج حاصل از تحریمهای گسترده وارد شده بر مردم عادی در ایران، خیلی ساده «پیامدهایی ناخواسته» هستند. اما لابی طرفداران تحریم چیز دیگری میگوید. نوشتهای اخیر در «والاستریت ژورنال» برای مثال بیان میکند «تحریمهای شدید حکومت را وادار به سازش درباره برنامه هستهای خود نمیکند» و تصدیق میکند «در حالی که آسیبی متوجه حکومت نمیشود، مردم عادی در ایران هر روز باید با تحریمها دست و پنجه نرم کنند». اینها گفتههای یک آدم مشکوک به تحریم نیست، بلکه کلمات یک حامی جدی تحریمهاست. آنهایی که به شکلگیری این تحریمها و قبولاندن آن به عنوان بهترین ابزار برای رسیدن به راهحلی دیپلماتیک برای مناقشه هستهای کمک کردند، اکنون میگویند تحریمها در حقیقت برای اعمال مجازات جمعی به ایرانیها و جهت فشار آوردن به آنها برای قیام علیه حکومت طراحی شدهاند.