احزاب سیاسى ایران (بخش صد و هفتاد)

ب. پس از پیروزی انقلاب اسلامی
با پیروزی انقلاب اسلامی اعضای جامعه روحانیت مبارز در همه صحنه های انقلاب اسلامی، حضوری فعال داشتند و به مقابله با بحران های حادث بر انقلاب پرداختند. آنان با پذیرش مسئولیت های حساس در نظام جمهوری اسلامی، تلاش وافری برای تثبیت این نظام به عمل آوردند. رئوس برخی از مهم ترین فعالیت های جامعه روحانیت مبارز پس از پیروزی انقلاب اسلامی به قرار زیر است:
1- مقابله با بحران های ناشی از فروپاشی ساختار نظام سیاسی گذشته و ضرورت شکل گیری ساختار جدید در دوره گذار از رژیم پهلوی به نظام جمهوری اسلامی: در این زمینه کشور با بحران های مختلف سیاسی، اقتصادی، فرهنگی و نظامی روبه رو بود. از تلاش های عوامل رژیم گذشته تا گروه های سیاسی و مشکلات قومی، مصادره های اموال و تصرف زمین ها، مشکلات ارتش و نیروهای انتظامی، توطئه کودتا و مشکلات مربوط به سیاست های غیرانقلابی دولت موقت مهندس بازرگان و مانند آن در این باره می توان یاد کرد. با توجه به رهبری انقلاب از سوی روحانیت، انتظار مردم این بود که آنان برای چالش ها، معضلات و بحران های پس از پیروزی راه حل مناسبی جست وجو کنند.
2- تلاش برای تثبیت نظام نوپای اسلامی و تأمین امنیت ملی: در این زمینه اعضای جامعه روحانیت مبارز با حضور و سرپرستی در کمیته های انقلاب اسلامی، سعی وافری برای سامان بخشی به امور امنیت اجتماعی به عمل آوردند. آیت الله محمدرضا مهدوی کنی با حکم امام خمینی یک روز پس از پیروزی انقلاب اسلامی (23/11/1358) سرپرستی کمیته های انقلاب اسلامی را برعهده گرفت و اکثر مسئولان کمیته های 14گانه تهران از اعضای جامعه روحانیت مبارز بودند. از سوی دیگر برخی از اعضای برجسته جامعه در شورای انقلاب فعال بودند، همچنین باید از نقش برجسته شهید محلاتی در سپاه پاسداران انقلاب اسلامی به عنوان نماینده امام خمینی یاد کرد.
3- تبلیغ و آگاهی بخشی در آستانه رفراندوم نوع نظام: در این باره اعضای جامعه در سخنرانی ها، مصاحبه های مطبوعاتی و رادیو تلویزیونی به پیروی از امام خمینی بر نظام «جمهوری اسلامی؛ نه یک کلمه زیاد و نه یک کلمه کم» تأکید می کردند. آنان آگاهانه با توجه به اهداف اسلامی مردم و انقلاب، نظام های دیگر از جمله جمهوری دموکراتیک اسلامی، جمهوری دموکراتیک و دموکراتیک سوسیالیستی را نفی می کردند. سرانجام مردم با
2/98 درصد آرا نظام جمهوری اسلامی را پذیرفتند.
4- تلاش برای تدوین و تصویب قانون اساسی: جامعه روحانیت با ایجاد ائتلاف بزرگ به همراه نه تشکل و نهاد دیگر(1)، نامزدهای موردنظر خود را برای خبرگان قانون اساسی معرفی کرده، مردم را به شرکت در انتخابات فراخواندند. آنان به پیروی از امام خمینی با توطئه انحلال مجلس خبرگان مقابله کردند و در جریان تصویب قانون اساسی در مجلس خبرگان، اعضای این جامعه در آن مجلس به ویژه شهید بهشتی، برای تصویب اصل ولایت فقیه تلاش گسترده ای انجام دادند. آنان همچنین مردم را به شرکت در همه پرسی قانون اساسی تشویق کردند که با 329/680/15 رأی موافق به تصویب نهایی ملت ایران رسید.
5 - حمایت از نامزدی ابوالحسن بنی صدر برای ریاست جمهوری: این اقدام جامعه روحانیت که از اشتباهات آن به حساب می آید با رأی مثبت به بنی صدر (از 21 نفر، 17 رأی) در شورای مرکزی جامعه روحانیت صورت گرفت.(2)
یادآور می شویم که آیت الله مهدوی کنی که در آن زمان وزیر کشور بود، از مخالفان بنی صدر محسوب می شد. حزب جمهوری اسلامی نیز پس از اینکه جلال الدین فارسی با طرح افغانی الاصل بودن کنار رفت، دکتر حسن حبیبی را به همراه جامعه مدرسین حوزه علمیه قم نامزد کرد.
تلاش های شهید بهشتی که چندین بار به جلسه جامعه روحانیت در ولی آباد آمد و اصرار داشت که جامعه فریب ظاهر را نخورد نیز کارساز نشد. شهید بهشتی اعلام کرد که ممکن است انقلاب لطمه بخورد، اما مخالفت های ایشان از سویی به رقابت بین شهید بهشتی و بنی صدر تفسیر شد و از سوی دیگر با توجه به تعهد و ضمانت بنی صدر به جامعه روحانیت مبارز، به نتیجه نرسید.(3)
یادآور می شویم امام خمینی در آن مقطع با نامزدی روحانیان برای ریاست جمهوری موافق نبودند، لذا از بین آنان کسی کاندیدا نبود.
6- بازگشت جامعه روحانیت به ائتلاف بزرگ در انتخابات اولین دوره مجلس شورای اسلامی: آنان پس از شکافی که در جریان انتخابات ریاست جمهوری ایجاد شد، با ائتلاف پیشین که در مجلس خبرگان قانون اساسی داشتند، دوباره به ائتلاف پیوستند و نتیجه آن نیز پیروزی در اکثر کرسی های مجلس شورای اسلامی بود، همچنین آیت الله هاشمی رفسنجانی عضو برجسته و موسس جامعه به ریاست مجلس انتخاب شد.
7 - پذیرش نخست وزیری در شرایط بحرانی پس از شهادت محمدعلی رجائی و محمدجواد باهنر: پس از جنایت منافقین در هشتم شهریور ماه سال1360، آیت الله مهدوی کنی با موافقت امام خمینی و معرفی شورای موقت ریاست جمهوری، نخست وزیری را برعهده گرفت. مجلس شورای اسلامی در جلسه مورخ 11 شهریور ماه سال 1360 از بین 196 نفر نماینده حاضر با 178 نفر موافق رأی اعتماد خود را به ایشان داد.(4)
8 - تلاش برای ایجاد وحدت بین نیروهای طرفدار انقلاب و رفع اختلافات؛ مثلاً بین برخی کمیته ها، امام جماعت و هیئت امنای مساجد و پایگاه های بسیج(5) و در سطح کلان نیز به تلاش برای وحدت مجدد با مجمع روحانیون مبارز می توان اشاره کرد.
9- حضور فعال در صحنه همه انتخابات ها پس از پیروزی انقلاب اسلامی با معرفی نامزد، ائتلاف با گروه های همسو و هدایت آنها اعم از انتخابات مجلس خبرگان، شورای اسلامی، ریاست جمهوری و شهر و روستا، با توجه به اهمیت مطلب این بخش به صورت جداگانه در ادامه خواهد آمد.
10- حمایت از انقلاب فرهنگی در دانشگاه ها: از آنجا که گروه های سیاسی عمدتاً مسئله دار، دانشگاه ها را ستاد عملیاتی خود قرار داده بودند و دانشگاه ها محل درگیری، شورش و اعتصاب شده بود و مهم تر اینکه تحول اساسی نیز در برنامه های آموزشی مراکز آموزش عالی متناسب با نیازهای انقلاب اسلامی ایجاد نشده بود، شورای انقلاب با توجه به ضرورت انقلاب فرهنگی در پی رهنمودهای امام خمینی، مراکز آموزش عالی را از 15 خرداد ماه سال 1359 تعطیل اعلام کرد که تا سال 1362 ادامه داشت. جامعه روحانیت مبارز در این زمینه با انتشار اطلاعیه ای، پشتیبانی قاطع خود را اعلام داشته و خواهان ایجاد تحول بنیادی در جهت انطباق برنامه های دانشگاهی و مراکز آموزشی جمهوری اسلامی ایران با موازین اسلامی و حرکت در مسیر انقلاب اسلامی ایران شد.(6)
11- حمایت از قطع رابطه ایالات متحده آمریکا با ایران در تاریخ (19/1/1359) به پیروی از امام خمینی.(7)
12- محکوم کردن تجاوزات رژیم بعثی عراق پیش از آغاز رسمی جنگ و مشارکت اعضای جامعه روحانیت مبارز در دفاع از تمامیت ارضی کشور در حوزه های کلان فرماندهی، تصمیم گیری، شورای عالی دفاع و حضور در جبهه ها در طول هشت سال جنگ تحمیلی. در این زمینه جامعه دو عضو برجسته خود، یعنی شهید محلاتی و شهید شاه آبادی را تقدیم ایران اسلامی کرد.
13- حضور فعال در ارکان مختلف نظام جمهوری اسلامی، اعم از شورای انقلاب، نهاد رهبری، قوای سه گانه، نیروهای مسلح جمهوری اسلامی ایران، مجمع تشخیص مصلحت نظام، شورای نگهبان، خبرگان رهبری، شورای عالی انقلاب فرهنگی، شورای عالی امنیت ملی، حوزه های علمیه، دانشگاه ها و مراکز آموزش عالی، نمایندگی ولی فقیه در استان ها و نمازهای جمعه.
باتوجه به اهمیت این بخش از عملکرد جامعه روحانیت مبارز، مطالب آن تحت عنوان میزان و سطح حضور جامعه روحانیت مبارز در ارکان نظام جمهوری اسلامی به طور جداگانه درآینده بحث خواهد شد.
14- حمایت از عزل آیت الله منتظری از قائم مقامی رهبری توسط امام خمینی(رحمه الله علیه)
15- حمایت قاطع از رهبری حضرت آیت الله خامنه ای(مدظله العالی). در بخشی از بیانیه جامعه روحانیت مبارز در این باره می خوانیم: «مقام معظم رهبری، حضرت آیت الله خامنه ای همان مجتهد مسلم و فقیه عادل و جامع الشرایطی است که امام راحل (قدس سره) او را خورشید درخشان انقلاب نامید و هیچ کس را شایسته تر از ایشان برای تداوم رهبری و مقام ولایت نمی دانست و این همان حقیقتی است که نزدیک به هفتاد فقیه عادل و برجسته و مورد اعتماد و انتخاب مردم در مجلس خبرگان به آن شهادت دادند.»(8)
16- حمایت از حکم امام خمینی(رحمه الله علیه) درباره سلمان رشدی.(9)
پی‌نوشت‌ها در دفتر نشریه موجود است.