به گزارش عصر ایران، “شورای ملی سوریه” که تنها راه حل بحران 18 ماهه این کشور را سقوط نظام میداند و بر این اساس رویکرد نظامی را در برخورد با نظام انتخاب کرده است.“ارتش آزاد” وابسته به این شوراست که اکنون در بخشهایی از این کشور با ارتش سوریه در حال نبرد است.بدنه اصلی شورای ملی سوریه با وجود حضور برخی از شخصیتهای سکولار مانند برهان غلیون و عبدالباسط سیدا در راس آن، متعلق به اخوان المسلمین سوریه است.این شورا تلاش کرده است تا در سایه حمایتهای گسترده غرب و برخی کشورهای عربی خود را به عنوان نماینده اصلی مردم سوریه معرفی کند عنوانی که هیچگاه مورد پذیرش گروه دوم مخالفان، یعنی”هیات هماهنگی مخالفین سوریه” قرار نگرفته است.“هیات هماهنگی مخالفین سوریه”، متشکل از 14 گروه سیاسی مخالف نظام سوریه به ریاست دکتر هیثم مناع است که با رد هرگونه دخالت خارجی تنها راه حل برای خاتمه دادن به بحران این کشور راهکار سیاسی میداند و معتقد است رویکرد نظامی شورای ملی و ادامه درگیریهای کنونی میان ارتش و گروههای مسلح وابسته به این شورا، نتیجه ای جز ویرانی سوریه نخواهد داشت.بر اساس این رویکرد سیاسی، هیات هماهنگی نه تنها مذاکره با نظام را رد نمیکند بلکه آن را تنها راه برون رفت از بحران 18 ماه این کشور میداند. کنفرانس نجات سوریه از سوی هیات هماهنگی مخالفین که با ضمانتهای تهران و مسکو در دمشق برگزار شد این فرصت را به این هیات داد تا به هماهنگیهای لازم جهت آغاز مذاکرات با نظام دست یابند.حضور سفرای ایران، روسیه و چین در این کنفرانس نیز به حمایتهای منطقه ای و بینالمللی اشاره داشت که هیات هماهنگی از آن برخوردار است. از سوی دیگر پذیرش برگزاری کنفرانس مخالفین در دمشق از سوی نظام نیز نشان میدهد که نظام از راه حل سیاسی و گفت وگو برای خاتمه دادن به بحران حمایت میکند.هر چند اختلافاتی در میان برخی از گروههای وابسته به این هیات در شیوه آغاز مذاکره با نظام و ادامه آن وجود دارد اما همگی این 14 گروه در اصل مذاکره و اعتقاد به راه حل سیاسی مشترک هستند.در طرف مقابل با وجود حمایتهای گسترده مالی و رسانه ای که”شورای ملی سوریه” از آن برخوردار است، اختلافات گسترده در داخل شورای ملی سوریه بوجود آمده است که منجر به انشقاقات جدی در داخل این شورا شده است.در حال حاضر این شورا عملا به دو شاخه”استانبول” به ریاست عبدالباسط سیدا و شاخه”قاهره” به ریاست هیثم مالح تقسیم شده است. چندی پیش شورای ملی شاخه قاهره با اعلام تشکیل دولت انتقالی در تبعید تلاش داشت تا محوریت مخالفین نظام را در دست گیرد که این امر با مخالفت جدی شاخه استانبول مواجه شد.اختلافات داخلی شورای ملی سوریه دلایل متعددی دارد. مخالفینی که در قاهره جمع شده اند نسبت به جایگاه اخوان المسلمین در شورا اعتراضات جدی دارند و معتقدند اخوانیها تلاش میکنند با کنار زدن سایر مخالفین به تنهایی هدایت کننده شورای ملی را بر عهده بگیرند.آنها شاخه استانبول را متهم به فساد اقتصادی و بلعیدن کمکهای مالی میدانند که از سوی قطر و عربستان به شورای ملی سرازیر شده است.حتی در داخل شاخه استانبول نیز جبهه بندیهای مشخصی وجود دارد اختلافاتی که منجر به کناره گیری برهان غلیون و سپس بسمه قضمانی از شورای مرکزی این شورا در استانبول شد.ارتش آزاد سوریه نیز از اختلافات داخلی شورای ملی سوریه بی نصیب نمانده است. با وجود اینکه فرماندهی اصلی این ارتش عملا در اختیار دستگاه اطلاعاتی ترکیه قرار دارد، تیم ریاض اسعد به عنوان فرماندهی اسمی این ارتش، اعضاء شورا در استانبول را متهم میکند که در ارسال کمکهای مالی به جنگجویان، صادقانه عمل نمیکنند و بخشی از این پولها به حسابهای شخصی اعضاء شورای مرکزی ریخته میشود. در داخل ارتش آزاد و گروههای مسلح وابسته به این شورا نیز اختلافات جدی وجود دارد، اختلافاتی که گاه به درگیریهای مسلحانه میان این گروهها کشیده شده است.
ساختار ارتش آزاد سوریه را میتوان به دو بخش کلی تقسیم کرد:
«فرماندهی ارتش آزاد» که ماموریت اصلی آن هماهنگی میان دستگاههای اطلاعاتی عربی و غربی با گروههای مسلح در داخل سوریه است. دستگاه اطلاعاتی ترکیه(میت) نیز به عنوان واسط میان این فرماندهی و سایر دستگاههای اطلاعاتی است که البته اغلب، هدایت کننده اصلی عملیاتهای گروههای مسلح در داخل سوریه بر عهده افسران میت است و نه تیم ریاض اسعد.
«گروههای مسلح»، شاخه عملیاتی ارتش آزاد را تشکیل میدهند. این گروهها نیز خود به سه دسته اصلی تقسیم میشوند:
- سربازان و افسران سوری جدا شده از ارتش سوریه که برخی از آنها علاوه بر هدایت برخی از گروههایی که عمده افراد آنها سوری الاصل هستند به آموزش نظامی این گروهها مشغول هستند.
- جنجگویان غیر سوری که عده ای از آنها عرب هستند و عمدتا از تونس، لیبی، عراق، اردن،عربستان و برخی دیگر از کشورهای عربی آمده اند. در میان این جنگجویان، برخی از عرب تبارهای اروپایی نیز دیده میشوند که گفته میشود دارای مهارتهای نظامی زیادی نیستند. بخشی از جنگجویان غیر سوری نیز از کشورهای آسیای میانه، افغانستان و پاکستان برای”جهاد” به سوریه آمده اند. این افراد مانند چچنیها و افغانیها دارای مهارتهای نظامی بالایی هستند و گفته میشود شدیدترین مقاومتها در درگیری کنونی حلب در جاهایی است که این افراد مستقر شده اند. جنگجویان غیر عرب که در داخل ارتش آزاد به”برادران ترک” معروف هستند جنگجویان سوری را متهم میکنند که در صحنههای درگیری به سرعت پشت آنها را خالی میکنند و به واسطه آشنایی با جغرافیای مناطق، سوریها در حین عقب نشینی به راحتی میتوانند فرار کنند اما این”برادران” بخاطر عدم آشنایی به مناطق در چنگ ارتش سوریه گرفتار میشوند.
- القاعده سومین بخش گروههای مسلح در داخل سوریه را تشکیل میدهد که با وجود اینکه ورود آنها به داخل سوریه با هماهنگی دستگاه اطلاعاتی عربی- غربی و بعضا دستگاه اطلاعاتی ترکیه انجام شده است اما برای خود فرماندهی مستقل و اردوگاههای جداگانه دارند.
اعضای این گروه در درگیریهای اخیر دمشق نیز مشارکت گسترده ای داشتند. درگیریهای اخیری که در باب الهوی، گذرگاه میان ترکیه و سوریه در شمال حلب، میان گردان فاروق، وفادار به اخوان المسلمین، وابسته به فرماندهی ارتش آزاد و تعدادی از عناصر القاعده رخ داد نشان داد که اختلافات میان طرفین تا چه اندازه عمیق است. با عدم موفقیت گروههای مسلح در درگیریهای دمشق و حلب، اختلافات در داخل گروههای مسلح از یک سوی و فرماندهی ارتش آزاد و دستگاه اطلاعاتی ترکیه نیز افزایش یافته است.با وجود اینکه ترکیه اردوغان، همه تلاش خویش را در ساقط کردن بشار اسد بکار گرفته است با این حال بنا به دلایل متعددی ترکیه تا ابد نمیتواند شرایط کنونی را تحمل کند.بر اساس نظرسنجی که اخیرا روزنامه خبر ترکیه آن را منتشر کرده است بیش از 80 درصد مردم این کشور دخالت نظامی در سوریه را رد کرده اند و معتقدند که سیاست اردوغان در قبال سوریه باعث لطمه زدن به امنیت و اقتصاد ترکیه شده است. احزاب سیاسی داخلی ترکیه نیز از سیاست خارجی این کشور در قبال سوریه نیز حمایت نمیکنند بگونه ای که