چالشهاى پیش روى دولت زاپاته رو

مردم اسپانیا در شرایطى روز یکشنبه 9 مارس (19 اسفند ماه) به پاى صندوق‌هاى راى‌رفتند که معادلا‌ت سیاسى مادرید دستخوش تحولا‌ت گسترده اى شده بود.البته در نهایت حزب سوسیالیست توانست پیروز این انتخابات باشد.در هر صورت حزب سوسیالیست در آستانه برگزارى انتخابات اسپانیا با چالشهاى عمده اى مواجه بود که عبارتند از:

-1 سقوط دولت چپگراى پرودی

پس از شکست رومانو پرودى در گرفتن راى اعتماد از پارلمان ایتالیا و استعفاى وى زمزمه‌هاى برگزارى انتخابات زود هنگام در این کشور به گوش مى‌رسد. سیلویو برلوسکنى نخست وزیر سابق و سیاستمدار راستگراى پر نفوذ ایتالیا از آمادگى خود براى بازگشت به عرصه قدرت خبر داد. برلوسکنى که در انتخابات سال 2006 مغلوب پرودى شده بود اعلام داشت براى برگزارى انتخابات زود هنگام تلاش خواهد کرد. سقوط پرودى و زمزمه حضور مجدد دولت راستگرا در ایتالیا، تعدادى از راى دهندگان اسپانیایى را نسبت به انتخاب مجدد دولت چپگرا و یا شانس بازگشت حزب راستگراى مردمى به صحنه سیاسى دچار تردید کرده است.

-2 حمایت قاطع سارکوزى و مرکل از راخوى

رهبران راستگراى فرانسه و آلمان نیز به نحوى سعى کردند در سرنوشت انتخابات شریک اروپایى خویش تاثیرگذار ظاهر شوند، چندى پیش ماریانو راخوى رهبر حزب مردمى در پاریس میهمان نیکلا سارکوزى بود. رئیس جمهور فرانسه از رهبر حزب دست راستى اسپانیا در حدو اندازه رئیس دولت استقبال کرد. در کنوانسیون ترتیب داداه شده توسط حزب )UMP(، آنگلا مرکل نیز حضور داشت. رهبران فرانسه و آلمان براى راخوى آروزى موفقیت کردند. سارکوزى در این کنوانسیون گفت: ماریانوى عزیز برایت آرزوى موفقیتى چشمگیر در انتخابات دارم. همچنین مرکل از صمیم قلب براى او آرزوى موفقیت کرد و از وى دعوت کرد تا بزودى و قبل از برگزارى انتخابات به برلین سفر نماید.

-3 ورود کلیساى اسپانیا به صحنه انتخابات

کنفرانس اسقفى اسپانیا با انتشار یادداشتى بدون ذکر نام حزبى از کاتولیک‌هاى اسپانیا خواست تا در انتخابات سراسرى ماه مارس به حزبى راى دهند که برنامه‌هاى آنها با زندگى روزمره به عنوان یک کاتولیک تطبیق داشته باشد و از اتحاد اسپانیا دفاع کند. بدین ترتیب کلیسا از برنامه‌هاى حزب مردمى حمایت کرد. همچنین اسقف‌ها در این کنفرانس علاوه بر روال گذشته که از سیاست‌هاى اجتماعى (ازدواج همجنس گرایان و تعلیما ت شهروندان) انتقاد مى‌کردند، نسبت به مذاکرات دولت با اتا و ناسیونالیست‌ها هشدار دادند. کلیسا در کنار محافظه‌کاران به عملکرد ساپاته رو از جمله قانونى کردن ازدواج همجنسان به شدت انتقاد دارد.

ورود کلیسا به صحنه انتخابات با مخالفت چند تن از اسقف‌هاى عضو کنفرانس اسقفى روبه‌رو گردید. با این وجود پس از دخالت غیر مستقیم واتیکان در تحولات سیاسى اخیر ایتالیا که نهایتا منجر به شکست دولت چپگراى پرودى گردید، این بار در اسپانیا نیز کلیسا سعى دارد در روند سیاسى کشور اثرگذارتر ظاهر شود.

-4 عدم اطمینان شهروندان اسپانیایى نسبت به آینده اقتصادى این کشور

یکى از نقاط قوت کابینه ساپاته رو اقتصاد رو به رشد اسپانیا طى چهار سال گذشته بود که آن نیز در سال‌جارى میلادى با مشکلات جدى مانند افزایش نرخ بیکارى روبه‌رو شده است. نتایج نظرسنجى صورت گرفته توسط یکى از مراکز مهم تحقیقاتى و اجتماعى نشان مى‌دهد که شهروندان اسپانیایى اطمینان چندانى نسبت به آینده اقتصاد کشور ندارند. آغاز بحران‌هاى مالى و پولى در ایالات متحده که تاثیرات شدیدى را بر روى بازارهاى بورس در تمام دنیا گذاشت، بروز نشانه‌هاى بحران در اقتصاد اسپانیا را نیز موجب شده است. در چنین وضعیتى حزب رقیب جبهه‌اى را در این عرصه گشوده است. وعده کاهش مالیات، ایجاد شغل، پرداخت ماهیانه مبلغى به شهروندان و ... از جمله برنامه‌هاى اعلامى حزب راستگراى مردمى مى‌باشد. هر چند این رویکرد تا حد زیادى در برنامه‌هاى حزب سوسیالیست نیز مشهود مى‌باشد.

-5 انتقاد از سیاست ضد ترور دولت

حزب راستگراى مردمى با انتقادات از سیاست ضد ترور دولت، ساپاته رو را متهم کرده است با پذیرفتن تماس با جدایى طلبان، به ایجاد مخاطره در اسپانیا دامن زده و برخوردى ضعیف از خود نشان داده است. در عین حال حزب حاکم سعى نمود در مبارزه با تروریسم جدیت بیشترى از خود نشان دهد. ساپاته رو اعلام کرد مذاکره با سازمان باسک را رد خواهد کرد اما این موضوع در طرح کارى اولیه که شانزدهم ژانویه ارائه نمود، دیده نشده است.

روزنامه ال پائیس چاپ مادرید تعداد واجدین شرایط براى حضور در پاى صندوق‌هاى راى را 25 میلیون نفر ارزیابى و مدعى شد از این تعداد نزدیک به 20 میلیون نفر به دو حزب عمده رقیب یعنى سوسیالیست و مردم راى خواهند داد. در انتخابات مارس 2004 حزب سوسیالیست موفق شد از مجموع 350 کرسى مجلس نمایندگان اسپانیا، 164 کرسى کسب و حزب مردم را که تنها 148 کرسى را به دست آورده بود، شکست دهد. از دیگر احزاب پارلمانى اسپانیا مى‌توان به حزب اتحاد و همگرایی، چپ متحد، حزب ناسیونالیست باسک و گروه مستقل قنارى نام برد.

از مجموعه تحولات صحنه سیاسى اروپا و اسپانیا مى‌توان نتیجه‌گیرى کرد، با توجه به رقابت تنگاتنگ دو حزب عمده سیاسى اسپانیایی، هر حادثه غیر قابل پیش‌بینى مى‌تواند سرنوشت انتخابات را به نفع یکى از دو حزب تغییر دهد. کما اینکه در واپسین روزهاى منتهى به برگزارى انتخابات در مارس 2004، انفجار ایستگاه قطار مادرید منجر به شکست حزب مردمى و به قدرت رسیدن حزب سوسیالیست گردید. در چنین شرایطى حزب سوسیالیست حاکم تلاش مى‌نماید در درجه اول برترى نه چندان مستحکم و قابل اتکا را به نحوى حفظ و نهایتا آن را بهبود بخشد، وعده ساپاته رو در خصوص فراهم نمودن دو میلیون فرصت شغلى طى چهار سال آینده در صورت کسب مجدد قدرت، بخشش مالیاتى 400 یورویى براى بیش از 13/5 میلیون اسپانیایی، دیدار نخست وزیر با سفیر واتیکان و انتقاد از عملکرد کلیساى اسپانیا در ورود به عرصه انتخابات و نهایتا رد هرگونه مذاکره و سازش با سازمان جدایى طلب باسک (اتا) از جمله تحرکات قابل ذکر در این رابطه مى‌باشد. آنچه مسلم است هر یک از دو حزب رقیب نخواهند توانست پیروزى قاطعى در این دور از رقابت‌ها کسب نمایند و در چنین فضایى نقش احزاب کوچک‌تر براى تشکیل دولت ائتلافى آینده بسیار تعیین کننده خواهد بود.