شکایت نماینده ایران در سازمان ملل

 اقدامات آمریکا عاقبت باعث شد تا محمد خزاعی، نماینده ایران در سازمان ملل در نامه‌هایی به بان‌کی‌مون، دبیرکل سازمان ملل و شورای امنیت، نسبت به اقدامات غیرقانونی و تحریک‌آمیز نیروی دریایی آمریکا در خلیج فارس و دریای عمان شکایت و اعلام کند نیروی دریایی آمریکا به طور مداوم حریم ایران را نقض می‌کند. خزاعی در این نامه‌ها به پروازهای مداوم در نواحی ساحلی بوشهر در هفت مورد مختلف در ماه اکتبر و نیز پرواز یک پهپاد آمریکایی در تاریخ یک نوامبر که همه هشدارهای رادیویی را نادیده گرفته و وارد حریم هوایی ایران شده بودند، اشاره کرده است. در این نامه‌ها، از بان‌کی‌مون خواسته شده تا به آمریکا در برابر تکرار اقداماتی که قوانین بین‌المللی را نقض می‌کند و عواقب منفی اقدامات خطرناک و تحریک‌آمیزی که دولت آمریکا مسئول آن شناخته خواهد شد هشدار دهد. این نامه روز جمعه ارسال شده و کاخ سفید هنوز واکنشی به این نامه نداشته‌ است. البته این بار اول نیست که ایران برای حفظ حریم‌های مرزی خودش اقدام می‌کند، پیش از این رئیس کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس در جلسه فوق‌العاده این کمیسیون از بررسی اقدام آمریکا در تجاوز به حریم جمهوری اسلامی ایران گفته بود. اعضای این کمیسیون حتی از وزارت خارجه درخواست کرده بودند ابعاد حقوقی این مسئله را به صورت دقیق پیگیری کند. علاءالدین بروجردی در آن مقطع از اعتراض رسمی و شدید وزارت خارجه ایران از طریق سفارت سوئیس به عنوان حافظ منافع آمریکا نسبت به تجاوز آشکار آمریکا به خاک کشور ایران نیز خبر داده بود. این اعتراض از طریق وزارت امور خارجه هم دنبال شد تا علی‌اکبر صالحی وزیر خارجه، اعتراض خود را درباره نقض حریم هوایی ایران توسط هواپیمای بدون سرنشین آمریکا تحویل اکمل‌الدین احسان اوغلو، دبیرکل سازمان همکاری اسلامی بدهد.
پهپاد، سند رسمی تجاوز
پیش از اینکه سابقه نقض حریم مرزهای ایران توسط پهپادهای آمریکا وجود داشته باشد، در موارد مختلف این اقدام اتفاق افتاده بود. چندی پیش یکی از فرماندهان سپاه پاسداران از تجاوز دو بمب‌افکن نیروی هوایی ارتش آمریکا به حریم هوایی ایران سخن گفته بود‌ و از اینکه این دو هواپیما بر فراز آسمان آبادان دیوار صوتی شکسته‌ بودند! گزارش‌های متعدد از نقض حریم هوایی ایران توسط آمریکا از گوشه و کنار مرز‌های ایران به‌ویژه در جنوب و شرق به گوش می‌رسید اما برای هیچ‌کدام به صورت رسمی شاهدی ارائه نشد تا صحبت ایران در حد یک ادعا باقی بماند. سقوط پهپاد آمریکایی در خاک ایران باعث شد تا این بار ادعا با سند و مدرکی جدی ارائه شود. پهپاد مخفف پرنده هدایت‌پذیر از دور است که برای پروازهای مشخص در مسیرهای دلخواه و برای برنامه‌های نظامی که شامل جاسوسی و حمله است استفاده می‌شود. سقوط پهپاد مدل آر-کیو۱۷۰ آمریکایی در ۲۲۵ کیلومتری حریم هوایی ایران باعث شد تا بحث در مورد این وسیله نظامی از میان متخصصان و سیاستمداران به میان مردم عادی هم کشیده شود. مقامات نظامی ایران اعلام کردند که یک فروند هواپیمای جاسوسی را در شرق ایران با کمترین خسارت ممکن سرنگون کرده‌اند و اکنون آن را در اختیار دارند. پس از سقوط پهپاد، مقامات آمریکا از ایران درخواست استرداد آن را داشتند که در اولین پاسخ، رامین مهمانپرست سخنگوی وزارت خارجه ایران در واکنش به اظهارات باراک اوباما گفت: آمریکا به عنوان یک فرار به جلو به جای عذرخواهی رسمی و پذیرش این تخلف و جرمی که مرتکب شده، درخواست تحویل هواپیمای جاسوسی را کرده ‌است. به نظر می‌آید اوباما فراموش کرده که به حریم هوایی کشور ما تجاوز شده‌است. سایت تابناک در گزارشی اعلام کرد نشریه فارن پالیسی چهار ماموریت را برای این پهپاد برشمرده است: 1- شناسایی موقعیت و فعالیت‌های همه سایت‌های هسته‌ای شناخته شده و یا مشکوک هسته‌ای ایران، 2- شناسایی موقعیت و فعالیت‌های مجتمع‌های ساخت موشک‌های بالستیک ایران و بررسی میزان برد و کارایی آنان، 3- شناسایی اردوگاه‌ها و مکان‌های گروه‌ها و افراد سازمان‌های مقاومت، 4- شناسایی ویژگی‌های سیستم‌های دفاع هوایی ایران شامل انتقال و پوشش هوایی سیستم‌های راداری و موشک‌های زمین به هوا. فارن پالیسی نوشت، اکنون دغدغه آمریکا فروش اطلاعات ساخت و عملکرد این هواپیما از سوی ایران به رقبای آمریکاست. رخدادی که پیشتر هم در کشورهای دیگر دنیا روی داده بود، مثلا چین در سال 1998 با دستیابی به یک نوع موشک آمریکایی در خاک افغانستان به طراحی این مدل از موشک‌ها دست یافت؛ موضوعی که هم‌اکنون هم به شدت ذهن مقامات آمریکایی را به خود مشغول کرده است.
واکنش‌های مختلف
تحلیلگران سیاسی اقدام آمریکا را به نوعی جنگ مخفی علیه ایران تشبیه کردند. در مهم‌ترین این تحلیل‌ها سی‌ان‌ان گفت اگر تصاویر منتشر شده ایران درباره هواپیمای بدون سرنشین آمریکایی درست و واقعی باشد و اینکه ایرانی‌ها یا سامانه هدایت آن را هک کرده یا اینکه به هر شیوه دیگری به زمین نشانده باشند، به هرحال این مسئله نشان‌دهنده شروع نوعی جنگ مخفی آمریکا بر ضد ایران است. آیا اینطور نیست؟ روسیه و چین دو کشوری بودند که اقدام آمریکا را محکوم کردند و از آن طرف البته کارشناسان آن کشورها از ایران خواسته‌اند تا لاشه هواپیمای جاسوسی آمریکا را از نزدیک ببینند. رئیس کمیسیون امنیت ملی نیز در پاسخ به درخواست روسیه گفت نیازمند بهره‌گیری از متخصصان روسیه و چین نیستیم. وی همچنین در پاسخ به احتمال تبادل این پهپاد با روسیه و دریافت موشک اس-300 اعلام کرد: در مورد اس-۳۰۰، روس‌ها بدهکار ما هستند، آنها به یک قرارداد رسمی عمل نکرده‌اند. حال یا باید طبق مفاد آن عمل کنند یا خسارات مترتب بر آن را پرداخت نمایند. اما لیو وی مین نیز از طرف دولت چین در مورد نقض حریم هوایی ایران، شکایت تهران در مجامع جهانی و درخواست اوباما برای بازگرداندن هواپیمای جاسوسی ساقط شده، گفت: ما با توسل به زور و تهدید در عرصه جهانی مخالفیم. چین همواره برآن است که در روابط و مناسبات بین کشورها طبق قوانین و قواعد بین‌المللی برخورد کند. با این همه آمریکا اعلام کرد: واشنگتن از دارایی‌های نظامی خود دفاع می‌کند و به فرستادن هواپیما برای عملیات‌های نظارتی ادامه خواهد داد.
آرمان - فرهاد فرزاد