رقابت ایران و قطر در غزه

خبرگزاری آسوشیتدپرس 27 نوامبر 2012 (7 آذر) در مقاله‌ای به رقابت ایران و قطر به منظور جلب وفاداری حماس در غزه پرداخت و نوشت: رقابت ایران و قطر در غزه به یکی از مهم‌ترین تحولات بهار عربی تبدیل شده است. کشمکش خونین در غزه، رقابت این دو کشور را برای افزایش حوزه نفوذ افزایش داده است. قطر به دنبال استفاده از ثروت عظیم خود برای جلب وفاداری حماس است و شرکای عرب خود را به حرکت در این مسیر ترغیب می‌کند. در واقع، این رفتار قطر بخشی از راهبرد گسترده این کشور به عنوان متحد آمریکا برای جذب جنبش‌های اسلام‌گرایی است که در دو سال گذشته در منطقه به قدرت رسیده‌اند. نفوذ قطر در حماس می‌تواند این گروه را از حرکت مسلحانه به سوی دیپلماسی هدایت کند.
در ادامه مقاله آمده است: ایران در عین حال نقش طولانی‌مدت خود را به عنوان تقویت‌کننده تسلیحات و راکت‌ها برای شاخه نظامی حماس تحکیم کرده است. برای حماس حرکت در دو مسیر یعنی گرایش به سوی ایران و قطر منافعی دارد. پس از آتش‌بس غزه با میانجی‌گری مصر، مردم غزه به طور گسترده‌ای پرچم قطر را در دست داشتند که البته در این میان پرچم‌های مصر و ترکیه نیز به چشم می‌خورد. در عین حال، خالد مشعل به عنوان رهبر در تبعید حماس که در خارج از قطر به سر می‌برد، از ایران به دلیل حمایت نظامی از غزه تشکر فراوان کرد. نیروهای شبه‌نظامی در غزه نیز از اصابت موشک‌های ایرانی فجر-5 به تل‌آویو و اورشلیم ابراز شادمانی کردند. وابستگی حماس به تسلیحات ایران می‌تواند روابط این دو را که پس از جنگ داخلی سوریه سرد شده است، بهبود ببخشد. رهبران حماس سال‌ها در دمشق مستقر بوده‌اند و حال به دلیل سرکوب‌گری رژیم اسد علیه خیزش‌ مسلمانان عمدتاً سنی، آنها به قطر و مصر رفته‌اند اگرچه ایران به ارسال تسلیحات به حماس ادامه می‌دهد، اما رفتار حماس به تضعیف «محور مقاومت» انجامیده است.
در پایان مقاله آمده است: جای تردید است که ایران بتواند به طور کامل موقعیت خود را به عنوان برادر بزرگ‌تر برای حماس دوباره بازیابد. اما جایگاه ایران در غزه مطمئناً با حمایت‌هایی پایدار همراه است. از نظر حماس، قطر ثروتمند خط حیات سیاسی و اقتصادی است و در واقع بخش کلیدی تلاش‌‌های این گروه شبه‌نظامی برای تقویت روابط با کشورهای غرب‌گرای خلیج‌فارس به شمار می‌رود تا بتواند از طریق آن‌ها به مشروعیت بین‌المللی بیشتری دست یابد. ماه گذشته، امیر قطر به عنوان نخستین رهبر دولتی از زمان تسلط حماس بر غزه در پنج سال گذشته، از غزه دیدار کرد. قطر متعهد شد که حدود 500 میلیون دلار کمک مالی به حماس ارائه دهد و سپس از رادیو غزه آهنگی به نام «شکرگزار هستیم قطر» پخش شد. شیخ حمد، امیر قطر دو روز پس از سخنرانی در نشست اتحادیه عرب در مورد ضرورت کمک به غزه برای بهبود وضعیت این منطقه، پیشنهاد کرد که کشورش تمایل دارد گفت‌وگو با اسرائیل را برای آتش‌بس طولانی‌مدت مشروط به پایان محاصره این منطقه، آغاز کند. وی افزود: «بهار عربی سبب شده اسرائیل بیشتر احساس آسیب‌پذیری کند، اما احتمالاً برای رسیدن به توافق آمادگی بیشتری دارد... ما باید برای رسیدن به صلحی فراگیر با تمام طرف‌ها گفت‌وگو کنیم.» از نظر قطر، دسترسی و اثرگذار بر تحولات غزه بخشی از بلندپروازی‌های گسترده‌تر این کشور برای تبدیل شدن به کشوری مهم و اثرگذاری به لحاظ سیاسی در خاورمیانه است. این کشور کوچک خلیج فارس به عنوان حامی قدرتمند اخوان‌المسلمین ظاهر شده است. به ویژه آنکه اخوان در تونس و مصر پس از سرنگونی رژیم‌های دیکتاتوری به قدرت رسیده است. فوریه امسال نیز قطر گفت‌وگوهای میان خالد مشعل و محمود عباس را میانجی‌‌گری کرد. همچنین این کشور به دنبال نفوذ در شورشیان سوریه بوده است. ماه جاری قطر میزبان گروه‌های مخالف بود تا تمام گروه‌ها را تحت یک ائتلاف در کنار هم آورد. در لیبی نیز قطر در حمایت از خیزش مردمی نقش محوری ایفا کرد. سلمان شیخ، مدیر مرکز بروکینگزدوحه در قطر می‌گوید: «مسئله کنونی بازی برد-باخت برای ایران و قطر است.»
بصیرت: پیروزی حماس بر رژیم صهیونیستی با پشتوانه موشک‌های ایرانی، مقامات غربی و عربی را نگران وابستگی بیشتر حماس به ایران کرده است. با توجه به این پیروزی که کشورهای عربی هیچ سهمی در آن ندارند طبیعی است که حماس به ایران بیشتر نزدیک شود زیرا معلوم نیست جنگ هشت روزه آخرین جنگ آن‌ها با رژیم صهیونیستی باشد، از این رو رسانه‌های غربی و عربی سعی می‌کنند در این عرصه برای ایران رقیب بتراشند و چون هیچ کشور عربی جرئت حمایت تسلیحاتی از حماس را ندارد به رقیب پولی که قطر است روی آورده‌اند، اما حماسی‌ها می‌دانند، نمی‌توانند رژیم صهیونیستی را با پول از پای درآورند و این را نیز می‌دانند برای ماندن و قوی بودن باید ایران را در کنار خود داشته باشند، مابقی بحث نیز کاملاً روشن است.