مروری بر تشدید تحرکات دیپلماتیک در قبال سوریه

على تتماج
سوریه این روزها در حوزه داخلی و خارجی با مجموعه ای از تحولات همراه است که در مجموع بر آینده این کشور تأثیرگذار است.
اولاً در حوزه داخلی به رغم آنکه گروه های تروریستی تحت حمایت غرب تلاش های گسترده ای برای سلطه بر مناطقی از کشور دارند و برای ایجاد فضای رعب و وحشت به هر جنایتی از جمله کشتار زنان و کودکان دست می زنند، اما ارتش و مردم سوریه در کنار یکدیگر به مقابله با این فتنه انگیزی ها می پردازند.
رویکرد تروریست ها به انجام انفجارهای انتحاری به سبک القاعده نشانگر ناتوانی آنها در اجرای تاکتیک های نظامی و موفقیت های ارتش سوریه در پاکسازی شهرها است. نکته مهم دیگر در حوزه داخلی رویکرد مخالفان داخلی سوریه به برگزاری گفت وگوهای ملی در داخل سوریه است. گروه هایی که بسیاری از آنها در نشست تهران شرکت کرده بودند در دمشق ادامه مذاکرات را در پیش گرفته اند که محور آن نیز گفت وگو با دولت بشار اسد است.
ثانیاً، در حوزه منطقه ای و جهانی نیز نکته مهم، تشدید رایزنی های دیپلماتیک برای حل مسئله سوریه است. در کنار کارشکنی های غرب و کشورهای مرتجع عربی و ترکیه، حامیان روند سیاسی در منطقه فعالیت های گسترده ای داشته اند. در این چارچوب سه محور کاری مشاهده می شود:
نخست، آغاز سفرهای دوره ای اخضر براهیمی، نماینده سازمان ملل در امور سوریه است. وی در سوریه با بشار اسد و سپس گروه های مخالف و نمایندگان کشورهای تأثیرگذار در مسئله سوریه دیدار کرد. وی روز شنبه به مسکو سفر کرده تا نتایج مذاکرات دمشق را با مسکو مطرح سازد.
همزمان با سفر ابراهیمی برخی منابع خبری از پیام ابراهیمی برای اسد با محوریت طرح مشترک آمریکا و روسیه مبنی بر ادامه حضور اسد در رأس قدرت تا سال 2014 و سپس کناره گیری وی خبر دادند که از سوی روسیه تکذیب شد و آن را ادعایی برای تحقق اهداف غرب عنوان کردند.
دوم عملکرد مسکو در برابر سوریه است. افرادی مانند لاوروف وزیر امور خارجه و ریابکوف معاون وی بار دیگر تأکید کردند که موضع روسیه در برابر سوریه تغییر نکرده و تنها راهکار حل مسئله سوریه، اقدامات سیاسی است که در آن نامی از برکناری اسد آورده نشود.
از مهم ترین مواضع روس ها در حمایت از سوریه را در اظهارات لاوروف در دیدار با محمد عمرو وزیر امور خارجه مصر می توان مشاهده کرد. عمرو به نیابت از اتحادیه عرب موضعی تند علیه سوریه اتخاذ و حتی ادعای تغییر در ساختار سیاسی آن را مطرح کرد، اما لاوروف با رد این ادعا بر لزوم پایان دخالت های منفی در سوریه تأکید کرد.
نشست طرفین بار دیگر تفاوت دیدگاهی میان روسیه و کشورهای عربی در برابر سوریه را آشکار ساخت که استمرار صف بندی آنها در سوریه را به همراه دارد. مسکو در حمایت از سوریه اقدامات نظامی را نیز صورت داده که اعزام ناوگان دریایی به مدیترانه برای برگزاری رزمایش دریایی، بخشی از آن است.
سوم طرح شش ماده ای ایران است که از سوی بسیاری از کشورها از جمله چین، روسیه، لبنان و... مورد تأیید قرار گرفته است. بسیاری تأکید دارند راهکار برون رفت سوریه از شرایط کنونی، توجه به طرح هایی مانند طرح شش ماده ای ایران است که هرگونه دخالت در امور سوریه را مردود دانسته و مقابله با ارسال سلاح برای گروه های تروریستی و واگذاری امور سوریه به مردم این کشور را راهکار پایان ناآرامی ها می داند.
با توجه به شرایط ذکر شده می توان گفت که صحنه سوریه به روزهای حساسی رسیده است که در آن، تقابل میان حامیان روند سیاسی و اقدام نظامی علیه سوریه در ابعاد گسترده تری در حال شکل گیری است. در این میان، مسکو و غرب که در ابعاد مختلفی در تقابل با یکدیگر قرار دارند در حوزه سوریه نیز حاضر به عقب نشینی از مواضع خود نیستند و هر کدام بر استمرار سیاست های گذشته تأکید دارند چنانکه لاوروف، وزیر خارجه روسیه در دیدار با همتای مصری خود صراحتاً بر این امر تأکید کرد و غفلت جهانی از راهکار سیاسی را اقدامی جبران ناپذیر دانسته است.
با توجه به شرایط مذکور می توان گفت که سوریه روزهای حساسی را در پیش دارد به ویژه اینکه خودکامگی های غرب، کشورهای مرتجع عربی، صهیونیست ها و ترکیه هر روز با مخالفت های گسترده تری همراه می شود و نه تنها دولت های منطقه بلکه ملت ها نیز به مخالفت با آن می پردازند که نمود آن، تظاهرات مردمی در ترکیه است که در حمایت از سوریه و مخالفت با طرح های ضدسوری ترکیه و غرب، در روزهای اخیر در ابعاد گسترده ای برگزار شده است. جهانیان اذعان دارند که راهکار سیاسی نظیر طرح شش ماده ای ایران، تنها راهکار برون رفت سوریه از شرایط کنونی است و گزینه های خلاف آن صرفاً به استمرار نابسامانی ها در سوریه منجر خواهد شد.