پای آژانس روی ترمز مذاکره با ۱+۵

خبرهای خوشی از فضای دیپلماسی ایران با ۱+۵ به گوش نمی‌رسد و در حالی که ایران و طرف اروپایی بر سر مکان مذاکرات به توافق نرسیده‌اند، سیگنال‌هایی هم که یوکیو آمانو به تهران ارسال می‌کند، بیشتر به پارازیت شبیه است.
مجموع این تحولات باعث شده که یک عضو کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس احتمال تعلیق مذاکرات را مطرح کند.به گزارش «جوان»، معاونین سعید جلیلی و کاترین اشتون از اواسط هفته قبل رایزنی‌های تازه‌ای را شروع کرده‌اند تا دور جدید مذاکرات ۱+۵ با ایران شروع شود؛ مذاکراتی که ظاهراً تا این لحظه به یک توافق برای از سرگیری مذاکرات بین طرفین منجر نشده است. ظاهراً هر دو طرف بر سر این موضوع که مذاکرات باید اواخر ژانویه از سر گرفته شود، اتفاق نظر دارند ولی درباره زمان مذاکرات توافقی به دست نیامده است.روز پنج‌شنبه یک منبع روس در گفت و گو با خبرگزاری ریانووستی گفت که ایران و ۱+۵ به توفق رسیده‌اند که اواخر ماه ژانویه یعنی قبل از دهم بهمن ماه در استانبول دور جدید مذاکرات را برگزار کنند، ولی هنوز یک روز از اعلام این خبر نگذشته بود که صحت آن زیر سؤال رفت. سرگئی ریابکف معاون وزیر خارجه روسیه روز جمعه از اینکه بر سر زمان و مکان مذاکرات توافقی انجام نشده، ابزار نگرانی کرد و در گفت و گو با اینترفکسگفت: « در گذشته هم زمان هایی بوده که ما بر سر توافق مکان و زمان مذاکرات دچار آشفتگی بودیم و الان نیز همین وضع است. »برخی منابع می‌گویند توافق بر سر مکان و زمان مذاکرات هنوز به دست نیامده و به همین خاطر بعید است تدارکات و مسائل لجستیکی اجازه دهد طرفین اواخر ژانویه سر میزه مذاکره بنشینند، ولی ریابکف با واکنش به این مسئله که ممکن است مذاکرات به تعویق بیفتد گفت که مسکو خواستار این است که انرژی کنونی برای مذاکرات ادامه پیدا کرده و «بدون تعویق قابل ملاحظه‌ای» ادامه پیدا کند. او در عین حال از اظهار نظر در این باره که کدام یک از طرفین باعث مشکل هستند، خودداری کرد.
اختلاف بر سر مکان
منابع نزدیک به گفت و گوهای هسته‌ای در تهران می‌گویند که ایران چندان مایل نیست که محل مذاکرات در استانبول ترکیه باشد و ظاهراً اصل بحث هم به اختلاف‌های تهران با آنکارا بر سر سوریه برمی گردد که به نظر مقام‌های ایرانی باعث شده ایران اعتماد به بی‌طرفی آنکارا را از دست بدهد. یک دیپلمات ایرانی روز گذشته به سایت «ایران هسته‌ای» نزدیک به شورای عالی امنیت ملی تأیید کرده که درباره اینکه زمان مذاکرات اواخر ژانویه باشد، نوعی توافق غیر‌قطعی وجود دارد. این دیپلمات درباره مکان مذاکرات گفت: «گر چه استانبول به عنوان یک گزینه مطرح است، اما گفته می‌شودمنابع نزدیک به گفت‌و‌گوهای هسته‌ای در تهران می‌گویند که ایران چندان مایل نیست که محل مذاکرات در استانبول ترکیه باشد و ظاهراً اصل بحث هم به اختلاف‌های تهران با آنکارا بر سر سوریه برمی گردد که به نظر مقام‌های ایرانی باعث شده ایران اعتماد به بی‌طرفی آنکارا را از دست بدهدمکان‌های دیگری هم نامزد برگزاری مذاکرات شده‌اند. » پیش‌تر برخی منابع به طور غیر‌رسمی، بغداد، مسکو و این اواخر هم دهلی نو را به عنوان مکان پیشنهادی تهران اعلام کرده بودند.با این حال، منابع امریکایی سعی دارند بگویند که عدم توافق نهایی برای شروع مذاکرات، نوعی بازی با زمان است. یک منبع امریکایی در گفت‌و‌گو با بخش «بک چنل» سایت ال مانیتور نزدیک به کاخ سفید گفته‌ که عدم توافق بر سر مکان و زمان مذاکرات یک نشانه نامبارک از قطعی نبودن تصمیم‌ها در داخل ایران بر سر شروع مذاکرات است. یک کارشناس کنترل تسلیحات در واشنگتن در گفت و گو با ال مانیتور گفته است: « اگر ایرانی‌ها «بله »بگویند، تا به یک توافق گام به گام برسیم، ما آماده هستیم. » دیدگاه‌ها در تهران متفاوت است و برخی ناظران می‌گویند که واشنگتن اساساً به دنبال توافق نیست، بلکه به مسئله هسته‌ای از دریچه انتخابات خردادماه در ایران نگاه می‌کند. به گفته برخی تحلیلگران در تهران، امریکایی‌ها می‌خواهند تا جای ممکن، مذاکرات به انتخابات در ایران نزدیک شود تا مسئله هسته‌ای را به یک چالش انتخاباتی در ایران تبدیل کنند.
تعویق...، شاید هم تعلیق
مذاکرات چهارشنبه این هفته ایران با آژانس می‌تواند در در جهت‌گیری مثبت یا منفی گفت‌وگو‌های ایران با ۱+۵ تاثیر قطعی داشته باشد. مقام‌های ایرانی ماه قبل در تهران با معاون آمانو در تهران به یک توافق غیر قطعی دست پیدا کردند و قرار شد دیپلمات‌های آژانس این توافق را برای تأیید نهایی آمانو به وین ببرند. حالا به فاصله‌ای حدود سه هفته‌ای، از وین خبر می‌رسد که آمانو حاضر نیست این توافق را بپذیرد. آمانو روز جمعه در یک اظهار نظر در ژاپن نسبت به توافق با ایران ابراز بدبینی کرد و گفت که توافق با ایران در هاله‌ای از ابهام قرار دارد.
آمانو گفته است: « مذاکره با ایران یک چالش است. یک گام رو به جلو لزوماً به یک گام رو به جلوی دیگر منتهی نمی‌شود. ممکن است بعد از یک گام رو به جلو، دو گام رو به عقب یا حتی سه گام رو به عقب داشته باشیم. ما نمی‌دانیم آیا می‌توانیم مسائل باقی مانده را حل کنیم یا خیر». وی افزود: «من امیدوارم برنامه اتمی مورد تردید ایران به شکلی صلح آمیز و از طریق تلاش‌های دیپلماتیک حل و فصل شود. من دوست دارم ایران درک کند همکاری با آژانس بین‌المللی انرژی اتمی بهترین کار ممکن است».مدیر کل آژانس همچنین گفته است که به مذاکرات درباره امکان دسترسی بازرسان آژانس انرژی اتمی به تاسیسات نظامی پارچین در جنوب شرق تهران خوش‌بین نیست. این اظهار نظر آمانو باعث شده که ناظران در تهران نه تنها نسبت به مذاکرات این هفته با آژانس بد‌بین باشند، بلکه درباره اثرات منفی آن بر مذاکرات آتی با ۱+۵ هم هشدار بدهند. گاردین روز جمعه از قول دیپلمات‌ها نوشته که تاریخ مذاکرات احتمالاً به تعویق خواهد افتاد، ولی حقیقت‌پور نایب رئیس کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس در گفت و گو با باشگاه خبرنگاران پا را از این هم فراتر گذشته و گفته که با توجه به نوع عملکرد آژانس انرژی اتمی و غرب در خصوص مذاکره با ایران، احتمال دارد که اعضای کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس، گزینه تعلیق مذاکرات از سوی ایران را مورد بررسی قرار دهند و به عنوان یک گزینه از سوی ایران بر روی میز مذاکره قرار دهند. ‌حقیقت‌پور تصریح‌ کرد: احساس ما این است که طرف مقابل ایران در مذاکرات هسته‌ای به دنبال طولانی کردن این موضوع بوده و نمی‌خواهند که این مذاکرات به نتیجه برسند. همانطور که همیشه عنوان کرده‌ایم ما آماده مذاکره هستیم، اما طرف مقابل با این رویکرد نشان می‌دهد که تمایلی به این کار ندارد.جوان