مذاکره برای جلوگیری از انتفاضه سوم

پایگاه بصیرت؛ گروه بین الملل: این روزها در کنار اخبار مربوط به دیپلماسی هسته ای کشورمان، موضوع حساس دیگری نیز وجود دارد که به شکلی نه چندان آشکار، دور از تمرکز رسانه ها با فراز و نشیب به راه خود ادامه می دهد؛ موضوع دنبال کردن مذاکرات سازش با دیپلماسی ناکام محمود عباس و رفتار خشونت آمیز صهیونیست ها؛ مذاکراتی که مذاکره کننده فلسطینی آن یعنی صاحب عریقات، تحت نفوذ و ارتباط نامشروع لیونی قرار دارد و آمریکائی ها با احساس نشانه های شکل گیری انتفاضه سوم می خواهند به هر طریقی این مذاکرات به نتیجه برسد.

اتخاذ راه سازش با رژیم صهیونیستی که طی چند دهه اخیر از سوی تشکیلات خودگردان مطرح شده است در پی آن است که با استفاده از ابزار مذاکرات سیاسی بتواند صهیونیست ها را متقاعد کند که رفتار آنها در قبال اراضی اشغالی، رفتار مناسبی نبوده و لازم است که روند شهرک سازی ها در اراضی اشغالی هر چه سریع تر متوقف شود.

یاسر عرفات در سال 1988 با تغییر سیاست‌‏های خود برای نخستین بار مطالبه فلسطینی کردن قضیه فلسطین را مطرح کرد. وی در سخنرانی خود در مقر سازمان ملل در ژنو خاطرنشان کرد: «سازمان آزادیبخش فلسطین از تروریسم حمایت نمی‌‏کند، چراکه تمام احزاب و گروه‌‏ها در خاورمیانه خواهان زندگی در محیطی امن و مسالمت‌آمیز هستند که این مسأله شامل ملت فلسطین، اسرائیل و همسایه‌‏های آنان نیز می‌‏شود.»

به این ترتیب سازمان آزادیبخش فلسطین در سال 1988 حق موجودیت اسرائیل را به رسمیت شناخته و قطعنامه ۲۴۲ شورای امنیت را پذیرفت.

پس از به رسمیت شناختن رژیم صهیونیستی بود که عرفات مجموعه ای از مذاکرات با سران این رژیم را به راه انداخت و توافق های اسلو، اسلو2، طابا، وای ریو و کمپ دیوید2 را به امضا رساند و رژیم اسرائیل به مفاد هیچ کدام از آنها عمل نکرد.

جالب اینجاست که جانشینان عرفات نیز از این همه شکست هیچ درسی عایدشان نشد و محمود عباس به عنوان رئیس تشکیلات خودگردان، سال گذشته در سازمان ملل متحد سخن از طرحی به میان آورد که تعجب همگان را برانگیخت.

فلسطینِِ فرضی که محمود عباس در مورد ایجاد شدن آن صحبت به میان می آورد، قرار است فقط در ۲۱ درصد خاک فلسطین اشغالی و اراضی ۱۹۶۷ تشکیل شود؛ کشوری که مساحت آن حتی کمتر از کشور مشخص شده در مذاکرات تقسیمی در سال ۱۹۴۷ است.

جالب تر آنکه حتی این طرح سراسر سازش نیز مورد پسند سران رژیم صهیونیستی قرار نگرفت و نتوانست اهداف تمامیت خواهانه آنها را تامین کند.

رویکرد و دیدگاه رژیم صهیونیستی در مذاکرات سازش متکی به خواسته‌هایی غیر مشروع است؛ از جمله سیطره بر گذرگاه‌های بین‌المللی و بخش‌های برق و آب‌های منطقه‌ای، ابقای نیروهایش در منطقه رود اردن، مخالفت با حق بازگشت آوارگان فلسطینی، توزیع آب به میزان 20 درصد برای فلسطینی‌ها و 80 درصد برای صهیونیست‌ها و مبادله اراضی از طریق الحاق حداکثر شهرک‌های صهیونیست‌نشین به رژیم صهیونیستی.

دور جدید مذاکرات سازش اواخر ماه ژوئیه سال 2013 پس از وقفه‌ای تقریبا سه ساله ظاهرا به علت ادامه توسعه شهرک‌‌های صهیونیست نشین در کرانه باختری رود اردن و شرق بیت‌المقدس در واشنگتن از سر گرفته شده است.

آمریکا برای این دور از مذاکرات تمهیدات ویژه ای در نظر گرفته است، از جمله حضور مستقیم در مذاکرات و تعیین بازه زمانی برای امضا توافق نامه بین طرف فلسطینی و اسرائیلی. اما به رغم تلاش فراوان برای به نتیجه رساندن مذاکرات، این دور از مذاکرات پس از گذشت 4 ماه همچنان به علت تداوم شهرک سازی های اسرائیل بی نتیجه مانده است.

وزیر خارجه آمریکا در جریان چهارمین دور سفر خود به اراضی اشغالی فلسطین در چارچوب تلاش ها برای از سرگیری مذاکرات صلح بین فلسطینی ها و اسرائیلی ها، با بیان «نامشروع» قلمداد کردن شهرک سازی های اسرائیل، خواستار پایان دادن به این ساخت و سازها شد. وی در سخنانی گفته است: «در صورتی که راهکاری برای برقراری صلح نیابیم، اسرائیل منزوی تر خواهد شد.»

وزیر امور خارجه آمریکا همچنین حل و فصل موضوع احداث شهرک های صهیونیست نشین و پایان دادن به حضور دائمی سربازان اسرائیلی در کرانه باختری را خواستار شد و گفت: درغیر این صورت، احساسی رو به رشد در فلسطینی ها شکل خواهد گرفت مبنی بر اینکه دستیابی به صلح با وجود یک رهبری پایبند به عدم استفاده از خشونت امکانپذیر نیست و باید با رهبر دیگری که دنبال خشونت است، همراه شویم.

اذعان به شکل گیری انتفاضه سوم:

صحبت های جان کری و همچنین پیگیری های مستقیم وی در فشار بر رهبران تشکیلات خودگردان را می توان بیم آمریکا از آغاز انتقاضه ای جدید در فلسطین دانست و در واقع علت اصلی از سرگیری مذاکرات سازش همین موضوع است. به اعتقاد آمریکایی ها اگر رژیم صهیونیستی همچنان به فعالیت‌های شهرک‌سازی خود ادامه دهد، قطعا جنبش حماس از این شرایط برای انجام یک انتفاضه جدید علیه اسرائیل استفاده خواهد کرد. اگر این انتفاضه آغاز شود، امکان مهار آن برای رژیم صهیونیستی وجود نخواهد داشت، زیرا ملت فلسطین همه راه‌های مسالمت‌آمیز را برای به دست آوردن حقوق مشروع خود طی کرده اما نتیجه‌ای به همراه نداشت. 

در همین جهت از آغار مذاکرات صلح تا کنون 30 نفر از فلسطینیان به دست نظامیان رژیم صهیونیستی به شهادت رسیده اند  و در اقدامی هماهنگ با سرویس های جاسوسی اسرائیل، پلیس تشکیلات خودگردان اقدام به دستگیری فعالان فلسطینی در کرانه باختری رود اردن کرده است تا شاید بتواند با فشار بر گروه های مخالف روند سازش، از انتفاضه سوم ممانعت به عمل آورد.

سال گذشته شائول موفاز، از ژنرال های قدیمی صهیونیستی از احتمال بروز انتفاضه سوم خبر داد و دو هفته قبل "یووال دیسکین" رئیس سابق سرویس اطلاعاتی "شین بیت" رژیم صهیونیستی در گفتگو با روزنامه صهیونیستی یدیعوت آحارنوت، درباره انتفاضه مردم فلسطین به سبب ادامه سلب اراضی، ساخت شهرک و تجاوزهای شهرک نشینان هشدار داد و گفت:‌ افزایش سرخوردگی های فلسطینی ها از بحران اقتصادی و احساس مورد ستم واقع شدن نشأت می‌گیرد و تجربه به من آموخته است خطرناک ترین مسئله، احساس فلسطینی ها به نداشتن آینده است. برای فلسطینی ها آینده ای متصور نیست و فقط گذشته وجود دارد. گذشته خوبی نداشتند و آینده ای نیز برای آنها وجود ندارد.

دیسکین افزود: جوانان فلسطینی که هم به اسرائیل و هم به تشکیلات خودگردان بی‌اعتماد هستند، ممکن است به خیابان ها بریزند و آتش جدیدی به پا کنند. آن‌ها احساس می‌کنند که سرزمینشان از آن‌ها گرفته شده، هر روز می‌بینند که شهرک‌‌های جدیدی ساخته می‌شوند، و هر روز بیش از پیش پی می‌برند که کشوری که آرزویش را دارند هر روز دست نیافتنی‌تر می‌شود.

وی اشاره کرد: هفتاد درصد از مردم فلسطین زیر سی سال هستند و بهار عربی را تحسین می‌کنند. بسیاری از آنها تحصیلات دانشگاهی دارند و بیکار هستند و در سایه اشغالگری، احساس خفقان اقتصادی می‌کنند. نسل جدید فلسطین زیر سایه اشغالگری بزرگ شد و سرشار از خشم است و هیچ امیدی ندارد به دنبال راهی برای خالی کردن خشم خود است. برای جلوگیری از بهار فلسطینی، باید امید ایجاد کرد و آزادی اسرا بخشی از این امیدبخشی است.

ترس از انتفاضه سوم است که مقامات آمریکایی را واداشته تا مذاکرات سازش را بار دیگر زنده کنند و رئیس تشکیلات خودگردان در این بازی منافع صهیونیست ها را دنبال می کند.  

یکی از مشکلات بزرگ تشکیلات خودگردان، عدم پایبندی رژیم صهیونیستی به تعهدات خود در مقابل جامعه جهانی است، زیرا یکی از این تعهدات ضرورت توقف شهرک‌سازی است. بنیامین نتانیاهو نخست‌وزیر رژیم صهیونیستی ادامه شهرک‌سازی را در مقابل آزاد‌سازی شماری از اسیران فلسطینی در بند رژیم اسرائیل دانسته که این امر حتی با مخالفت آمریکا و اتحادیه اروپا مواجه شد. توقف روند مذاکرات میان تشکیلات خودگردان و رژیم صهیونیستی موجب شد تا جان کری وزیر امور خارجه آمریکا در طول 4 ماه گذشته 6 بار به فلسطین اشغالی سفر کند. وزیر خارجه آمریکا در این سفرها وعده کمک 4 میلیارد دلاری به محمود عباس رئیس تشکیلات خودگردان فلسطین در مقابل بازگشت به میز مذاکره با اسرائیل را داد، اما نتانیاهو با توقف عملیات احداث شهرک‌های یهودی‌نشین مخالفت کرد. 

تشکیلات خودگردان تهدید کرد که اگر عملیات احداث شهرک‌های یهودی‌نشین در بیت‌المقدس شرقی و کرانه غربی متوقف نشود اقدامات بین‌المللی خود را علیه رژیم اسرائیل آغاز خواهد کرد. یکی از این اقدامات، طرح موضوع ترور مخفیانه یاسر عرفات رئیس سابق تشکیلات خودگردان توسط اسرائیل است که آن را از طریق نهاد‌های بین‌المللی تعقیب خواهد کرد. 

طرح موضوع ترور مخفیانه عرفات هر چند در کاهش جنایات رژیم صهیونیستی علیه ملت فلسطین تاثیر زیادی نخواهد داشت، اما می‌تواند به عنوان اهرم فشار سیاسی علیه این رژیم مورد استفاده قرار گیرد. لذا به نظر می‌رسد اکنون شکاف عمیقی میان رویکردهای جامعه جهانی با تشکیلات خودگردان از یک سو و نیز رژیم اسرائیل از سوی دیگر به‌وجود آمده که پیامدهای خطرناکی برای فلسطین اشغالی به همراه خواهد داشت.انتقاد اخیر کاترین اشتون، مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا، از روند شهرک‌سازی در فلسطین اشغالی نشان می‌دهد که اتحادیه اروپا از سیاست‌های شهرک‌سازی اسرائیل نا‌راضی است.

روزنامه صهیونیستی معاریو در گزارشی نوشته است که در طی 4 ماه مذاکرات اسرائیل با فلسطین نتیجه این مذاکرات صفر است. روزنامه یدیعوت آحارنوت هم در این باره نوشت: در این دور از مذاکرات 16 جلسه تشکیل شده است که در آنها گفتگوهایی در مورد مسائل سیاسی و امنیتی بنا بخواسته رژیم اسرائیل انجام شده که نتیجه ای در بر نداشته است.

این در حالی است که ابومازن در این مذاکرات هیچ نقشی ندارد و حتی حضور و غیبت او در این مذاکرات نیز به دست رئیس تشکیلات خودگردان نیست، بلکه این مذاکرات به دستور برخی از کشورهای همپیمان با اسرائیل به ویژه آمریکا انجام می شود و طبیعی است در این مذاکرات تنها منافع اسرائیل مورد نظر قرار بگیرد.

نکته جالب در ترکیب هیأت‌های مذاکره‌کننده است که هر سه مذاکره‌کننده گرچه به ظاهر به نمایندگی از فلسطین، اسرائیل و آمریکا در این گفتگوها شرکت دارند، ولی در حقیقت ماهیت هر سه نفر، اسرائیلی است.
"تزیپی لیونی" وزیر خارجه سابق و وزیر دادگستری کنونی رژیم صهیونیستی که نمایندگی گروه مذاکره‌کننده اسرائیل را برعهده دارد، قبلاً به برقراری روابط جنسی با "صائب عریقات" مذاکره‌کننده فلسطینی اعتراف کرده است. "مارتین ایندیک" نماینده آمریکا نیز یک یهودی استرالیایی تبار و سفیر سابق آمریکا در تل‌آویو است که از اعضای گروه فشار صهیونیستی آیپک می‌باشد. طبعاً با وجود چنین ترکیبی از گروه مذاکره کننده، پیشاپیش مشخص است که چه نتیجه‌ای از آن حاصل خواهد شد.

اما ابومازن درباره این مذاکرات گفته است ما مذاکرات را از 20 سال پیش شروع کردیم، ولی به نتیجه نرسیدیم، اما نمی توانیم نا امید شویم و باید به فکر آینده و سال های بعد باشیم. و به هیمن دلیل هم به مذاکرات ادامه خواهد داد.

چرا مذاکرات سازش بی‌نتیجه است؟

روزنامه صهیونیستی یدیعوت آحارنوت در گزارشی نوشت: امکان تحقق صلح فراگیر و دایمی وجود ندارد.

روزنامه صهیونیستی یدیعوت آحارنوت گزارش مفصلی را درباره چندین دور از مذاکرات سازش بین دو طرف فلسطینی و اسرائیلی در دوره گذشته منتشر و تاکید کرد که شکاف‌ها و اختلاف های عمیقی بین دو طرف وجود دارد، بنابراین تحقق صلح فراگیر و دایمی ممکن نیست. این اختلافات عبارتند از:

1- تعیین و ترسیم مرزها:

آحارنوت در این باره نوشت: یکی از پیچیده‌ترین مسایل موجود در مذاکرات سازش تعیین و ترسیم مرزهاست. دو طرف فلسطینی و صهیونیستی برای حل این مسأله باید امتیازات سنگینی بدهند. چند سالی است که فلسطینیان و اسرائیلی‌ها برای حل مشکل مرزها با مشکلات زیادی مواجه هستند و بر رهبران سیاسی دو طرف تاثیر گذاشته است. در ادامه این گزارش آمده است: اسرائیل از زمان به قدرت رسیدن بنیامین نتانیاهو اعلام کرده آماده است از مناطق وسیعی در کرانه باختری صرف نظر و برخی از شهرک‌ها را تخلیه کند. از سوی دیگر نتانیاهو از زمانی که فعالیت سیاسی خود را به عنوان نخست‌وزیر آغاز کرد تاکید کرد که هرگز از شهرک‌های صهیونیست نشین بزرگ در کرانه باختری از جمله "اریئیل، عتصیون و معالی ادومیم" چشم پوشی و آن‌ها را به طرف فلسطینی واگذار نخواهد کرد. نتانیاهو تاکید کرد که شهرک‌ها بخشی از اسرائیل باقی خواهد ماند.

این روزنامه در ادامه نوشت که نتانیاهو تصمیم گرفت در منطقه " E1 " واقع در میان دو شهرک معالی ادومیم و قدس به ساخت و ساز ادامه دهد، ولی فلسطینیان این منطقه را خط قرمز می‌دانند و تهدید کردند برای محکومیت و تقبیح شهرک سازی در این منطقه به سازمان ملل متحد رجوع می‌کنند؛ این موضوع در جریان مذاکرات آتی مانع بزرگی نخواهد بود.

در ادامه این گزارش آمده است: طرف فلسطینی به زودی گزینه‌های ارائه شده از سوی ایهود اولمرت، نخست‌وزیر اسبق اسرائیل را که به انتقال همه اراضی کرانه باختری و همچنین مقداری از اراضی نزدیک نوار غزه به عنوان جایگزین این شهرک‌های بزرگ به فلسطینیان وعده داد، بررسی خواهند کرد.

روزنامه عبری زبان یدیعوت آحارنوت افزود: یاسر عرفات رئیس فقید تشکیلات خودگردان فلسطین و ایهود باراک در باره این موضوع گفتگو کرده بودند ولی نتانیاهو بر عکس اولمرت امروز می‌گوید که اسرائیل درباره این موضوع سازش نخواهد کرد و اصرار دارد به این که موضوع مربوط به شهرک‌ها تحت حاکمیت اسرائیل خواهد بود و هرگز از آن‌ها چشم پوشی نمی‌کند.

2- قدس شریف:

موضوع دیگری که دو طرف فلسطینی و صهیونیستی درباره آن اختلاف نظر شدید دارند و توافق درباره آن تقریبا محال است موضوع قدس است. در زمان ریاست عباس و اولمرت صحبت‌هایی درباره این که قدس تحت نظارت بین‌المللی باقی بماند، شد، ولی عباس در آن زمان خواست که قدس به عنوان پایتخت فلسطین باشد و اولمرت در واکنش به این درخواست ابومازن گفت: قدس تحت حاکمیت هیچ یک از دو طرف نخواهد شد.

3- فلسطین، کشوری بدون ارتش:

بر اساس گزارش آحارنوت، یکی دیگر از موضوعات لاینحل بین دو طرف فلسطینی و اسرائیلی موضوعی امنیتی است. نتانیاهو خواستار تشکیل یک کشور فلسطینی بدون سلاح است، یعنی ارتش و تانک و سلاح سنگین مانند موشک نداشته باشد و این کشور تحت نظارت بین‌المللی تشکیل شود، ولی فلسطینیان با این درخواست نتانیاهو مخالفند.

4- موضوع آوارگان:

بر اساس گزارش روزنامه یدیعوت آحارنوت، موضوع آوارگان نیز از دیگر مواردی است که ممکن نیست دو طرف بر سر آن به توافق برسند، حتی اگر مذاکرات صدها سال طول بکشد. اسرائیل می‌گوید هرگز اجازه نمی‌دهد که هزاران آواره فلسطینی به فلسطین باز گردند. طبق گزارش این روزنامه، حتی نتانیاهو این موضوع را در اسرائیل به همه پرسی گذاشت که با مخالفت قاطع همراه بود. برخی از کارشناسان و شخصیت‌های سیاسی اسرائیل نیز معتقدند که موضوع آوارگان فلسطینی حل شدنی نیست و همچنان لاینحل باقی خواهد ماند.

5- به رسمیت شناختن اسرائیل:

آخرین مورد اختلافی این است که طرف اسرائیلی از فلسطینیان می‌خواهد اسرائیل را به عنوان یک کشور برای یهودیان به رسمیت شناسند واین چیزی است که نتانیاهو از آن به عنوان شرط تکمیل مذاکرات یاد کرده است، از سوی دیگر طرف فلسطینی خواستار توقف شهرک سازی‌ها، آزادی اسرا و ترسیم مرزهاست؛ مواردی که دو طرف از حل آن عاجزند. بنابراین نباید امیدی به نتیجه بخش بودن مذاکرات سازش داشت و محقق شدن صلح بین دو طرف امری تقریبا محال است.

آخرین گزارش‌ها حاکی است جناح سازشکار فلسطینی، در گفتگوهای اخیری که با رژیم صهیونیستی داشته است با ایده تحمیلی "کشور بدون ارتش" موافقت کرده که در صورت صحت، خیانت بزرگی تلقی می‌شود و بر عملکرد ضد فلسطینی این جناح، برگ دیگری می‌افزاید. از سوی دیگر رژیم صهیونیستی در پی فشار آمریکا و اروپا و همچنین برای منحرف کردن افکار عمومی جهان به مذاکرات ایران و 1+5 به توقف ساخت 20 شهرک در کرانه باختری رود اردن با دستور نتانیاهو اقدام کرده است.

اما کماکان فشارها بر طرف فلسطینی برای موافقت و امضا هر گونه توافق نامه ای با رژیم اسرائیل وجود دارد، زیرا برخی از صاحب نظران معتقدند که در صورتی که دور جدید مذاکرات سازش با رژیم صهیونیستی بدون تحقق اهداف و خواسته‌های مد نظر مقامات این رژیم پایان یابد، مسیر و سرنوشت ابو مازن مشخص است؛ یا همانند یاسر عرفات ترور و از صحنه حذف می‌شود و کسی دیگر را جایگزین وی می‌کنند یا این که مجبور می‌شود به خارج  از فلسطین فرار کند/.