حسین عبداللهىفر
نگاهی به صفحه اول روزنامهها در هفته گذشته بیانگر تلاش افراطیهای اصلاحطلب برای چسباندن خود به اعتدال جهت پاک کردن سابقه فتنهگری و معرفی جناح رقیب به عنوان افراط گرا با هدف حذف آنها در انتخابات آینده است.
روزنامه بهار در نخستین روز هفته، به سراغ حمیدرضا جلاییپور رفت و با درج تصویر بزرگی از وی ذیل تیتر «دولت برای برخورد با بحران سازها آماده باشد»، نوشت: «با توجه به مختصات ایران مهمترین وظیفه دولت اعتدالی مخالفت با تندروی است. در سالهای اخیر افراطیگری در بخشهایی از بدنه حاکمیت نهادینه شده بود. من امروز خوشبین و امیدوار هستم که دولت اعتدالی بتواند در مقابل افراطیگری از خود ایستادگی نشان دهد. در این صورت امکان برای رشد و توسعه جامعه مدنی فراهم میشود. توسعه جامعه مدنی قدم اول توسعه سیاسی مدنظر ماست.»
شرق هم در همین روز و با همین نگاه، به گفتوگو با احمد پورنجاتی نشست و با تیتر «نباید فعالیت در جامعه مدنی را نیمه کاره بگذاریم»، این سوال را مطرح ساخت که: «حال که دولتی با گرایش اعتدال و اصلاحات بر سر کار آمده و نیروهای اصلاحطلب نیز بعضاً چه برای تصدی وزارتخانهها یا مناصب اجرایی دیگر دعوت به کار شدهاند، اولویت با این است که نیروها بیشتر در حوزه جامعه مدنی، احزاب، تشکلهای مردم نهاد و بخش خصوصی اقتصاد فعالیت کنند و به قوام و قدرتمند شدن این حوزه نو پا کمک کنند یا اینکه درگیر کار اجرایی شوند؟»
اعتماد در یک گام جلوتر، ضمیمه این شماره خود را با محوریت عبدالله نوری به همین موضوع اختصاص داد و از سه راهکار؛ تشکیل تشکیلات قدرتمند، حفظ چارچوب فکری و زبان گویای مردمی عبدالله نوری به عنوان نقشه راه اصلاحطلبان یاد کرد.
این روزنامه همچنین در سرمقاله خود با موضوع «آینده اصلاحطلبی» نوشت: «در یک کلام وظیفه و هنر اصلاحطلبان باید این باشد که به تأسیس و تقویت و انسجام جامعه مدنی یعنی به توانمند سازی جامعه و تقویت سرمایه اجتماعی بپردازند تا ریشههای شجره مردمسالاری و جمهوری اسلامی قوی تر و بدنه آن تنومندتر شود و ضمن استقرار پایدار در برابر هر گونه توفان و حادثه مصون و آسیبناپذیر شود.»
روند مصادره اعتدال و متهم کردن رقیب به تندرو در روزهای بعد هم ادامه یافت. اسرار یک روز بعد (3/6) جمله «تندرو ها همیشه آب در آسیاب دشمنان اسلام میریزند» را از قول هاشمی رفسنجانی در سر صفحه خود قرار داد و آفتاب یزد از قول آذر منصوری تیتر زد: «دولت در دام افراطیون نیفتد»
مردمسالاری نیز به نقل از یک نماینده مجلس با حروف درشتی نوشت: «عقلای مجلس به افراطیها میدان عمل نخواهند داد» این روند در روز دوشنبه به اوج خود رسید که روزنامههایی مثل آرمان و آفتاب یزد از قول خاتمی تیتر زدند: «گفتمان اصلاحات در انتخابات پیروز شد» اسرار هم به نقل از وی نوشت: «اعتدال در گفتمان اصلاحطلبی نهفته است»
سهشنبه روزی بود که همایش ملی تبیین مفهوم اعتدال آغاز به کار کرد تا مانع این مصادرهسازیها گردد. اما روزنامه شرق با اشاره به حضور اصلاحطلبانی چون هادی خانیکی، سعید لیلاز، فرشاد مومنی، حمیدرضا جلاییپور و سعید معیدفر در این همایش نوشت: «به اعتقاد حمیدرضا جلاییپور، زنده شدن افراطگرایی چالش اصلی دولت اعتدالگرای روحانی است. افراطیها ممکن است خوب، مومن و به دنبال تغییرات عدالتطلب باشند اما به پیامدهای عملشان و تاثیر آن بر وضع مردم توجهی ندارند و در ایجاد سازگاری بین اهداف و وسایل دغدغهای ندارند و اساسا دغدغه معیارهایی چون حقوق، اخلاق و قانون را ندارند و کسانی را که با آنها به مخالفت میپردازند، اگر بتوانند محو میکنند.»
به نوشته این روزنامه، جلاییپور در تحلیل انتخابات میگوید: «دلیل پیروزی حسن روحانی در انتخابات ریاستجمهوری را علاوه بر خستگی جامعه از مدیریت افراط گرایان در هشت سال گذشته، آن را نتیجه ائتلاف دو گروه اصلاحطلبان و محافظه کاران نواندیش میداند.»
روزنامه اعتماد هم در روز پایانی هفته «درخواست عارف از روحانی و اصلاحطلبان» را تیتر کرد و از اصلاحطلبان خواست تا فکر انتخابات مجلس آینده باشند. این روزنامه به درخواست عارف از روحانی نیز اشاره کرد و نوشت: «عارف در واکنش به دغدغه برخی حاضران در جلسه درباره وضعیت برخی فعالان سیاسی زندانی و مسئله حصر آقایان موسوی و کروبی، با آرزوی سلامتی برای آنها ابراز امیدواری کرد که مشکلات اینچنینی با تدبیر مقامات مسئول و ابتکارات رئیسجمهور محترم از طریق پیگیری از مراجع ذیربط حل شود.»
همین برداشتهای سیاسی از واژه اعتدال بود که واکنش روزنامههای اصولگرا را در پی داشت. سیاست روز در شماره (3/6) در سرمقاله ای با عنوان «میخواهند پاک کنند فتنه 88 را» نوشت: «اصلاحطلبان چه افراطی، چه میانهرو و چه معتدل، اکنون خود را پیروز انتخابات ریاستجمهوری ندانند که اگر چنین تصور و خیالی را در سر میپرورانند، خیالی خام است. چسباندن خودشان به دولت آقای روحانی آنها را تطهیر نمیکند و از اتهامات وارد شده هم مبری نخواهد ساخت و البته این غش کردن به سوی دولت اعتدال برای آن دولت هم مناسب نخواهد بود.»
روزنامه جوان هم در شماره (4/6) به تعریف اصلاحطلبانه از اعتدال واکنش نشان داد و نوشت: «عباراتی مانند تلاش برای تغییر، خواست مردم برای تغییر در سیاستها، رأی مردم در انتخابات برای تغییر و امیدواری برای تغییر، همگی در ادبیات امروز سران اصلاحات و مقالات رسانههای این جبهه سیاسی گنجانده شده است تا معنایی باشد برای اعتدال و دولتی که قرار است دولت تدبیر و امید باشد. این عده تصور کردهاند که پیش از این هیچ تدبیر و امیدی در کشور وجود نداشت و اعتدال همراه با عربدههای 18 تیر 78 و نعرههای فتنه 88 در فضا محو شده بود و حال باید با تغییر در سیاستها به اعتدال باز گردیم.»