نشست کوردوبا و چند دستگی مخالفان اسد

پایگاه بصیرت؛ گروه بین الملل: روز جمعه (20 دی ماه 92) شهر کوردوبا در اسپانیا شاهد پایان نشست مخالفان نظام حاکم بر سوریه بود. نشستی که پیش از هر چیز، گویا و بازتاب دهنده بزرگ ترین مشکل مخالفان نظام اسد بود؛ اختلاف و چنددستگی. چند جناح از مخالفان دولت سوریه که نمایندگان آن ها برای اولین بار تشکیل جلسه دادند در این نشست دو روزه خواستار ایجاد ائتلافی جدید علیه دولت بشار اسد،‌ رئیس جمهور سوریه، شدند. نمایندگان این جناح های مخالف دولت سوریه درباره این که چه کسی باید در گفتگوهای صلح ژنو-2 حضور داشته باشد و یا این که آیا خود آنها اصولا در این گفتگوها شرکت خواهند کرد یا خیر به توافق دست نیافتند.
در حالی که کمتر از دو هفته به زمان برگزاری مذاکرات ژنو-2 باقی مانده است، حامیان و طرفداران غربی مخالفان سوری به دنبال آن هستند که گروه های مخالف دولت سوریه را به سوی وحدت و یکپارچگی سوق دهند. قرار است مذاکرات ژنو-2 در 22 ژانویه در سوئیس برگزار شود. مهمترین گروه مخالف دولت سوریه در خارج از این کشور، یعنی «ائتلاف ملی سوریه»،‌ دچار چند دستگی شده است .این گروه تصمیم گیری درباره حضور در مذاکرات ژنو-2 را به هفته آینده موکول کرده است. به تعویق انداختن زمان تصمیم گیری درباره این موضوع بعد از آن صورت گرفت که حدود یک چهارم از 121 عضو این ائتلاف تهدید کردند از این ائتلاف خارج خواهند شد. تهدید نمایندگان این تعداد از جناح های مخالف دولت سوریه به خروج از «ائتلاف ملی سوریه»‌ بعد از آن صورت گرفت که احمد جربا بار دیگر به ریاست این ائتلاف برگزیده شد. احمد جربا از حمایت عربستان سعودی برخوردار است.

دیپلمات ها امیدوار بودند که بتوانند گروه منسجم تری از مخالفان دولت سوریه را در نشست روز جمعه در کوردوبا گرد هم آورند .دولت اسپانیا پیشنهاد کرده بود این نشست در کوردوبا برگزار شود. دلیل ارائه چنین پیشنهادی از سوی دولت اسپانیا اهمیت شهر کوردوبا به عنوان پایتخت یک خلافت اسلامی در حدود هزار سال پیش بود! در بیانیه ای که در پایان این نشست منتشر شد پیشنهاد شده است که کمیته ای تشکیل شود تا به هماهنگ سازی امور مربوط به گروه های مخالف دولت سوریه مبادرت ورزد. یحیی العریضی،‌ سخنگوی نشست کوردوبا،‌ گفت: هدف نهایی چنین کمیته ای برگزاری یک کنفرانس ملی با حضور حدود یک هزار نفر است. العریضی خاطرنشان کرد: «تلاش ما حول این محور متمرکز است که بتوانیم افرادی را بیابیم که به رغم اختلاف نظرهایشان دارای یک هدف مشترک هستند.» وی افزود: کمیته جدید یک نهاد سیاسی نخواهد بود. وی همچنین تصریح کرد قرار نیست که این کمیته جایگزین «ائتلاف ملی سوریه»‌ شود. دولت های غربی و عربی«ائتلاف ملی سوریه» را نماینده رسمی مخالفان دولت سوریه می دانند. این بیانیه بار دیگر بر این مسئله تاکید کرد که در مذاکرات ژنو-2 باید بر شکل گیری یک دولت انتقالی در سوریه تاکید گردد. این بیانیه تصریح می کند که در چنین دولتی که در سوریه ایجاد خواهد شد بشار اسد هیچ نقشی نخواهد داشت.

در نشست کوردوبا، اعضای «ائتلاف ملی سوریه» برای اولین بار در کنار چهره های مخالف دولت سوریه که همچنان در داخل این کشور ساکن بوده و بر ضرورت انجام اصلاحات در سوریه تاکید دارند در کنار یکدیگر قرار گرفتند. این دسته از مخالفان دولت اسد بر برکناری بشار اسد اصرار نمی ورزند،‌ بلکه خواستار انجام اصلاحات در سوریه هستند. دولت سوریه ادامه حضور چهره ها و احزابی را که به جای سرنگونی بشار اسد خواستار انجام اصلاحات در سوریه هستند پذیرفته است. در نشست کوردوبا نمایندگان گروه های شورشی با گرایشات اسلامی هم حضور داشتند. برخی چهره های مخالف دولت سوریه تاکید دارند نمایندگان این گروه های اسلامگرا باید در نشست ژنو-2 حضور داشته باشند تا از دستیابی به اجماع گسترده اطمینان حاصل شود. با این حال،‌ دو گروه عمده از مخالفان سوری به طور رسمی در نشست کوردوبا حضور نداشتند؛ سازمان ملی هماهنگی( National Coordinating Body)  و جبهه اسلامی (( Islamic Front

اما به گفته العریضی، سخنگوی این نشست، هم پیمانان «جبهه اسلامی» در این نشست حضور داشتند. وی افزود: «آن ها جبهه اسلامی را به خوبی می شناسند،‌ با آنها رابطه دارند و با آنها همسو هستند. از سوی دیگر «سازمان ملی هماهنگی» اعلام کرد به علت آن که تنها دو نفر از اعضای این گروه به نشست کوردوبا دعوت شده بودند از حضور در این نشست سر باز زد. این سازمان در نظر داشت گروهی 10 تا 15 نفره را به کوردوبا اعزام کند. خلف دهود،‌ از اعضای دفتر اجرایی «سازمان ملی هماهنگی» در یک پیام کتبی گفت: «نشست کوردوبا چشم انداز و هدف روشنی نداشت.»

فارغ از نشست کوردوبا که چند دستگی بین مخالفان اسد را به وضوح نشان می دهد، اختلافات دولت های حامی مخالفان اسد، ��ا آنجا ��الا گرفته که تلاش خود را در جهت افزایش این چند دستگی به کار گرفته اند. ناظران سیاسی تحولات منطقه می گویند، تلاش های خالد العطیه وزیر خارجه قطر برای تخریب طرح عربستان به منظور متحد شدن مخالفان نظام سوریه به شدت ادامه دارد. العطیه قبل از انتخابات ائتلاف ملی نیروهای مخالف سوری با سفر به ترکیه با داود اوغلو وزیر خارجه و 22 فرمانده نظامی آن دیدار و با آنان درباره ایجاد ستاد مشترک جدید گفت وگو کرد. از آنجا که عمده رویکرد مخالفان به سوی عربستان است و قطر دریافته در آینده در برابر آن ناتوان خواهد بود لذا می خواهد با خرج کردن پول در مقیاس گسترده، بیشترین تعداد از اعضای مجمع عمومی ائتلاف مخالفان سوری را به سوی خود جذب کند. قطر در چارچوب تلاشهایش، تشکل تازه تاسیس جبهه اسلامی را جلو انداخت که تاکنون پیروزیهایی بر داعش و ارتش آزاد به دست آورده است، تا بتواند هر شخصی را که به ژنو2 می رود، تصفیه نموده و از تصمیم گیری واحد برای شرکت در کنفرانس که به نفع عربستان است، جلوگیری نماید. به گزارش این روزنامه، جبهه اسلامی دارای رابطه قوی با قطر است و از آن حمایت مالی و نظامی دریافت می نماید در حالی که یکی از اعضای اصلی جبهه یعنی جیش الاسلام به رهبری زهران علوش ساخته و پرداخته سازمان اطلاعات عربستان سعودی است و به صورت مستقیم حقوق خود و اعضای گروه مسلحش را از ریاض دریافت می کند.

این تشت، اختلافات و رقابت کشورهای عربی با یکدیگر بر سر یارگیری از مخالفان سوری، در حالی است که امریکا،‌ دولت های اروپایی و دولت های عربی خلیج فارس هم که خود را «دوستان سوریه» (!) می نامند قرار است روز یکشنبه در پاریس گرد هم آیند تا درباره پیشبرد مذاکرات صلح سوریه با یکدیگر گفتگو کنند. نشست های متشتت و پی در پی مخالفان سوری و حامیان آن ها در نقاط مختلف جهان در حالی است که اوضاع در میدان اصلی نبرد نیز به نفع آنان پیش نمی رود.

در حالی بحران سوریه تقریبا سه ساله شده است که چند دستگی مخالفان سوریه در دو جبهه نظامی و سیاسی کاملاً مشهود بوده و سرسخت ترین دشمنان خارجی اسد را نیز متقاعد کرده است که در چنین شرایطی، سقوط نظام حاکم سوریه چیزی شبیه محال است. آخرین خبرها از سوریه حاکی است درگیری میان شورشیان و نیروهای «دولت اسلامی عراق و شام» (موسوم به داعش وابسته به القاعده) در مناطق شمالی این کشور طی یک هفته گذشته حدود 500 کشته بر جای گذاشته و هزاران تن را آواره کرده است.  

کوتاه سخن این که نشستن مخالفان مسلح و معتقد به براندازی حکومت اسد با مخالفان معتقد به اصلاحات برای نخستین بار دور یک میز در کوردوبا، نشان می دهد مخالفان مسلح نیز دریافته اند با تکیه بر سلاح به نتیجه ای نخواهند رسید./