بازندگان به دنبال باج‌خواهی

علی موحد

سوریه همچنان از کانون‌های اصلی تحولات منطقه و جهان است به‌گونه‌ای که هر تحولی در این کشور بر کل منطقه و حتی صف‌بندی‌های بین‌المللی تأثیر می‌گذارد. 
در کنار تحولات داخلی این کشور، برگزاری نشست به‌اصطلاح دوستان سوریه در لندن از نکات قابل توجه است. لندن 30 شهریور میزبان نشست به اصطلاح دوستان سوریه بود. نشستی که با حضور برخی کشورهای اروپایی، عربی و جریان تحت حمایت آنها که نام معارضان سوری را یدک می‌کشند، برگزار‌ شد. 
آنها در حالی گرد هم آمدند که در باب نشست مذکور و اهداف آن چند اصل مطرح است: 
نخست آنکه، دشمنان سوریه در رسیدن به اهداف سیاسی و نظامی خود علیه این کشور ناکام مانده‌اند، چنانکه در حوزه نظامی، ارتش سوریه پیشروی‌های گسترده‌ای داشته است و در حوزه سیاسی نیز نشست ژنو۲ در حالی احتمالاً در آذرماه برگزار می‌شود که منابع خبری از پذیرش خواسته‌های سوریه در این نشست خبر داده‌اند. در این شرایط، دشمنان داخلی و خارجی سوریه با برگزاری نشست لندن تلاش کردند تا بر این شکست‌ها سرپوش گذاشته و چنان وانمود سازند که توانسته‌اند به موفقیت‌هایی دست یابند. 
دوم آنکه، آشکار شدن جنایات گروه‌های تروریستی در سوریه و نیز همکاری گسترده نظام سوریه با سازمان‌ ملل درباره انهدام تسلیحات شیمیایی، چالش‌های حقوق بشری و سیاسی بسیاری برای غرب و مهره‌های آنها ایجاد کرده است. 
اکنون از یک‌سو جریان تحت حمایت غرب متهم به کشتار مردم و استفاده از سلاح‌های شیمیایی هستند و از سوی دیگر حمایت از این گروه‌ها به رسوایی برای غرب مبدل گردیده، به‌گونه‌ای که جهانیان، غرب و متحدان عربی، صهیونیستی و ترکیه‌ای آنها را عامل اصلی کشتار مردم سوریه می‌دانند. با توجه به اینکه غرب به‌دنبال پاکسازی این پرونده و نیز زمینه‌سازی برای حضور مهره‌های خود در نشست ژنو۲ است، این سناریو مطرح است که آنها با برگزاری نشست لندن و دعوت گزینشی از برخی جریان‌های سیاسی برآنند تا چنان عنوان سازند که قاتلان مردم سوریه و آنهایی که از سلاح شیمیایی استفاده کرده‌اند، گروه‌های تروریستی هستند که ارتباطی نیز با گروه‌های سیاسی ندارند. این امر دو هدف را برای آنها اجرایی می‌سازد: نخست آنکه، آنها پرونده تروریستی خود و برخی مهره‌های وابسته به غرب را پاکسازی کرده و چهره‌ای مثبت از خود نزد مردم سوریه و افکار عمومی جهان به نمایش می‌گذارند و دوم آنکه، با این حربه، زمینه‌سازی برای حضور برخی گروه‌های مورد نظرشان در ژنو۲ را محقق می‌کنند. 
این سناریو زمانی تقویت می‌شود که نظام سوریه و شخص بشار اسد بارها تأکید کرده‌اند که هرگز با قاتلان مردم سوریه مذاکره نخواهند کرد. باتوجه به این مولفه‌ها غرب با نشست لندن تلاش می‌کند تا چنان عنوان سازد که گروه‌های حاضر در این نشست، ارتباطی با کشتار مردم سوریه ندارند و می‌توانند در نشست ژنو مشارکت داشته باشند. 
هدف نهایی غرب، تبدیل این گروه‌ها به گروه‌های قانونی است که نظام سوریه باوجود غرب، باید تقسیم قدرت با آنها را اجرا کند. نکته قابل توجه در این فرآیند آن است که کشورهای غربی و مهره‌های آنها در نشست لندن تلاش کردند تا از سیاست باج‌خواهی برای پنهان‌سازی شرایط بحرانی خویش و در صورت توان، جبران شکست‌های‌شان بهره گیرند. ادعاهای مطرح شده از سوی افرادی مانند «جان کری» و «هیگ» وزرای خارجه آمریکا و انگلیس، مبنی بر قرار دادن پیش‌شرط برای حضور ایران در نشست ژنو و نیز ادعای آنها مبنی بر لزوم حذف اسد رئیس‌جمهور سوریه به عنوان نتیجه مذاکرات ژنو از جمله این اقدامات است. مواضعی که گروهای حاضر در لندن نیز به نوعی دیگر آن را مطرح کردند. آنها عدم حضور ایران در مذاکرات و حذف اسد از قدرت را پیش‌شرط حضور در ژنو2 عنوان کردند. مجموع رفتارهای مذکور نشانگر آن است که سران غرب و مهره‌های آنها به دنبال باج‌گیری پیش از مذاکرات ژنو2 هستند، چنانکه وزارت امور خارجه روسیه نیز در واکنش به نشست لندن تأکید کرد؛ «غرب تلاش دارد تا از هم‌اکنون نتایج نشست ژنو2 را تعیین کند که هرگز مورد تأیید نیست و مانعی بر سر حل مسئله سوریه خواهد بود.» 
با توجه به این شرایط می‌توان گفت نشست لندن از یک سو نشستی ظاهری برای نمایش به اصطلاح وحدت و توانایی‌های گروه‌های معارض است و از سوی دیگر، تحرکی برای تیم‌سازی جهت حضور در نشست ژنو۲ و فشار بر دولت سوریه برای پذیرش خواسته‌های احتمالی این گروه‌ها در مذاکرات ژنو۲ بوده است؛ در حالی که همزمان در فضای نظامی به بحران‌سازی در سوریه در قالب گروه‌های تروریستی نیز ادامه می‌دهند تا با حربه سیاسی و نظامی به اهداف خود که همانا سلطه بر سوریه است دست یابند.