تهیه و تنظیم: سید مهدی حسینی
حضرت امام خمینی(ره) در وصیتنامه سیاسی ـ الهیشان در رابطه با آسیبشناسی انقلاب اسلامی، شگردهای متعدد دشمن را یادآور شدند که جملگی آنها در راستای تضعیف انقلاب اسلامی و تقویت پایگاه روانی دشمن کارآمدی داشته و دارد. در مبحث قبلی بخشی از آن با موضوع اشکالتراشان ارائه شد که آسیبزدگی بیشتر از هر چیز جنبه روانی داشت، در مکمل آن مبحثی دیگر از شگردهای دشمن را مورد عنایت قرار داده که باب دیگری از توطئهها را یادآور شدند و مرقوم فرمودند: «و از همین قماش توطئهها و شاید موذیانهتر، شایعههای وسیع در سطح کشور و در شهرستانها بیشتر بر اینکه جمهوری اسلامی هم کاری برای مردم انجام نداد. بیچاره مردم با آن شوق و شعف فداکاری کردند که رژیم ظالمانه طاغوت رهایی یابند. گرفتار یک رژیم بدتر شدند. مستکبران مستکبرتر و مستضعفان مستضعفتر شدند. زندانها پر از جوانانی که امید آتیه کشور است، میباشد و ای کاش اسم اسلام روی این جمهوری نمیگذاشتند.
این زمان از زمان رضاخان و پسرش بدتر است، مردم در رنج و زحمت و گرانی سرسامآور غوطه میخورند و...» وجود این روحیه و خصلت در جامعه مورد اشاره امام، در طول تاریخ ضربات مهلکی به جریان انقلاب اسلامی زده است و حضرت امام(ره) سختترین روزها را در این رابطه متحمل شدند. چند موضوع در اینباره به بحث گذاشته میشود.
طرح شایعه
تعاریف متعددی از شایعه ارائه شده است که همه آنها دارای اشتراکات و مضامین نزدیک به هم است، چنانچه دهخدا در تعریف شایعه مینویسد: «شایعه خبری است که فاش شود ولی صحت و نادرستی آن معلوم نباشد و یا بهعبارت دیگر در تداول امروز شایعه خبرهای نادرست و بیاصل که در میان مردم بر سر زبانها باشد.»
شایعات انواع و اشکال گوناگون دارد که در بین مردم پخش میشود که کارشناسان از آنها به شایعات خزنده، شایعات آتشین، شایعات غواص، شایعات توهمانگیز یاد کردهاند، اما در دین مبین اسلام تأکید شده است که شایعهسازی و دروغپردازی از گناهان بزرگ است که گاهی حیات و زندگی گروهی را به خطر میاندازد و یا به قیمت آبروی جمعیتی و یا شخصیتی تمام میشود.
بنابراین شایعه و شایعات تأثیرات منفی و نتایج مخرب و ویرانکنندهای دارد که توسط عاملان شایعه هدفمند دنبال میشود که حضرت امام(ره) در وصیتنامهشان معتقدند: «نقشه و توطئه در کار است. آنکه هر روز یک امر در هر گوشه و کنار و در هر کوی و برزنی سر زبانها میافتد در تاکسیها همین مطلب واحد و در اتوبوسها نیز همین و در اجتماعات چند نفره باز همین صحبت میشود و یکی که قدری کهنه شد یکی دیگر معروف میشود...»
امام رنجور از شایعات
اشاره شد که حضرت امام(ره) در طول مبارزات خود از شایعهسازان و شایعهپراکنان در رنج بودند، آن هم از کسانی در مرکز تعلیم و تربیت و حوزههای علمیه که از آنها به نام متحجرین و مقدسنماها یاد میکند و در ماههای آخر عمرشان جریان آنها را برملا میکند و در پیام تاریخی معروف به منشور روحانیت در سوم اسفند ۶۷ راز سر به مهر شدهای را برملا کردند و موقوم فرمودند: «در شروع مبارزات اسلامی اگر میخواستی بگویی شاه خائن است، بلافاصله جواب میشنیدی که شاه شیعه است! عدهای مقدسنمای واپسگرا همه چیز را حرام میدانستند و هیچکس قدرت این را نداشت که در مقابل آنها قد علم کند. خون دلی که پدر پیرتان از این دسته متحجر خورده است هرگز از فشارها و سختیهای دیگران نخورده است...
روزی نبود که حادثهای نباشد، ایادی پنهان و آشکار آمریکا و شاه به شایعات و تهمتها متوسل شدند حتی نسبت تارکالصلاه و کمونیست و عامل انگلیس به افرادی که هدایت مبارزه را به عهده داشتند و میدادند. واقعاً روحانیت اصیل در تنهایی و اسارت خون میگریست...»
جریان شایعهپراکنی تا این عمق پیش رفته بود و هنوز این جریان در شایعهسازی و شایعهپراکنی فعال هستند.
شایعه ناکارآمدی دین
جریان شایعهساز و شایعهپراکن و حامیان خارجی و داخلی پس از پیروزی انقلاب اسلامی سعی داشتند و دارند که نظام جمهوری اسلامی را در اداره امور کشور ناکارآمد معرفی کنند، مبنی بر اینکه «جمهوری اسلامی هم کاری برای مردم انجام نداد» را در جامعه ترویج کنند، در حالی که در هر شهر و شهرستان و محلهای از برکات انقلاب اسلامی و نظام بهرهمند بود و رضایت داشتهاند و دلیل روشن آن حضور در راهپیماییها، انتخابات و در مسائل مختلف دولت و نظام جمهوری اسلامی است که همواره مشارکت داشتهاند. نمونه بارز آن دوران هشت سال دفاع مقدس که با پشتوانه مردم و باکارآمدی دین به پیش رفت. گرچه یکی از اهداف اساسی دشمن این بوده و هست که دین و ارزشهای اسلامی را از جامعه و مردم جدا کند و در این رابطه از همه ظرفیتها استفاده کرده است، اما در همه عرصههای سیاسی، فرهنگی، اجتماعی و اقتصادی کارآمدی دین مشاهده میشود. دستگاههای رسانهای بیش از هر چیز مروج اندیشههای سکولاری بودند یا اینکه جریانهای نفوذی ترویج اندیشههای لیبرالیستی غربی را دنبال میکردند و با متون اسلام، انقلاب اسلامی، رهنمودهای امام خمینی(ره) آشنا نبودند و قصد آشنایی و فهمیدن هم نداشتند برنامه این بوده که دین و نظام جمهوری اسلامی را ناکارآمد معرفی کنند. در اوایل انقلاب حضرت امام در دیدار با خبرگزاری پارس در اینباره فرمودند: «من گاهی وقتها میبینم در این خبرگزاری پارس خبرها همچو مثل اینکه با یک غرضی خبر داده میشود. من گاهی این طور میبینم که یک مطلب کوچکی را بزرگ نمایش میدهند، تضعیف میکنند... اگر توطئهگری در خبرگزاریتان هست، باید تصفیه بشود.»
شایعه ابزار کارآمد تخریب
آنچه که حضرت امام را بیش از هر چیز نگران میکرد و ایشان در وصیتنامه سیاسی ـ الهیشان مورد توجه قرار دادند تخریب روحیه ملی و روانی مردم است. در اوایل انقلاب دشمن بسیاری از شخصیتهای مؤثر انقلاب مانند شهید بهشتی را ابتدا ترور شخصیت کرد و از هر گونه ترویج شایعه علیه آنها مضایقه نکرد، سپس آنان را مورد هدف گلوله قرار داد. نهادهایی مانند جهاد سازندگی در تمام شهرها و روستاها با حمایت مردم شروع به آبادانی و ساختوساز و خدماترسانی کردند و در مقابل جریان ضدانقلاب مسلح و گروهکهای وابسته به استکبار جهانی که خرمنهای گندم مردم کشاورز مستضعف را به آتش میکشیدند، نادیده گرفته میشدند و از این عناصر مخرب و تروریست که جملگی آنها از طرف عوامل استکبار جهانی هدایت و رهبری میشدند، بهعنوان «جوانان امید آتیه کشور» یاد میشد و مورد حمایت مخالفان قرار میگرفتند. دشمنان در سالهای ۵۸ تا ۶۰ دهها گروه و سازمان و تشکیلات را جذب کردند و آنها در راستای براندازی نظام جمهوری اسلامی بهکار گرفتند، ابتدا با کارکرد شایعه وارد عرصه کردند که برای اهداف دشمن کارآمدی داشت و از این طریق آسیبهای متعددی به جامعه انقلابی وارد آمد و حضرت امام(ره) با توجه به اهداف دشمن از آن بهعنوان توطئه و نقشههای دشمنان در وصیتنامه یاد کردند.
برچسب ارتجاع
یکی از آسیبهای سیاسی ـ فرهنگی و روانی که توسط ضدانقلاب و دشمنان بهکار برده شد شایعه ارتجاع بود. به رهبر انقلاب و چهرههای انقلابی همراه او برچسب ارتجاع زدند و این جریان بیشتر از طریق کسانی تبلیغ میشد و رایج میگردید که به لیبرالیسم غربی گرایش داشتند و آنها را مترقی تلقی میکردند و مظاهر دینی و اسلامی را ارتجاع مینامیدند و جوانان و نسل جدید را در شرایط شک و تردید قرار میدادند و شایعه چنین جریانی در سیر تاریخی انقلاب وجود داشت و مقصودشان از ارتجاع بازگشت به سنتهای بیارزش باستانی و کهنه شده بود.
در واقع یک تهمت به اسلام، روحانیت، مسلمانان و انقلابیون بود و حضرت امام خمینی(ره) در طول دوران مبارزاتشان با این جریان درگیر بودند. حتی در سالهای ۱۳۴۰ و ۱۳۴۱ و پس از قیام پانزدهم خرداد ۴۲، رژیم شاه رسماً امام خمینی(ره) را مرتجع خواند و هیچگاه از این تهمت دستبردار نبود. سال ۵۶ هم مقاله کذایی جریان انقلاب اسلامی و مبارزات مردم با رهبری امام را تحت عنوان ارتجاع سرخ و سیاه در روزنامه اطلاعات درج کردند و شاه ادعا داشت که میخواهد کشور ایران را صنعت مونتاژ مدرنیزه کند و آن را به سوی دروازههای تمدن بزرگ پیش ببرد. برچسب ارتجاع در دستگاههای رسانهای سوژهای شد در دست گروهکهای ضدانقلاب مسلح و آسیبهای متعددی را به جریان انقلاب اسلامی وارد کرد.
رهنمود امام(ره) در وصیتنامه
حضرت امام خمینی(ره) در برابر جریان شایعهسازان و شایعهپراکنان و کسانی که دانسته و ندانسته در خدمت ضدانقلاب، استکبار و دشمنان قرار میگیرند و یا کسانی که از روحیه شتابزدگی برخوردارند و انتظار دارند که بهزودی وضعیت سر و سامان گیرد، پاسخ دادند و نصیحت کردند و در وصیتنامه سیاسی ـ الهیشان مرقوم فرمودند: «آقایان محترم تحت تأثیر شایعهسازیها قرار نگیرند و برای خدا و حفظ اسلام این جمهوری را تقویت نمایند و باید بدانند که اگر این جمهوری اسلامی شکست بخورد و به جای آن یک رژیم اسلامی دلخواه بقیهالله(روحی فداء) یا مطیع امر شما آقایان تحقق نخواهد پیدا کرد، بلکه یک رژیم دلخواه یکی از دو قطب قدرت [شرق ـ غرب] به حکومت میرسد و محرومان جهان که به اسلام و حکومت اسلامی رو آورده و دل باختهاند مأیوس میشوند و اسلام برای همیشه منزوی خواهد شد. شماها روزی از کردار خود پشیمان میشوید که کار گذشته و دیگر پشیمانی سودی ندارد و شما آقایان اگر توقع دارید که در یک شب همه امور بر طبق اسلام و احکام خداوند تعالی متحول شود یک اشتباه است و در تمام طول تاریخ بشر چنین معجزهای روی نداده است و نخواهد داد.»