نگرانی جبهه ضدسوری از حضور ایران در ژنو 2

پایگاه بصیرت؛ گروه بین الملل: پس از ماه ها مناقشه پیرامون شرکت یا عدم شرکت ایران در نشست بین الملی حل بحران سوریه موسوم به ژنو 2، بالاخره بان کی مون دبیر کل سازمان ملل، در یک نشست خبری در نیویورک، از ایران دعوت کرد تا در این نشست شرکت کند. جمهوری اسلامی ایران در پاسخ به این دعوت اعلام کرد بدون هرگونه پیش شرطی در مذاکرات حل بحران سوریه شرکت خواهد کرد. اما طولی نکشید که سازمان ملل در اثر فشارهای آمریکا و دلالی عربستان، دعوت خود را پس گرفته و اعلام کرد ژنو 2 بدون حضور ایران برگزار خواهد شد.

در کنفرانس ژنو 2 که در سوئیس برگزار خواهد شد، قرار است بیش از 35 کشور شرکت کنند. مبنای ژنو 2 مصوبات ژنو 1 است که در تابستان سال گذشته برگزار شده بود و بر اموری چون آتش بس و امداد رسانی انسانی و ایجاد یک دولت انتقالی در دولت سوریه به عنوان بخشی از راه حل موجود برای پایان دادن به جنگ داخلی در این کشور، تاکید کرده بود. مقدمات ژنو 2 اما بر اساس توافقات آمریکا و روسیه شکل گرفته و ضمن آن که نسبت به کلیت راهکار سیاسی برای حل بحران سوریه توافق کلی انجام شده است، اما درباره ادامه وجود بشار اسد در حاکمیت اختلاف وجود دارد.

دقیقا همین موضوع موجب اختلافات مربوط به مشارکت یا عدم مشارکت ایران (به عنوان حامی اصلی نظام بشار اسد) در ژنو 2 شده است. روسیه و اخضر ابراهیمی (نماینده ویژه سازمان ملل در امور سوریه) بر مشارکت ایران تاکید داشتند، اما آمریکا و عربستان مخالف حضور ایران بوده و آمریکا حضور ایران را منوط به پذیرش مصوبات ژنو 1 در ایجاد دوره انتقالی کرده بود.

علاوه بر آمریکا، گروه موسوم به ائتلاف ملی سوریه (گروه اصلی مخالف دولت سوریه) هم اعلام کرد اگر سازمان ملل متحد دعوت از ایران برای کنفرانس ژنو ۲را پس نگیرد، از حضور در این کنفرانس انصراف خواهد داد. عربستان سعودی هم طی یک موضعگیری وقیحانه، از زبان یک مقام رسمی این کشور گفته است که ایران واجد شرایط شرکت در کنفرانس ژنو ۲ نیست.

این مخالفت ها در واقع حاکی از اعتراف تلویحی به نقش مهم ایران در هر گونه راه حل بحران سوریه است و چون از موضع ایران مبنی بر حمایت قاطعانه از نظام سوریه با محوریت بشار اسد آگاهند، نگران آن بودند که حضور ایران در ژنو 2 مانع تحقق اهدافی چون برکناری اسد شود.

جمهوری اسلامی ایران اما به دعوت یا عدم دعوت و نیز مخالفت ها و شرط گذاری ها وقعی نمی نهد؛ زیرا از یک سو می داند که نشست ژنو 2 بیش از آن که نتایج عملی داشته باشد، یک نشست تشریفاتی و مانور تبلیغاتی خواهد بود. به عبارتی غرب و به ویژه آمریکا تلاش دارد خود را به شکل آبرومندانه از بحران سوریه خارج کند. از سوی دیگر دعوت و حضور در ژنو 2 فرصتی بود برای اعلام مجدد حمایت از سوریه؛ به ویژه آن که بنا بر پیشنهاد روسیه عنوان این نشت مبارزه با تروریسم اعلام شده است. اعلام آمادگی حضور ایران (و نیز سوریه) نشانگر آن بود که بر خلاف تبلیغات جبهه ضدسوری، تهران و دمشق از راهکار سیاسی و پایان دادن به بحران استقبال می کنند. در عین حال موضع ایران و سوریه آن است که راه حل سیاسی از طریق گفت وگوهای سوری ـ سوری حاصل می شود نه طرح های تحمیلی خارجی.

جهموری اسلامی ضمن رد شروطی که به شکل قلدرمآبانه از سوی آمریکا مطرح شده است، از دعوت جهت در شرکت در نشت ژنو 2 استقبال کرد؛ اما پس گرفتن دعوت نشان داد سازمان ملل به عنوان یک نهاد بین المللی که علی القاعده باید مستقل و بی طرف یاشد، بار دیگر تحت تاثیر فشارهای و لابی گری های آمریکا قرار گرفته و خط بطلانی بر هویت خود کشیده است.

نشست ژنو 2 باید نقطه عطفی برای حل بحران سوریه با کمک بین المللی، اما صبغه سوری ـ سوری باشد و اگر بنا باشد طرح های جبهه آمریکایی ـ سعودی و عبری در آن دنبال شود، شرکت ایران در چنین نشستی هیچ ضرورتی نداشته و ندارد. جمهوری اسلامی ایران حتی بدون حضور در ژنو 2 نقش اساسی خود را در سوریه ایفا نموده و این واقعیتی است که رفتار غیرمتعارف اخیر جبهه ضدسوری و نیز سازمان ملل، بار دیگر بر آن صحه گذارده است./