بسیج عمق استحکام نظام اسلامی
احمد رضا هدایتی
انقلاب اسلامی با توجه به ماهیت ظلمستیزی و ضداستکباری نهفته در درون آن، از همان آغاز راه تابهحال در معرض انواع تهدیدات و توطئههای خرد و کلان خارجی و بعضاً داخلی قرار داشته است، زیرا با بروز این تحول عظیم در منطقه، دست بسیاری از کشورهای غارتگر و سلطهجوی غربی که آمریکا در رأس آنها قرار داشت از آنچه که از آن بهعنوان منافع ملی نام میبردند، کوتاه شد.
علاوه بر این،هویت و ماهیت اسلامی انقلاب، سبب شد تا روحی تازه به کالبد خسته و شاید ناامید مسلمانان جهان دمیده و بسیاری از دیگر کشورها را متأثر وجود خود سازد، طبیعی است این تحولات که حتی مستضعفین و مظلومین سایر کشورهای غیر مسلمان را نیز تحت تأثیر قرار داده بود، دشمنان اسلام را به وحشت انداخته و باعث میشود برای جلوگیری از صدور انقلاب و تلافی ضربه سهمگینی که متحمل شده بودند دست به هرگونه اقدامی بزنند.
به جرئت می توان اظهار نمود که حضرت امام (ره) اولین کسی بودند که این خطر را از سالها قبل از پیدایش انقلاب اسلامی پیشبینی کرده بودند تا جایی که در زمان تبعید در عراق در پاسخ به پرسش یکی از دوستان خود مبنی بر چگونگی حفظ انقلابی که در پیشرو دارند به بسیج مردم اشاره میکنند و به دنبال این نگاه عالمانه بود که فرمان تاریخی خود برای تشکیل بسیج بهعنوان یک نیروی بازدارنده، قوی، کارآمد و پایانناپذیر را صادر کردند.
بسیج از دیدگاه امام خمینی(ره)
امام خمینی (ره) هدف اصلی از تشکیل بسیج را ایجاد یک نیروی بازدارنده که میتواند متضمن دفاع در برابر انواع تهدیدات احتمالی و برقراری صلح باشد معرفی نموده و میفرمایند:
«مملکت اسلامی باید همهاش نظامی باشد، باید ملت ما جوانهایش مجهز باشند به همین جهاز و عداد، بر جهاز دینی و ایمانی که دارند مجهز به جهازهای مادی و سلاحی هم باشند و یاد گرفته باشند، جوانها را یادشان بدهید همه باید اینطور باشند که یک مملکتی بعد از چند سالی که 20 میلیون جوان دارد، 20 میلیون تفنگدار داشته باشد و یک چنین مملکتی آسیبپذیر نیست و الان هم الحمدلله آسیبپذیر نیست.»
در واقع وجود این سازمان مردمی را میتوان حاصل نگرش استراتژیک بزرگترین معمار استراتژی جهان معاصر یعنی حضرت امام خمینی(ره) دانست که با تمسک به سیره علوی و رفتار نبوی، پایههای انقلاب را برای همیشه تحکیم بخشیدند.
حضرت امام (ره) میزان حضور بسیج در هر عرصه را متناسب با شرایط آن زمان تعیین نموده بودند، بهطوریکه بر اساس بررسیهای بعمل آمده در مورد مجموعه سخنرانیها و رهنمودهای حضرت امام(ره) در این باره، مشخص شد که اهداف دفاعی و امنیتی با 96/46 درصد و اهداف تربیتی و اخلاقی با 22/45 درصد بیشترین فراوانی را به خود اختصاص دادهاند. حضرت امام خمینی(ره) در بیانات متنوعی که در مقاطع مختلف داشتهاند، پیوسته بر این موضوع تأکید کرده و نقش زیادی را برای بسیج قائل شدهاند.
مهمترین کارکردهایی که امام (ره) برای بسیج مطرح فرمودهاند عبارتند از:
ـ حاضر بودن در همه صحنهها از جمله صحنههای فرهنگی و سازندگی
ـ حفظ محافل انس و معنویت جبهه و کشاندن آن به محیطهای سیاسی، اجتماعی و نظامی در سطح کشور
ـ تحکیم روابط، ارادت و محبت قلبی به مقام ولایت فقیه
ـ جلوگیری از آفت تفرقه و بیتفاوتی نسبت به مسائل و معضلات جامعه
ـ تلاش برای استحکام برادری و وحدت بین مسلمانان و مردم کشور
ـ جذب و بهکارگیری استعدادهای فرهنگی
و دهها مورد دیگر
بسیج از دیدگاه مقام معظم رهبری
مقام معظم رهبری نیز با پیروی از این سیره الهی همواره بر اهمیت این موضوع تأکید نموده و در یکی از سخنرانیهایشان میفرمایند: «اگر بسیج، قوی و کارآمد شد و گسترش پیدا کرد (همانطور که عرض کردم) پایهاش مستحکم بود، هیچ قدرتی در دنیا هرچه هم توطئه کنند، هرچه هم با یکدیگر همدست شوند، قادر نخواهند بود نسبت به این کشور و این انقلاب، کمترین چشمزخمی وارد کنند.»
به این ترتیب بسیج شدن و آمادگی دفاعی، خارج از یک قالب نظامی خشک و بیروح، مفاهیم گستردهتری را در بر گرفت، زیرا در اینجا نظامی بودن یعنی کسب تواناییهای لازم برای حضور در هر عرصهای که کشور و انقلاب به آن نیاز دارد، یعنی سازمان داشتن، آموزش دیدن، یعنی هدف و برنامه داشتن و در نهایت آمادگی برای دفاع در برابر هر نوع تهدید که تقریباً همیشه یک بعد آن نظامی است، خواه در زمان صلح باشد یا زمان جنگ و بحران و مسلماً این معنا با مفاهیم و تعابیر مورد استفاده دشمنان بسیج متفاوت است.
با این حال همانگونه که قبلاً نیز اشاره شد اصلیترین فلسفه وجودی بسیج ایجاد یک نیروی بازدارنده قوی در برابر تهدیدات متصور علیه نظام نوپای اسلامی بوده، اما بهتدریج و با بروز قابلیتهای جدید ناشی از حضور بسیج در عرصههای مختلف دفاع از انقلاب، ضمن رعایت شرط آمادگی دفاعی، اهداف و مأموریتهای دیگری نیز برای این مجموعه عظیم مردمی تعریف شد که طرح مجدد موضوع سازندگی کشور و محرومیتزدایی از روستاها، گواهی بر این مدعا است.
علیرغم این تحولات، نکتهای که مقام معظم رهبری نیز در تداوم راه حضرت امام(ره) همواره بر آن تأکید داشتهاند، حفظ آمادگی دفاعی نیروهای مسلح بهویژه بسیج بوده است، بنابراین ایفای نقش در زمان صلح و سازندگی نباید به آمادگی دفاعی بسیج لطمهای وارد نماید، در این رابطه ایشان در یکی از سخنرانیهایشان در جمع فرماندهان و مسئولان نیروهای مقاومت بسیج در تاریخ (1/9/69) فرمودند: «ما یک نظام انقلابی هستیم، استکبار با ما بد است، استکبار زنده است، پس خطر زنده است، ممکن است این خطر به شکل نظامی باشد، ممکن است به شکل غیر نظامی باشد، اما امکان نظامی همواره وجود دارد ... ما به عنوان مسئولان همواره باید این امکان را جدی، فعلی و قابل تحقق در آینده، حتی آیندهای نزدیک بدانیم و الا غافلگیر خواهیم شد»
ایشان در بخش دیگری از این سخنرانی فرمودند: «پس شما تنها سازمان نظامی هستید که میدان کارتان بر خلاف بقیه که قطع و بسته میشود، دائم رو به گسترش است، شما دائم رو به گسترشید، بنای کار را بر این گسترش بگذارید.»
از دیدگاه مقام معظم رهبری در عین حالیکه بسیج یک سازمان دفاعی محسوب می شود، اما باید برای حضور در عرصههای مختلف در شرایط گوناگون بهویژه در زمان صلح آماده باشد و این ویژگی را در تعریف بسیج اینچنین بیان میکنند: «بسیج یعنی حضور ناشی از ایمان و اخلاص و انگیزه دینی و ایمان صادقانه، در هر میدانی که انسان احساس می کند کارآیی و توانایی حضور در آن میدان را داراست، این معنای بسیج است.»
ایشان بارها در سخنرانیها و رهنمودهایشان بر ضرورت توجه به استفاده از قابلیتهای بسیج در عرصههای مختلف اشاره کرده و در یکی از پیامهایشان به گردهمایی بسیجیان فرمودند: «دولت به شکل بسیجی عمل کرده و نیروهای کارآمد بسیجی را به حضور در میدان سازندگی تشویق کند و با برنامهریزی جامع، جایگاه هر قشر و فردی را در جهاد بازسازی کشور معین کند و آحاد مردم با ترجیح مصلحت زندگی بر مصالح شخصی، فداکارانه در این میدان مجاهدتکنند.»
ایشان در یکی دیگر از سخنرانیهایشان خطاب به اعضای بسیج، سازندگی را دارای ابعاد مختلف دانسته و فرمودند: «سازندگی علمی، سازندگی اخلاقی، سازندگی معنوی، سازندگی فکری و سیاسی، امروز کشور احتیاج دارد به اینکه فضای عمومی کشور، فضای اقامه عدالت، فضای میل به معنویت باشد.»
بررسیها در مورد سخنرانیهای مقام معظم رهبری از تاریخ (15/3/68) تا (20/5/79) بیانگر آن است که با تغییر نیازهای کشور، دامنه انتظارت از بسیج نیز افزایش یافته و از تنوع بیشتری برخوردار شده است، بهطوریکه اهداف فرهنگی و تربیتی با 5/55 درصد و اهداف دفاعی و امنیتی با 8/38 درصد بیشترین فراوانی را بهخود اختصاص دادهاند و سایر موضوعات نیز در ردیفهای بعدی قرار گرفته است، از سال 80 به بعد موضوع بسیج سازندگی نیز پیوسته مورد تأکید قرار گرفته است. البته قطعاً طی سیزده سال گذشته دامنه این موضوعات در بیانات ایشان بسیار گسترش یافته است.
مقام معظم رهبری نیز در این زمینه (صلح و سازندگی) نقش قابل توجهی را در مجموعه رهنمودهایشان برای بسیج برشمردهاند که برخی از آنها عبارتند از:
ـ ایجاد روحیه استقامت
ـ جذب و آموزش مردم بهویژه جوانان
ـ پر کردن اوقات فراغت جوانان و نوجوانان
ـ پرداختن به مسائل فرهنگی جوانان و جلوگیری از انحراف آنان با اجرای برنامههای مختلف از جمله برنامههای فرهنگی و معنوی
ـ فراهم نمودن زمینههای لازم برای خاموش کردن هیجانطلبی جوانان
ـ حمایت از ولایت فقیه و نظام جمهوری اسلامی
ـ حضور در همه صحنههای علمی، فرهنگی و هنری
ـ توجه به مسائل معنوی بسیجیان بهویژه جوانان
ـ تلاش برای احیا و حفظ ارزشهای انقلاب اسلامی
ـ توسعه و تعمیق فرهنگ ناب محمدی(ص)
ـ توسعه و تعمیق فرهنگ انقلاب، دفاع مقدس و فرهنگ و تفکر بسیج
ـ و دهها مورد دیگر مانند کمک به دولت و حضور در صحنههای فرهنگی
دلایل و ضرورتهای تشکیل بسیج
با توجه به بیانات و رهنمودهای حضرت امام (ره) و مقام معظم رهبری(دامهظله) اهم ضرورتهای تشکیل و توسعه بسیج را میتوان به شرح ذیل بیان کرد:
ایجاد وحدت و آمادگی در مردم برای مقابله با هرگونه تهدید متصور در مورد انقلاب اسلامی و خنثیسازی توطئه دشمنان و همکاری با سازمان اطلاعاتی کشور.
استفاده از توان نیروهای مردمی برای دفاع همهجانبه از اسلام و هویت اسلامی بعنوان یک نیروی بازدارنده قوی و موثر (افزایش قدرت بازدارندگی)
استفاده از توانمندیها و پتانسیل موجود در این نیروی عظیم و کارآمد در جهت رفع نیازمندیهای کشور در زمینههای مختلف از جمله محرومیتزدایی، سوادآموزی، سازندگی کشور و حمایت از دولت و قوای مسلح.
مشارکت مردم در حفظ دستاوردهای انقلاب اسلامی بهعنوان پشتوانه اصلی و ذخیره تمام نشدنی نیروهای مردمی.
ایجاد زمینههای تعالی و پرورش روحی و معنوی انسانها با اتکا به فرهنگ ناب محمدی(ص) و فرهنگ بسیج و زنده نگه داشتن شعائر دینی و اسلامی توسط مردم.
ترویج و توسعه فرهنگ اسلام ناب محمدی در سراسر جهان و گسترش فرهنگ و ارزشهای دفاع مقدس و همچنین فرهنگ بسیجی در کشور.
الگوسازی و فراهم نمودن زمینههای لازم برای صدور انقلاب و ایجاد نهضت مقاومت و نظام دفاعی جهان اسلام.
بیشک توسعه و تداوم این روند نهتنها در بعد نظامی، بلکه در ابعاد مختلف غیر نظامی نیز می تواند برکات زیادی را به همراه داشته باشد زیرا گستره و تنوع عرصه پیکار با کشورهای صاحب قدرت بهویژه در زمینه تجهیزات و دانش نظامی بهقدری توسعه یافته که حتی کشورهای پیشرفته نیز با بهکارگیری جدیدترین تجهیزات، تکنولوژی و تسلیحات جدید در یک جنگ نامتقارن نمیتوانند بدون در نظر گرفتن سایر جنبههای نبرد، به پیروزی خود اطمینان داشته باشند.
اینجاست که نقش کمی و کیفی حضور مردم در صحنه آشکار میگردد، به این مفهوم که، کشوری میتواند مقتدرانه عمل کند که به وقت نیاز از حضور و حمایت سازمان یافته و کمی و کیفی بیشتری از مردم برخوردار باشد و این معنای واقعی مشارکت در سازندگی کشور و بازدارندگی و جلوگیری از جنگ و خونریزی و به عبارت دیگر شمهای از تعریف واژه بسیج است.
از چند سال پیش و پس از اینکه جامعه با در نظر گرفتن حضور بسیج در جبهههای جنگ تحمیلی به قدرت و تأثیر نظامی این نیروی مردمی ایمان آورد و از اعماق جان آن را باور کرد و بسیاری از ملتها نیز در اینباره با مردم ایران همراه شدند و همچنین پس از آشکار شدن تدریجی سایر توانمندیهای بسیج در دوران پس از دفاع مقدس و آشنایی بیشتر مردم با آن، امام خامنهای(مدظلهالعالی) در بیانات مختلف ضمن ارائه رهنمودهای تأکیدی برای سازمانیافتگی و منطبق شدن بسیج با نیازهای جدید جامعه، دایره مفهومی بسیجی و حضور در بسیج را آنچنان افزایش دادند که بسیاری از افراد جامعه که براساس تعاریف گذشته بسیجی تلقی نمیشدند در دایره بسیج قرار گرفتند و به نوعی خود را در تمامی کارکردها و افتخارات بسیج سهیم دیدند، از اینرو برای چندمین بار در هفته گذشته (۲۹/۸/۹۲) در دیدار هزاران بسیجی سراسر کشور در مصلای امام خمینی(ره) این مضمون را اینگونه تکرار کردند: «هر کس که به ارزشهای اسلام پایبند است و برای زحمات، مجاهدتها و خدمات بسیج، احترام قائل است، بسیجی به شمار میرود، چه عضو مجموعه و سازمان بسیج باشد، چه نباشد.» چنین تعبیری از بسیجی بودن با افزایش حس همگرایی ملی تحققبخش و تقویتکننده اصل مسلمی است که معظمله در گذشته و در همین دیدار بیان کردند و فرمودند: «این یک اصل مسلم و بدون تردید است که هر جا مردم در صحنه باشند و وحدت و همبستگی داشته باشند، پیروزی قطعی است.» بسیج آمادهترین و بهترین بستر و ظرف تجلی وحدت و حضور مردمی در صحنههای تجلی قدرت و اقتدار و دفاع از نظام است که با توجه و دقت و بهکارگیری بیان و تعبیر امام خامنهای(مدظلهالعالی) درباره بسیج و بسیجی میتوان به توسعه کمی و کیفی بیشتر آن پرداخت. انشاءالله
نظرات بینندگان
پربیننده ترین
ارسال خبرنامه
برای عضویت در خبرنامه سایت ایمیل خود را وارد نمایید.
