دغدغه‌های ناتو در نشست بخارست‌

جرج بوش در حالی در نشست سالانه ناتو شرکت کرد که تا چند ماه آینده کاخ سفید را ترک خواهد کرد و جای خود را به رئیس‌ جمهوری جدید خواهد داد از سوی دیگر این اجلاس برای ولادیمیر پوتین اولین و آخرین حضور در اجلاس ناتو بود. معمولاً دستورکار اینگونه جلسات از پیش تعیین می‌شود اما تقسیم به گسترش ناتو دقیقاً زمانی اتفاق افتاد که سران ناتو قصد داشتند اولین شام را در بخارست صرف کنند. بوش با یک دستور جلسه بسیار بلندپروازانه به بخارست پایتخت رومانی سفر کرده بود. او کاملاً مطمئن بود که به تمامی اهداف خود دست خواهد یافت. که در عمل نتیجه چیز دیگری بود. در مورد گسترش ناتو، رئیس جمهوری آمریکا قصد داشت تا با دعوت 3کشور جدید به پیمان آتلانتیک شمالی (ناتو) قدرت و نفوذ خود را در این سازمان به رخ بکشد. کشورهای گرجستان، مقدونیه و اوکراین 3 کشوری بودند که بوش قصد جا کردن آنها را در این سازمان داشت. او همچنین نیم نگاهی نیز به عضویت بوسنی هرزگوین و مونته‌نگرو در ناتو داشت.‌

بوش حتی برای عضویت چند کشور تازه استقلال یافته نیز تلاش کرد. همچنین وی از عضویت کرواسی و آلبانی در سازمان پیمان آتلانتیک شمالی سخن به میان آورد. در قاموس لغوی ناتو، این اقدامات معانی روشن و پیام‌های روشنی دارد. تعریف عضویت در ناتو کاملاً روشن است.

بحث درباره‌ عضویت در ناتو به منزله‌ اتاق انتظاری است که برای اعضای جدید در نظر گرفته می‌شود که فضای حاکم بر این اتاق به مجموعه‌ای از روابط سیاسی و دیپلماتیک با ناتو باز می‌گردد.

سران ناتو از گسترش این سازمان حمایت می‌کنند، اما این حمایت دست کم در بخارست تنها شامل عضویت کرواسی و آلبانی بود. ناتو عضویت مقدونیه را به چالش کشید و این موضوع به صورت عریان به مشکلات این کشور با یونان باز می‌گشت. این موضوع مدت‌هاست که یکی از چالش‌های سیاسی فراروی این سازمان است. یونانی‌ها از این می‌هراسند که اگر روزی مقدونیه عضو ناتو شود، قلمرو کشورشان با خطر مواجه گردد. مقدونیه بارها این احتمال را رد کرده است. کشور آلمان به تنهایی نیز پریشان خیال است. آمریکا در مورد فضای ذهنی حاکم بر سران ناتو دچار سوء تعبیر شده بود، به نحوی که در مراسم شام، آمریکا انتظار حمایت بی‌چون و چرای آلمان و یونان را از طرح‌های خود داشت. دیدیم که ناتو بلافاصله عضویت اوکراین، گرجستان و مقدونیه را رد کرد و تنها به وعده‌ای در‌آینده بسنده کرد. اما همین وعده هم برای روسیه خوشایند نبود چرا که قرار شد موضوع عضویت اوکراین و گرجستان در نشست آتی ناتو در ماه دسامبر بررسی شود. از سوی دیگر، چالش فرا روی مسکو، سپر موشکی آمریکا در شرق اروپا است. بوش با قصد همراه کردن ناتو با اهداف واشنگتن، مبنی بر استقرار سیستم ضدموشکی در اروپا به بخارست سفر کرده بود رئیس جمهوری آمریکا دست آخر موفق شد تا موافقت ناتو را با اقدامات نظامی خود در شرق اروپا کسب کند. بوش توانست تا با همراه کردن ناتو با اهداف خود، به بیش از یک سال تردید و دودلی پایان دهد.‌

آنها اعلام کردند که آمریکا را به عنوان شریک دفاعی خود ارزیابی می‌کنند. در حال حاضر کارشناسان نظامی ناتو قصد دارند تا سیستم دفاع موشکی آمریکا را مورد بررسی قرار دهند نتایج این بررسی در نشست سال 2009 این سازمان به بحث گذاشته خواهد شد.

همراهی ناتو با طرح دفاع موشکی آمریکا برای جرج بوش بسیار حیاتی بود، چون او قصد داشت تا قبل از ترک کاخ سفید به این مهم دست یابد.

سؤالی که در حال حاضر مطرح می‌شود این است که از سال گذشته تاکنون چه چیزی عوض شده است؟

اولاً مطالعات سازمان ناتو به نوبه‌ خود بیانگر قبول کردن تهدیدات موشکی است. ثانیاً بسته پیشنهادی آمریکا به ناتو بسیار دوستانه‌تر از سال‌های گذشته بود. به علاوه سران ناتو متقاعد شده‌اند که سردمداران کاخ سفید قصد دارند تا خود را با سیاست‌های روسیه نیز همسو کنند و با مسکو در تعامل باشند و از دید آنها، اکنون توپ در زمین مسکو است.‌

پیشرفت‌هایی نیز در مورد افغانستان حاصل شد. فرانسه متعهد شد که نیروهای بیشتری را به افغانستان اعزام کند که این کار باعث خواهد شد تا آمریکا نیروهای خود را در سراسر افغانستان تقویت کند. اعزام نیروهای بیشتر به افغانستان از سوی فرانسه، تهدیدهای ناشی از عقب‌نشینی احتمالی نیروهای کانادایی از خاک افغانستان را به حداقل می‌رساند. در نشست اخیر ناتو همچنین توافقاتی در جهت هدفمند کردن و تنظیم فعالیت کشورهای عضو این سازمان در بازسازی افغانستان حاصل شد. به نظر کارشناسان، توافقات حاصل شده در مورد سپر موشکی بسیار پررنگ‌تر از دیگر توافقات محسوب می‌شود، اما بسیاری از سران ناتو از خشم روسیه می‌هراسند و سؤالی که به شدت ناتو را درگیر خود کرده، این است که ناتو باید تا چه اندازه گسترش یابد.

ناتو درهای خود را نبسته است، اما بازی‌گردان‌های جدیدی به روی صحنه آمده‌اند. به هرحال اتحادیه اروپا و ناتو قصد دارند تا اقدامات امنیتی خود را تقویت کنند. بازی‌گردان‌های قدیمی مثل روسیه، دوباره به صحنه بازگشته‌اند. اگرچه کشورهای قدرتمندی مثل روسیه در ناتو، حق وتو ندارند، اما نمی‌توان آنها را نادیده گرفت.‌