تداوم حکومت السیسی در هاله ای از ابهام

پایگاه بصیرت؛ گروه بین الملل: نتایج انتخابات مصر و پیروزی السیسی همه را به یاد پیروزی های حسنی مبارک، رئیس جمهوری مخلوع مصر در انتخابات ریاست جمهوری این کشور انداخت؛ انتخاباتی که همیشه مبارک در آنها بالای 90 درصد رأی می آورد. اکنون با گذشت نزدیک به سه سال از سقوط مبارک تاریخ دوباره تکرار شد و عبدالفتاح السیسی با آرایی مشابه پیروز انتخابات گردید.

با گذشت نزدیک به سه سال از انقلاب مصر، نظامیان این بار با چهره ای نرم تر و با رنگ و بوی دموکراسی و انتخابات به عرصه نظامی بازگشته اند در حالی که روزهای سختی در انتظارشان است. عبدالفتاح السیسی در یک انتخابات به دور از معیارهای اولیه مردم سالاری، در حالی که مخالفان وی، همچون اخوان المسلمین و جنبش جوانان 6 آوریل، که سهم بزرگی در سقوط رژیم مبارک داشتند، انتخابات را تحریم کرده بودند، السیسی توانست با کسب 95 درصد آرای انتخابات جلوس خود را بر کرسی ریاست جمهوری مصر مسجل کند و حمدین الصباحی، تنها رقیب وی در این انتخابات با کسب نزدیک به 6/4 درصد آراء، لاجرم شکست را بپذیرد.

در وضعیتی که السیسی با تکیه بر قدرت ارتش، تمام ارکان دولت موقت مصر را در جهت پیروز شدن خود به خدمت گرفت و رهبران مخالف وی در زندان بودند، پیروزی وی چندان دور از ذهن نبود. مشارکت پایین مردم در انتخابات که مقام های مصری را بر آن داشت با وجود انتقادهای شدید یک روز دیگر انتخابات را تمدید کنند و حمایت قاطعانه یاران سابق مبارک، در کنار حمایت نظامیان، همگی دست به دست هم دادند تا السیسی پیروز این انتخابات شود. صرف نظر از راستی آزمایی صحت انتخابات و درصد آراء کسب شده توسط السیسی، این سوال مطرح می شود که آیا السیسی و ژنرال های همراه وی همانند دوران حسنی مبارک، یک حکومت متکی به ارتش و درازمدتی را خواهند داشت یا مجموعه ای از متغیر های داخلی و خارجی تاثیر گذار بر مصر آینده دیگری را برای حکومت ژنرال ها رقم خواهد زد؟

بدیهی است که یک حکومت نمی تواند با فرار از واقعیت های داخلی و خارجی جامعه به حیات خود ادامه دهد. در جامعه مصر، متغییرهای زیادی در محیط داخلی و خارجی وجود دارد که سرنوشت حکومت ژنرال ها را تحت تأثیر قرار خواهد داد. مصر امروز در گیر و دار مجموعه ای از تهدیدات و چالش های امنیتی، اجتماعی، سیاسی، فرهنگی و اقتصادی نشأت گرفته از داخل و خارج است.

مصر همواره از اقتصاد ضعیفی برخوردار بوده و کمک های خارجی نقش پررنگی در ادامه حرکت چرخ اقتصاد در این کشور ایفا می کند. بحران سوخت و گندم و دیگر مایحتاج مردم مصر که با آغاز به کار دولت مرسی خودنمایی کرد را می توان نمونه کوچکی از بحران فراگیر اقتصادی این کشور دانست. البته عده ای بر این باورند این بحران ساختگی و توسط ارتش و بازماندگان رژیم مبارک با هدف فشار بر دولت اخوان و رویگردانی مردم از این دولت ایجاد شد.

علاوه بر این، مناقشه مصر و اتیوپی بر سر احداث سد النهضه بر روی نیل که سهم آب گیری مصر از این رود را به شدت کاهش می دهد همچنان پا بر جاست و اتیوپی با حمایت ها رژیم صهیونیستی در اندیشه ساخت دو سد دیگر به نام های جودیر و دابوس است که به بحران خشکسالی های اخیر مصر دامن می زند و تقریبا کشاورزی در مصر را نابود می کند. السیسی مطمئنا برای تامین مواد غذایی جمعیت رو به افزایش مصر در آینده دچار مشکلات عدیده ای خواهد بود.

در بعد سیاسی، حکومت های 60 سال گذشته مصر دیکتاتوری و نظامی بوده اند و این خود باعث شده که همواره نیروهای مخالف دولت در اندیشه سرنگونی رژیم حاکم باشند که منتهی به اقدامات خشونت آمیز گردیده است. شاید السیسی از طریق انتخابات به مسند حکومت در مصر رسیده باشد، اما حضور کم رنگ مردم در انتخابات اخیر وی و دولتش را با مشکل مشروعیت مواجه ساخته است. ضمن این که السیسی در مقابل مخالفان پرشمار خود، شمشیر را از رو بسته و در قبل از انتخابات پیام های تهدیدآمیزی را برای اخوان المسلمین صادر کرد.

هرچند السیسی در جریان انتخابات گفت که دیگر گروه اخوان المسلمین در آینده مصر جایی ندارند و نابود خواهند شد، اما خود می داند گروهی که با 80 سال سابقه فعالیت در جامعه مصر و دیگر کشورهای اسلامی را دارد و در افکار و عقاید مردم مصر ریشه دوانیده، با یک دستور از میان برداشته نخواهد شد و در آینده سیاسی مصر به یکی از چالش های پیش روی السیسی تبدیل خواهد شد.

در بعد اجتماعی و فرهنگی نیز دولت السیسی با مشکلات متعددی مواجه است. جامعه مصر که ترکیبی از مذاهب و گرایشات فرهنگی مختلف است، به سبب درگیری هایی که در سال های اخیر میان مردم مصر رخ داده، یکپارچگی خود را از دست داده و با توجه به تحریک پذیری و آستانه تحمل پائین مردم این کشور و مسایلی چون بی سوادی گسترده و پائین بودن سطح بهداشت عمومی و شیوع امراضی مانند هپاتیت و ... شاهد قدرت گرفتن خورده فرهنگ هایی مانند صوفیه، داودیه و ... در مصر هستیم.

از منظر خارجی، بازیگرانی همچون عربستان و رژیم صهیونیستی همواره خواهان مصری ضعیف و از هم گسیخته بوده اند که این شرایط در حال حاضر رخ داده است. کمک های مالی عربستان به مصر هر چند می تواند بار کوچکی از مشکلات اقتصادی این کشور بردارد، اما مطمئنا مصر را به عنصری برای حمایت و پشتیبانی از سیاست های منطقه ای وهابیون ساکن ریاض تبدیل خواهد کرد. رژیم صهیونستی نیز که همواره در اندیشه تضعیف حکومت ها و ارتش های پیرامونی خویش بوده، مایل به یک حکومت قدرتمند در مصر نیست. همچنین صهیونیست ها با حمایت از سیاست های اتیوپی جهت احداث سد بر روی رود نیل فشار خود را بر دو کشور مصر و سودان تشدید می کنند.

در این میان کشورهای اروپایی همچنان در قبال تحولات مصر سردرگم هستند و آمریکایی ها نیز با شک و تردید به آینده السیسی می نگرند و منتظر حوادث بعدی این کشور هستند که این خود پشتیبانی خارجی مهمی برای السیسی فراهم نمی کند.

بنابراین با توجه به مشکلات داخلی و خارجی مصر، به نظر می رسد این کشور آینده ای ناآرام خواهد داشت. السیسی راه درازی برای غلبه بر این مشکلات پیش رو دارد و اگر نتوان عمر دولت وی را پیش بینی کرد، مطمئنا دوران حکومت طولانی مدت ژنرال ها که در زمان مبارک وجود داشت، در مصر تکرار نخواهد شد و مسائل حل ناشده جامعه مصر عمر دولت ها را کوتاه خواهد کرد. حتی کارشناسان معتقدند السیسی شاید نتواند دوران قانونی ریاست جمهوری خود را به پایان ببرد و در نهایت با حرکتی شبیه جنبش تمرد از کار برکنار خواهد شد. السیسی هرچند همانند مبارک قدرت را به دست گرفت، اما مانند او دیگر نمی تواند قدرت را حفظ کند./