علی تتماج
«تروریسم» واژهای است که در دنیای امروز به کرات به کار برده میشود. واژهای که از سال 2001 و پس از حوادث 11 سپتامبر به مولفه اصلی رفتاری غرب در صحنه جهانی مبدل شد که نمود آن را در جنگ افغانستان، عراق و لشکرکشیهای غرب به آفریقا میتوان مشاهده کرد. همان زمان جرج بوش، رئیسجمهور سابق آمریکا در گزارشی به کنگره نام مجموعهای از کشورها همچون عراق، افغانستان، لیبی، سودان، جمهوری اسلامی ایران، سوریه، کره شمالی را به عنوان محور شرارت یا حامی و محور تروریسم معرفی و بر جنگ با آنها تأکید کرد. رویکردی که بعدها به راهبرد جهانی آمریکا مبدل شد. هر چند که اوباما رئیسجمهور کنونی آمریکا با ادعای پایان مبارزه با تروریسم و رویکرد دیپلماتیک وارد کاخ سفید شد که بررسی کارنامه پنج ساله وی نیز نشانگر استمرار همان روند دوران گذشته یعنی حضور نظامی در جهان و اتهامزنی به کشورها با بهانه تروریسم است.
بررسی کارنامه آمریکا در دوران اوباما نشان میدهد که تروریسم دولتی آمریکا در ابعاد متعددی در حال اجراست، هر چند در ظاهر ادعای صلحطلبی را مطرح میسازد.
بخشی از این تروریسم را در عملکردهای دستگاههای اطلاعاتی و امنیتی آمریکا میتوان مشاهده کرد. برای نمونه اسناد ویکیلیکس و اسنودن نشان میدهد که آمریکا از میلیاردها نفر در جهان حتی از مقامات کشورهای همپیمانش نیز جاسوسی کرده و حریم خصوصی آنها را نقض کرده است. در این میان بسیاری که حتی جرمشان هرگز اثبات نشده توسط دستگاههای امنیتی آمریکا ترور و یا به زندانهای مخفی آمریکا در مناطق مختلف جهان منتقل شدهاند. رسوایی زندانهای مخفی آمریکا در انگلیس و لهستان نمودی از این رفتار است.
آمریکا در سالهای اخیر از کوچک شدن ارتش و جایگزینی شرکتهای امنیتی خصوصی سخن گفته است. هر چند که ادعا دارد با این اقدام میزان عملیات نظامیاش در جهان کاهش مییابد، اما اسناد نشانگر ادامه جنایات ارتش آمریکا توسط شرکتهای خصوصی است. پرونده جنایات بلک واترها در افغانستان، عراق، امارات و... را میتوان نمودی از این مسئله دانست. به اذعان نهادهای بینالمللی شرکتهای خصوصی نمادی از تروریسم دولتی آمریکا هستند که با ادعای خصوصی بودن، کشتار و ترور مخالفان آمریکا را اجرایی میسازند. البته استفاده آمریکا از پهپادها برای ترور مخالفان را نیز باید به این بعد از تروریسم افزود.
یکی از لایههای پنهان تروریسم دولتی آمریکا را در حمایت این کشور از عاملان و حامیان تروریسم در جهان میتوان جستوجو کرد. آمریکا سالیانه 1/3 میلیارد دلار کمک نظامی و تسلیحاتی به رژیم صهیونیستی میدهد؛ رژیمی که تنها شاخصه آن کشتار هزاران انسان بیگناه در فلسطین و ترور مخالفان در منطقه است. جنگ اخیر غزه نمودی عینی از این تروریسم است که با حمایت آشکار آمریکا صورت گرفته است.
فروش تسلیحات و حمایت از ارتجاع عربی که حامی و عامل گروههای تروریستی در منطقه هستند بعد دیگر تروریسم دولتی آمریکا است. گزارشها و اسناد نشان میدهد که آمریکا، انگلیس، فرانسه و آلمان میلیاردها دلار تسلیحات به کشورهایی مانند عربستان، قطر و امارات میدهند که در نهایت در اختیار گروههای تروریستی نظیر داعش، النصره، القاعده، بوکوحرام و... برای کشتار مردم بیگناه قرار میگیرد. هر چند که در ظاهر کشورهای عربی عاملان تسلیح این گروهها معرفی میشوند، اما در اصل این کشورهای غربی هستند که از یکسو درآمدهای کلانی از فروش تسلیحات به کشورهای عربی کسب میکنند و از سوی دیگر به واسطه ارتجاع عربی و تسلیح تروریستها، اهداف غرب در جهان را با محوریت کشتار مسلمانان اجرا میسازند.
تکمیلکننده این روند حمایتهای مستقیم آمریکا از گروههای تروریستی در قالب گروههای معارض فعال در کشورها است. برای نمونه کشورهای غربی طی سه سال گذشته از گروههای تروریستی در سوریه با ادعای حمایت از مردم! مخالف نظام حاکم بر این کشور حمایتهای مالی و تسلیحاتی میکنند. در تحولات اخیر عراق نیز اسناد از همکاری کشورهای غربی با بعثیها برای بحرانسازی در این کشور حکایت دارد. نکته قابل توجه آنکه، بخشی از لایههای پنهان حمایت غرب از تروریسم را ایجاد فضای منفی سیاسی در کشورها برای زمینهسازی جهت فعالیت تروریستها تشکیل میدهد. برای نمونه در ماههای اخیر آمریکاییها و انگلیسیها با ادعای تشکیل دولت وحدت ملی، به ایجاد شکاف در میان جریانهای سیاسی عراق پرداخته و حتی تحریک اکراد برای جدایی از عراق واحد را به جد پیگیری کردهاند که نتیجه آن تحلیل قدرت دفاعی عراق در مناقشات سیاسی و فضاسازی برای تروریستهای بعثی ـ تکفیری برای سلطه بر بخشهایی از عراق است.
آنچه در بالا ذکر شد بخشهای کوچکی از مجموعه تروریسم دولتی کشورهای غربی است که با واسطه و یا به صورت مستقیم صورت میگیرد. رفتارهایی که نشانگر ماهیت ضد بشری غرب است که برای رسیدن به مقصود مهمترین مولفه خود را اجرای تروریسم دولتی در اشکال مختلف قرار داده، هر چند که در ظاهر ادعای مبارزه با تروریسم را سر میدهد.