عراق قربانی تروریسم وارداتی

قاسم غفوري

پس از برگزاری انتخابات پارلمانی و مشخص شدن جایگاه احزاب و تشکل‌های سیاسی در مجلس، گمانه‌زنی‌ها بر آن بود که عراق از شرایط دشوار انتخاباتی خارج شده و در مسیر ثبات بیشتر قرار گیرد به ویژه اینکه جریان‌های سیاسی بر اصل تشکیل دولت وحدت ملی تأکید کردند.
با این وجود، آغاز دور تازه ناآرامی‌ها فضایی امنیتی را بر این کشور حاکم ساخت، به‌گونه‌ای که نهادهای امنیتی و اطلاعاتی عراق هفته‌های پس از انتخابات را خونبارترین روزهای عراق در ماه‌های اخیر عنوان داشتند.
نکته قابل توجه در این ناآرامی‌ها، برجسته بودن نام گروه تروریستی داعش(دولت اسلامی عراق و شام) است، به‌گونه‌ای که این گروه رسماً مسئولیت بسیاری از حملات تروریستی را بر عهده گرفته است. داعش در سامرا، تکریت، صلاح‌الدین، الانبار و کرکوک، حملات گسترده‌ای صورت دادند که به کشته شدن ده‌ها نفر منجر شد.
با توجه به اینکه این حملات شدیدترین حملات داعش در هفته‌های اخیر بوده، این پرسش مطرح است که ریشه این حملات چیست و چه اهدافی در ورای آن پیگیری می‌شود؟ پاسخ به این پرسش را می‌توان در تحولات سوریه و عراق جست‌وجو کرد. در عراق دولت وحدت ملی به نخست‌وزیری مالکی در حال شکل‌گیری است. در سوریه نیز انتخابات ریاست‌جمهوری با حضور 73 درصد واجدان شرایط برگزار شد که در نتیجه آن 88 درصد مردم به بشار اسد رأی دادند.
مجموع این تحولات دو نتیجه به همراه دارد؛ نخست؛ تقویت موقعیت عراق و سوریه در مبارزه با تروریسم که نتیجه آن می‌تواند برچیدن طومار حیات داعش و سایر گروه‌های تروریستی باشد.
دوم؛ برهم خوردن معادلات ارتجاع عربی و غربی است که تلاش داشته‌اند با استفاده از بحران سیاسی و امنیتی بر عراق اعمال نفوذ داشته باشند و در قبال سوریه نیز با ادعای عدم مشروعیت نظام سوریه و شخص اسد، دخالت‌های خود در این کشور را توجیه کنند.
با توجه به این شرایط می‌توان گفت حملات تروریستی اخیر علیه سوریه و عراق اقدامی واحد از سوی داعش و ارتجاع عربی و غربی بوده است که هر کدام به دنبال اجرای اهداف خاصی هستند.
گروه‌های تروریستی از جمله داعش برآنند تا با سیاست کشتار مردم، نوعی قدرت‌نمایی ظاهری را به نمایش گذارند تا شاید بتوانند روحیه شبه‌نظامیان را ترمیم کنند. شبه‌نظامیانی که بیشتر فریب‌خورده وعده‌ها و القائات سران تروریست‌ها و حامیان عربی و غربی آنها هستند، پس از قدرت‌نمایی مردم سوریه و عراق در انتخابات، شکست و نابودی خود را قطعی می‌دانند و با تسلیم شدن در برابر ارتش عراق و سوریه برآنند تا جان خود را نجات دهند. سران تروریست‌ها برای مقابله با این روند در کنار بحران‌سازی در برخی مناطق سوریه از جمله در حلب، محور حملات خود را به عراق آورده‌اند تا شاید بتوانند پایگاه جدیدی برای حیات تروریستی خود بیابند. دلیل این رویکرد نیز آن است که در هفته‌های گذشته، نیروهای امنیتی عراق معطوف به برگزاری انتخابات بوده‌اند و عملاً فعالیت گسترده‌ای برای آرام‌سازی مناطق مرزی نداشته‌اند. دولت عراق به ریاست مالکی نیز سرگرم رایزنی برای تشکیل پارلمان و دولت جدید ملی بوده است. مجموع این تحولات، خلأهای امنیتی را در عراق ایجاد کرده که گروه‌های تروریستی به دنبال بهره‌گیری از این خلأ‌ها برای رسیدن به اهداف‌شان هستند.
نکته قابل توجه در این حملات، نقش جریان‌های بازمانده از حزب بعث و رژیم صدام است، چنانکه منابع خبری اعلام کردند 90 درصد افرادی که در حمله تروریست‌ها به سامرا نقش داشته‌اند را اعضای حزب بعث تشکیل می‌دادند.
کشورهای غربی نیز با سیاست بحران‌سازی از یک سو برآنند تا مانع از تشکیل دولتی مقتدر در عراق شوند و در صورت امکان، خواسته‌های خود را به دولت جدید آن تحمیل کنند. از سوی دیگر در قبال سوریه در کنار انحراف افکار عمومی از انتخابات و رأی مردم سوریه، به دنبال دلسرد ساختن مردم از دستاوردهای انتخابات هستند. آنها با القای تصور بی‌اثر بودن این انتخابات در مبارزه با تروریسم، سعی در تلخ کردن کام مردم سوریه دارند.
آنچه در این میان نمود بسیاری دارد آنکه؛ غرب و ارتجاع عربی از برقراری ثبات در عراق و سوریه به شدت هراس دارند، چراکه آن را زمینه‌ساز تقویت مقاومت منطقه و تشدید گرایشات ضد آمریکایی مردم می‌دانند، لذا با بهره‌گیری از تروریست‌ها به دنبال مقابله با این مسئله هستند.
در جمع‌بندی کلی از آنچه ذکر شد می‌توان گفت که ائتلاف تروریسم، ارتجاع عربی و غربی برای رسیدن به منافع خود در سوریه و عراق بار دیگر سیاست کشتار مردم را تشدید کرده‌اند تا شاید بتوانند ضمن سرپوش نهادن بر شکست‌های خود در این کشورها با استمرار بحران در منطقه، زمینه را برای ادامه حیات خود فراهم کنند. در این میان وحدت میان مردم، ارتش و نظام‌های حاکم بر سوریه و عراق مولفه‌ای است که این سناریوها را با ناکامی همراه ساخته، چنانکه هر چند گروه‌های تروریستی و حامیان خارجی آنها آغازگر حملات بوده‌اند، اما پایان‌دهنده آن نبوده و این ارتش عراق و سوریه بوده‌اند که توانسته‌اند اوضاع را در دست گرفته و به پاک‌سازی گسترده شهرها از تروریست‌ها بپردازند.