این دو دیپلمات چگونه به هم رسیدند؟!

به گزارش بصیرت به نقل از المانیتور،بخشی از اعتبار مذاکرات هسته ای ایران و آمریکا مدیون تلاش های ویلیام لوئرز، سفیر سابق آمریکا در چکسلواکی سابق و ونزوئلا می باشد. لوئرز در کنار دیگر دیپلمات های سابق ایالات متحده همچون توماس پیکرینگ، ویلیام میلر و فرانک ویسنر سال هاست که مشغول فعالیت در راستای گفتگوی مقامات سابق و محققین آمریکایی و ایرانی می باشد که هم اکنون بعضی از آنها جزو مقامات دولت روحانی می باشند.
لوئرز و همکارانش تاکنون چندین گزارش درباره ی چشم انداز بهبود روابط میان آمریکا و ایران نوشته اند. از جمله گزارش جدید که توسط ایران پراجکت منتشر شده است  و در آن به این نکته اشاره شده است که اگر توافق هسته ای بلند مدت با ایران به دست بیاید، در آن صورت ایران و ایالات متحده می توانند بر روی نگرانی ها مشترکشان همچون مبارزه با داعش و ثبات در افغانستان با هم همکاری کنند.
با وجود موانعی که در راه رسیدن به توافق وجود دارد، لوئرز همچنان خوشبین است. وی روز ۲۴ سپتامبر به المانیتور گفته است «من باور نمی کنم که دو طرف در حال دور شدن از دستیابی به توافق باشند. آنها به حصول توافق بسیار نزدیک هستند» پیکرینگ در جلسه ی ۱۸ سپتامبر ایران پراجکت در نیویورک درباره ی جدیدترین اقدامات گروه می گوید «بدون انرژی، رهبری، هدایت و تعهد لوئرز این اقدامات صورت نمی گرفت. او در تمام لحظات خوب و بد ما را در کنار هم نگه داشته است» لحظات بد شامل مسائل ژئوپولتیک نمی شود، بلکه مربوط به بیماری لوئرز ۸۵ ساله می شود که بعد از چند ماه بهبود یافت.
استیون هینتز رئیس صندوق برادران راکفلر و عضو ایران پراجکت درباره ی لوئرز می گوید «تمام زندگی لوئرز درباره ی هنر و هدف دیپلماسی برای کاهش تنش و جلوگیری از منازعه و درگیری بوده است و همین مسئله او را تبدیل به یکی از بزرگترین استادان دیپلماسی کرده است» تلاش برای برقراری روابط دیپلماتیک میان ایران و آمریکا برگرفته از تجربه ی لوئرز و همکارانش در مصالحه با اتحاد جماهیر شوروی در طول جنگ سرد می باشد.
لوئرز سال ۲۰۱۳ به المانیتور گفته بود «من اساساً به این خاطر وارد سرویس خارجی شدم که می خواستم با اتحاد جماهیر شوروی توافق کنم. من درباره ی روس ها و مارکسیسم مطالعه کرده بودم و به این خاطر دیپلمات شدم که ببینم چگونه می توان بهتر با شوروی کار کرد» لوئرز پس از بازنشستگی در سال ۱۹۸۶ رئیس موزه ی هنر متروپولیتن نیویورک شد و در سال ۱۹۹۹، رئیس انجمن سازمان ملل ایالات متحده شد. در آن سال ها محمد جواد ظریف، دیپلمات کاریزماتیک و تحصیل کرده ی آمریکا، نماینده ایران در سازمان ملل بود.
در دوران تصدی لوئرز در انجمن سازمان ملل، ظریف نماینده ی ایران بود و برنامه ی «مسیر ۲» که گفتگوی غیررسمی میان مقامات سابق و محققین ایالات متحده و ایران بود، به جریان افتاد و در آن زمان ایران پراجکت به وجود آمد. تلاش ایران پراجکت برای گفتگو با ایرانیان شروعی سخت و دشوار داشت. موسسه تحقیقاتی صلح بین الملل استکهلم پیشنهاد میزبانی این نشست را در مارس ۲۰۰۲ داد، اما ایرانی ها به خاطر اظهارات جورج دبلیو بوش در رابطه با «محور شرارت» از شرکت در این نشست خودداری کردند. نشست دوم هم که در ژوئن ۲۰۰۲ برنامه ریزی شده بود از طرف ایرانی ها به خاطر اظهارات کاخ سفید مبنی بر این که منافعی در برقراری رابطه با ایران ندارد، لغو شد.
سرانجام اولین نشست در دسامبر ۲۰۰۲ در هتلی کوچک در خارج از استکهلم برگزار شد. هینتز درباره این نشست می گوید «جلسه ی بسیار پر تنشی بود و ایرانی ها در آن بسیار محتاط بودند» هینتز می گوید از سال ۲۰۰۲ تا ۲۰۰۶، ۱۲ نشست برگزار شد که دلیل توقف آنها هم روی کار آمدن احمدی نژاد بود. در دوران احمدی نژاد، این موسسه تمرکزش را بر روی انتشار کتاب و مقاله قرار داد و در سال ۲۰۰۸، کتاب «یک راه حل برای مناقشه هسته ای ایران و آمریکا» را منتشر کردند. پنج سال پس از انتشار این کتاب، روحانی به عنوان رئیس جمهور انتخاب شده و ظریف هم وزیر خارجه شده است. لوئرز در این باره می گوید «وقتی روحانی انتخاب شد و من فهمیدم که ظریف وزیر خارجه می شود، به خودم گفتم دوباره شروع می کنیم»