از قدرت‌نمایی سوریه تا تکرار جنگ‌افروزی آمریکا

علی موحد

در طول هفته گذشته دو نشست، با محوریت مبارزه با تروریسم برگزار شده است؛ نشست اول به میزبانی سوریه با حضور نمایندگانی از ۸۰ کشور جهان انجام شد که استقبال گسترده جهانی را به همراه داشت. نشست دوم با محوریت ائتلاف آمریکایی به اصطلاح مقابله با داعش، با حضور وزرای خارجه بود که در بروکسل برگزار شد.

آنچه در سوریه گذشت

نکته نخست آنکه؛ نشست سوریه نشان‌دهنده عزم جدی سوریه برای مبارزه با تروریسم است که واهی بودن ادعاهای کشورهای غربی که سعی دارند دمشق را بخشی از تروریسم معرفی کنند و سرنگونی نظام این کشور و داعش را همزمان خواستار باشند، ابطال می‌سازد. نکته بسیار مهم آن است که برگزاری این نشست با حضور ۸۰ کشور نشان می‌دهد که سوریه دستاوردهای بسیاری در حوزه امنیتی داشته است که اقتدار نظامی این کشور را آشکار می‌کند.

دوم آنکه؛ حضور نمایندگان ده‌ها کشور در قالب تشکل‌های مردم‌نهاد و دولت‌ها نشان‌دهنده اعتماد جهانی به دولت سوریه است. این حضور به خوبی آشکار می‌سازد که سیاست‌های غرب برای دور ساختن ملت‌ها و دولت‌ها از سوریه با شکست همراه شده و دمشق جایگاه ویژه‌ای در جهان دارد. نکته بسیار مهم آنکه، عدم مشارکت کشورهای غربی و بعضاً عربی در این نشست و تحریم‌های رسانه‌ای آنها در قبال آن، نشانگر واهی بودن ادعاهای غربی و عربی در مبارزه با تروریسم است.

به عبارتی می‌توان گفت؛ حضور این حجم گسترده کشورها در نشست سوریه نشان می‌دهد که اولاً بسیاری از دولت‌ها و مردم جهان، دولت سوریه را دولتی مشروع می‌دانند و ثانیاً نشان می‌دهد که کدام کشورها واقعاً به دنبال مبارزه با تروریسم می‌باشند.

بر این اساس، نشست دمشق را می‌توان سندی بر اقتدار امنیتی و سیاسی سوریه دانست که در سایه وحدت مردم، ارتش و نظام سوریه و حمایت‌های جبهه مقاومت منطقه و کشورهایی مانند روسیه محقق شده که تأثیر بسیاری در تحقق امنیت منطقه داشته است.

نشست بروکسل

همزمان با برگزاری نشست دمشق، کشورهای غربی نیز نشست به اصطلاح مقابله با داعش را برگزار کردند، حال آنکه در این نشست مبارزان واقعی با تروریسم نظیر سوریه حضور نداشتند و ترکیب آن شامل کشورهای غربی و عربی‌ای بود که خود، از محورهای ایجاد و تقویت تروریسم هستند.

آنها از نقش و همکاری جدی شرکای ائتلاف در این راستا از جمله؛ کویت با برگزاری نشستی درخصوص مبارزه با داعش در 28 اکتبر 2014، بحرین با برگزاری نشستی درخصوص مبارزه با منابع مالی تروریست‌ها در 29 نوامبر 2014، مراکش با میزبانی میزبان اولین نشست ضدتروریسم جهانی درخصوص مبارزان خارجی و ارائه یک کارگروه در این‌باره در 15 دسامبر 2014 و برگزاری نشست هماهنگی ائتلاف در مراکز فرماندهی مرکزی آمریکا از 12 تا 21 نوامبر 2014 با مشارکت 200 طراح از 33 کشور عضو ائتلاف تقدیر کردند. نکته قابل توجه آنکه، کشورهایی که تقدیر شدند، اکثراً همان کشورهایی هستند که حامی تروریسم بوده و زمینه‌ساز بحران‌های گسترده در منطقه شده‌اند.

تفاوت‌های دو نشست

این دو نشست در حالی با محوریت مبارزه با تروریسم برگزار شد که بررسی دو نشست تفاوت‌های گسترده‌ای را در عملکرد و اهداف آنها نشان می‌دهد، به‌گونه‌ای که تحقق اهداف هر یک از آنها تبعات و پیامدهای متفاوتی بر صحنه جهانی خواهد داشت.

بخشی از این تفاوت را می‌توان در دیدگاه و عملکردهای میزبان دو نشست جست‌وجو کرد. سوریه در حالی میزبان نشست مبارزه با تروریسم بود که این کشور نزدیک به چهار سال است که در نبرد سراسری با تروریسم قرار دارد. در نقطه مقابل، نشست بروکسل در حالی برگزار شد که میزبان نشست یعنی؛ آمریکا نه‌تنها سابقه مثبتی در مبارزه با تروریسم ندارد، بلکه به اذعان بسیاری از جمله خود مقامات آمریکایی، خود ایجاد‌کننده تروریسم بوده است. به اذعان هیلاری کلینتون، وزیر خارجه سابق آمریکا، دستگاه‌های اطلاعاتی آمریکا و انگلیس در دهه ۱۹۸۰ القاعده را برای حضور در افغانستان ایجاد کردند و در سال ۲۰۰۶ نیز داعش را برای سلطه بر منطقه در نظر گرفتند. در همین حال در طول ۱۳ سال ادعای مبارزه آمریکا با تروریسم، نه تنها تروریسم محدود نشده، بلکه در سراسر جهان گسترش یافته است. بر این اساس به صراحت می‌توان گفت، آمریکا هرگز صلاحیت میزبانی و برگزاری نشست مبارزه با تروریسم را ندارد، بلکه خود به عنوان عامل تروریسم باید محاکمه شود.

نکته دیگر در باب این دو نشست ترکیب شرکت‌کنندگان و اهداف و طرح‌های آنان است. در نشست سوریه، گروه‌های مردم‌نهاد و حامیان مبارزه واقعی با تروریسم حضور داشتند و تأکید همگان آن بود که با وحدت و یکپارچگی و قرار گرفتن در کنار مبارزان واقعی با تروریسم، یعنی جبهه مقاومت منطقه باید با این چالش مقابله کرد.

در نقطه مقابل در نشست بروکسل از یک‌سو ترکیب حاضران شامل کشورهایی مانند؛ آمریکا، انگلیس، فرانسه، آلمان با برخی کشورهای حوزه جنوبی خلیج‌فارس و ترکیه بوده که از یک‌سو، خود حامی و تقویت‌کننده تروریسم هستند و همچنان به ارسال تسلیحات و کمک مالی برای تروریست‌ها اقدام می‌کنند که مبارزه جهانی با تروریسم را با ابهام همراه ساخته است. از سوی دیگر مصوبات این اجلاس براساس اصل سلطه بر عراق و سوریه و نظامی‌گری در منطقه صورت گرفته که نه تنها کمکی به مبارزه با تروریسم نمی‌کند، بلکه زمینه‌ساز بحران‌های جدید در منطقه خواهد بود.

بر این اساس می‌توان گفت؛ دو نشست دمشق و بروکسل هر چند در نام یکسان بوده و با عنوان مبارزه با تروریسم برگزار شدند، اما در عمل، راهی جداگانه را طی کرده‌اند. اجلاس دمشق زمینه‌ساز واقعی مبارزه با تروریسم شده و نشست بروکسل کارکردی جز تقویت تروریسم و بحران در منطقه نخواهد داشت.