آیا اوباما درباره ایران تغییر سیاست می دهد؟

به گزارش گروه بین الملل بصیرت به نقل از ایران هسته ای، دو کارشناس ارشد امریکایی در مقاله ای خبر دادند که ممکن است امریکا درباره ایران تغییر سیاست بدهد.

توماس پیکرینگ و ویلیام لوئرز، در مقاله ای که روز اول بهمن 1393 (21 ژانویه 2015) در وب سایت هافینگتون پست منتشر کردند، حدس زده اند که ممکن است اوباما همان سیاستی را درباره ایران در پیش گیرد که درباره کوبا در پیش گرفت.

آنها از اوباما خواسته اند برای فائق شدن بر مخالفت های کنگره، افکار عمومی امریکا را نسبت به تبعات شکست دیپلماسی در مقابل ایران حساس کند.

متن کامل این مقاله در ادامه می آید.

***

اوباما درصدد تغییر سیاست هایی است که نتوانسته اند اهداف مربوط به ایران را محقق کنند.

رئیس جمهور آمریکا مستقیما عهده دار برخورد با مخالفت قدرتمندانه ولی در حال تضعیف در داخل و کنگره با تغییر این سیاست های ناکارآمد شده است. با این وجود، هر چقدر اوباما در خصوص بهبود روابط با کوبا و انعقاد قرار داد تاریخی که مانع دستیابی ایران به سلاح هسته ای می شود پیش می رود، درک می کند در آینده برای تکمیل این توافق ها به همکاری کنگره نیاز دارد.

منافع آمریکا در رسیدن به تفاهم های جدید با این دو «دشمن» سنتی، عمدتا متفاوت است.

اوباما در مصاحبه اخیر خود با رادیو ملی آمریکا گفت: «کوبا کشوری نسبتا کوچک است که تهدید نسبتا اندکی برای واشنگتن به شمار می رود. در عین حال، ایران کشوری بزرگ و پیچیده با سابقه ای از حمایت از تروریسم دولتی است. ما همچنین می دانیم ایران برای ساخت دستکم بخش هایی که برای ساخت سلاح هسته ای مورد نیاز است تلاش کرده است».

اوباما در مورد کوبا از اقدامات خصمانه و تحریم ها که موجب قطع ارتباط با مردم این کشور می شد دست برداشت اقداماتی که به میراث نگران کننده و منسوخ جنگ سرد آمریکا تبدیل شده بود. این میراث آشکارا در محقق کردن اهداف آمریکا ناموفق بود.

تاکید بر این سیاست های قدیمی موجب شد کاسترو به سبب مقابله با «امپریالیسم آمریکا» شهرت پیدا کند و توانست کنترلی شدید بر مردم کوبا پیدا کند. آمریکا تا پیش از آن به مدت چند دهه با رهبران و مردم کوبا تماس های مستقیم داشته است. دیپلمات های آمریکا از سال 1977 در «بخش حافظ منافع در هاوانا» در یک مرکز شبیه به سفارت آمریکا فعالیت دارند.

هر چند آمریکا مدت زمانی طولانی صبر کرد، اوباما زمانی مناسب را برای از سرگیری روابط دیپلماتیک انتخاب کرده است. آمریکایی ها از شیوه های قدیمی خسته شده اند. اقتصاد بیمار کوبا کپسول اکسیژن خود را از دست داده و به شدت به ونزوئلا وابسته است که خودش مشکلات زیادی دارد. برادران کاسترو سال 2018 قدرت را به نسلی تازه هر چند کمونیست واگذار می کنند نسلی که ممکن است الگوی توسعه ای ویتنام را به الگوی آمریکا ترجیح دهد. تنش ها و مشکلات همچنان به قوت خود باقی می مانند ولی آمریکا اکنون فرصت بهتری دارد تا نقشی سازنده تر در خصوص نیاز شدید کوبا به تغییر ایفاء کند.

اوباما در مورد ایران با چالش های بسیار دشوارتری روبروست.

حذف چند دهه سیاست های اجبار و تحریم ها به ایجاد تغییرات چشمگیر در اقدامات و سیاست های ایران بستگی دارد. از زمان انقلاب اسلامی سال 1979 بی اعتمادی عملا موجب حذف تماس های رسمی شده و هر گونه حضور رسمی ایالات متحده در ایران، به ویژه در سفارت آمریکارا بعید ساخته است سفارتخانه ای که یک اثر تاریخی تلخ در روابط ایران و آمریکا به شمار می رود. ایران و آمریکا از لحاظ فرهنگی، زبانی و جغرافیایی دور از هم خواهند ماند. (آیت الله) علی خامنه ای رهبر معظم ایران نیز فاصله گرفتن از «شیطان بزرگ» را ترجیح می دهد.

برقراری ارتباطات دو جانبه منظم بین ایران و آمریکا در پی یک توافق هسته ای چند سال طول می کشد.

برای چند دهه، رؤسای جمهور آمریکا تلاش کرده اند تا ایران را با استفاده از تحریم ها و فشارهای بین المللی به پای میز مذاکره بیاورند. دولت اوباما در تلاش برای استفاده از تحریم ها برای آوردن ایران به مذاکرات قاطعانه عمل کرده است. رئیس جمهور جدید ایران که در سال 2013 انتخاب شد ابراز تمایل کرد و دولت اوباما نیز فرصت را برای توافق با ایران در مورد محدودیتهای قابل اثبات در برنامه هسته ای اش و اطمینان از اینکه این کشور سلاح هسته ای نمی سازد غنیمت شمرد. در عوض، ایالات متحده و دیگران به تدریج تحریم ها را لغو می کنند و اقتصاد ایران به روی بازارهای جهانی باز می شود.

اگر ایران با توافق معامله جامع با آمریکا موافقت نکند، نتایج می تواند برای هر دو طرف جدی باشد. حفظ سیاست های قدیمی با کوبا احمقانه خواهد بود و منجر به از دست رفتن فرصت ها می شود در عین حال همین وضع در مورد ایران نیز مغایر با منافع آمریکاست. آمریکا، ایران را به پای میز مذاکره آورده و به انعقاد توافق جامع هسته ای نزدیک شده است. دست پیدا نکردن به توافق، راهبردهای جایگزین اندکی بر جای می گذارد. اگر آمریکا نتواند این توافق مورد حمایت جامعه جهانی را اجرا کند، این وضع موجب کاهش نقش رهبری آمریکا در جهان، کاهش حمایت بین المللی از تحریم ها و محدودیت ها بر برنامه هسته ای ایران و در نهایت، جنگ خواهد شد. از طرف دیگر، موفقیت در مورد کوبا و ایران می تواند فرصت ها را برای همکاری بهبود دهد و موجب پیوستن مردم ایران و کوبا به جامعه جهانی و بکار گیری گسترده تر دیپلماسی برای کمک به برطرف کردن چالش ها در خاورمیانه و اروپا شود. مشخص شده است استفاده صرف آمریکا از نیروی نظامی نمی تواند اهداف واشنگتن را برآورده کند.

اوباما چگونه می تواند کنگره را در این راهبرد جدید دیپلماتیک وارد کند زیرا در نهایت کنگره مشخص کننده موفقیت یا شکست این دو توافق خواهد بود؟ فقط کنگره می تواند تحریم ها را لغو کند. مهارت های رهبری اوباما به همراه تغییرات مثبت ایران و کوبا با گذشت زمان، بر احساسات عمومی و تمایل کنگره به حمایت از سیاست های جدید در قبال این دشمنان تاثیر می گذارد. آمریکایی ها که به طور فزاینده با جنگی پر هزینه مخالف می کنند ممکن است به این درک برسند که کشورشان با کوبا و ایران (بدون سلاح های هسته ای) به صورت کشورهایی کارآمد در جامعه جهانی، وضعیت بهتری خواهد داشت.

اوباما در روزهای آینده باید از ابراهام لینکلن درس بگیرد که گفت: «هر کسی که احساسات عمومی را شکل دهد، می تواند نسبت به افرادی که قوانین را اجرا یا تصمیم های حقوقی را اعلام می کنند بر افراد نفوذ بیشتری کند».

اوباما و جانشین های وی باید «احساسات عمومی» بوجود آورند که ارزش و محدودیت های دیپلماسی را برای حل برخی از جدی ترین چالش های امنیتی - ملی آمریکا بسنجد. اوباما شروع خوبی داشته است.