تاریخ انتشار : ۲۱ بهمن ۱۳۹۳ - ۱۳:۰۵  ، 
کد خبر : ۲۷۲۷۰۱

کارکرد خبری رسانه‌های اجتماعی


دکتر سیدرضا نقبایی‌لنگرودی / استادیار دانشگاه صدا و سیما

شبکه اجتماعی ساختاری اجتماعی است متشکل از گروه‌های کاملا وابسته به یکدیگر. از ظرفیت شبکه‌های اجتماعی می‌توان در بسیاری از سطوح فردی و اجتماعی برای شناسایی مسائل و تعیین راه‌حل آنها، برقراری روابط اجتماعی، اداره امور تشکیلاتی، سیاستگذاری و رهنمون‌سازی افراد در مسیر دستیابی به اهداف یا کسب خبر استفاده کرد (http: //www. donya-e-eqtesad. com). به عنوان مثال، نتایج مطالعات در حوزه سیاستگذاری گردشگری نشان می‌دهد شبکه‌های اجتماعی به واسطه تاثیرگذاری روی متغیرهای رفتاری بر جذب گردشگران خارجی به مقاصد گوناگون تاثیرگذارند و می‌توان از این شبکه‌ها برای شکل‌گیری اعتماد و کاهش ریسک تصمیم‌گیری کاربران در انتخاب یک مقصد خاص گردشگری بهره گرفت. در عصر اجتماعی، بقا و حیات یک رسانه خبری و روزنامه‌نگاران مرتبط با آن به اقتدار و اعتباری (Authority = Trust) بستگی دارد که باید آن را در دنیای مجازی و کاربرانی که خود تعریف‌کننده اقتدار و اعتبار رسانه محسوب می‌شوند، جست‌وجو کنند. برای دهه‌ها یا قرون متمادی از سوابق یک روزنامه عمده (paper of record) به عنوان منبع معتبر خبر یاد می‌شده، ولی در عصر حاضر این موضوع به‌شدت دچار تغییر و تحول شده است. بر طبق گزارش موسسه پیو (PEW) با عنوان درک کاربر خبر مشارکت جو (Understanding the Participatory News Consumer)، ٣٠درصد از کاربران اینترنت اخبار خود را از به‌طور مشترک از دوستان، روزنامه‌نگاران و سازمان‌های خبری دریافت می‌کنند که روزمره در سایت‌های شبکه‌های اجتماعی حضور دارند. مهم‌تر از آن، نیمی از کاربران شبکه‌های اجتماعی که مصرف‌کننده اخبار آنلاین هستند نیز اخبار روزانه خود را از افرادی دریافت می‌کنند که در درون شبکه‌های اجتماعی پیگیری می‌کنند.

فیس‌بوک از شبکه‌های اجتماعی مجازی است که به‌واسطه آن می‌توان عکس، فیلم یا پیام به اشتراک گذاشت. این سایت به‌طور رایگان در اختیار مردم جهان قرار دارد و مدعی است که بیش از یک میلیارد نفر کاربر دارد و هم‌اکنون به ۴۰ زبان قابل دسترس است و۷۰ درصد از کاربران آن در خارج از ایالات متحده هستند. محیط فیس‌بوک در واقع مجلسی از دوستان و آشنایان یک کاربر به ‌شمار می‌آید. فیس‌بوک با ارایه امکان عضوگیری در تعداد بالا، به کاربران اجازه می‌دهد تا در هر لحظه دوستان جدیدی را به مجموعه دوستان خود اضافه کنند. کاربران در فیس‌بوک دارای یک صفحه شخصی هستند؛ می‌توانند گروه تاسیس کنند یا در گروه‌های دیگر عضو شوند. کاربران می‌توانند برای خود آلبوم عکس انتخاب کنند و افرادی را به لیست دوستان‌شان اضافه کنند. کاربران می‌توانند برای یک هنرمند یا یک وبسایت یا وبلاگ شخصی خود و شاید هم برای کالایی که تولید می‌کنند صفحه‌ای جداگانه طراحی کنند تا دیگران هم در ��ن صفحات عضو شوند و پیشنهادها و انتقادهای خود را ارایه دهند. به عنوان بخشی از بررسی‌ها و مطالعات موجود رسانه‌های اجتماعی و خبر، مرکز تحقیقات پیو با همکاری بنیاد جان اس و جیمز ال (John S. & James L. Knight Foundation) کاراکترها و خصیصه‌های مصرف‌کنندگان خبر و حجم و اندازه جمعیتی آنها را در یازده سایت مورد تجزیه و تحلیل قرار داد. در این بررسی مشخص شد که خبر نقش بسیار عمده و برجسته‌ای را در این سایت‌ها و شبکه‌های اجتماعی بازی می‌کند.

مطالعات پیشین بیانگر آن است که تقریبا نیمی از کاربران فیس‌بوک و توییتر (Twitter) اخبار خود را از این دو سایت دریافت می‌کنند. در یوتیوب (YouTube)، این واقعیت تنها یک پنجم بیس کاربر و برای لینکداین (LinkedIn) این تعداد حتی کوچک‌تر و کمتر است و پینترست (Pinterest)، که نوعی بورد ارتباطی اجتماعی (social pinboard) برای محتوای بصری محسوب می‌شود به‌ندرت از سوی کاربران برای کسب خبر مورد استفاده قرار می‌گیرد (http: //www. journalism. org/٢٠١٠/٠٣/٠١). بنابراین، مطالعه و بررسی «تعریف در حال تغییر منبع خبری موثق»، «مفهوم مشارکت‌کنندگان خبر»، «شراکت اخبار» و «سیکل خبری در حال تغییر» عصر حاضر ضرورتی است که این تحقیق به آن می‌پردازد. به عبارت دیگر، چهار حوزه وسیعی که تحت تاثیر رسانه‌های اجتماعی قرار دارند و بنا است تا در این مقال به آنها به‌صورتی فشرده، ولی در عین حال جامع نگریسته شوند عبارتند از: ١) تعریف در حال تغییر منبع خبری موثق، ٢) مفهوم مشارکت‌کنندگان خبر، ٣) شراکت اخبار و ٤) سیکل خبری در حال تغییر.

درخصوص فیس‌بوک و کارکردهای آن تحقیقات گسترده‌ای صورت گرفته است، ولی درخصوص کارکرد خبری فیس‌بوک تنها این مقاله و منبعی که از آن بهره‌گیری شده است، می‌تواند موضوعی جامع باشد. از جمله مطالعات و بررسی‌هایی که به خبر در شبکه‌های اجتماعی می‌پردازد می‌توان به دو مورد زیر اشاره کرد: استفاده خبر در پلاتفورم‌های رسانه‌های اجتماعی (News Use Across Social Media Platforms) که در نوامبر سال ٢٠١٣ از سوی جس هولکامب (Jesse Holcomb)، جفری گاتفرید (Jeffrey Gottfried) و آمی میچل (Amy Mitchell) صورت گرفته است. تجربه اخبار فیس‌بوک (The Facebook News Experience) که در اکتبر سال ٢٠١٣ از سوی پرسنل پروژه روزنامه‌نگاری مرکز تحقیقات پیو (Pew Research Center›s Journalism Project Staff) صورت گرفته است. ترکیب نسبت‌های دریافت‌کننده خبر با دسترسی کل به یک وب‌سایت نشان می‌دهد که چه تعداد از کاربران بزرگسال از طریق سایت‌های اجتماعی در معرض رویدادها و عناوین خبری قرار می‌گیرند. شبکه اجتماعی فیس‌بوک در بین بزرگسالان تا حد بسیار زیادی به عنوان بزرگ‌ترین سایت اجتماعی مورد توجه قرار دارد و از آنجا که نیمی از کاربران این سایت مصرف‌کننده خبر آن نیز محسوب می‌شوند، لذا به عنوان بزرگ‌ترین سایت کسب خبر نیز برای این دسته از کاربران محسوب می‌شود. سایت یوتیوب با ٥١ درصد کاربر دومین شبکه بزرگ اجتماعی از منظر استفاده عام محسوب می‌شود. با این توصیف، اگرچه تنها یک پنجم کاربران آن اخبار خود را از آنجا دریافت می‌کنند، اما این مقدار به ١٠ درصد جمعیت بزرگسال می‌رسد که آن را برابر با توییتر می‌کند.

از سوی دیگر، توییتر تنها در دسترس ١٦ درصد بزرگسالان قرار می‌گیرد، ولی نیمی (٨ درصد) از این جمعیت از این سایت تنها برای کسب خبر استفاده می‌کنند و سایت ردایت (Reddit)، نیز به عنوان پایگاهی برای دریافت خبر، تقریبا دو‌سوم کاربران خود را (٦٢ درصد) تحت پوشش قرار می‌دهد. اما از آنجا که تنها سه درصد جمعیت کاربر از این سایت استفاده می‌کند، لذا این مهم به دو درصد جمعیتی که خبر را در آنجا دریافت می‌کند تفسیر و تعبیر می‌شود.

همپوشانی مخاطب

تا چه اندازه مخاطبان مختلف خبر رسانه‌های اجتماعی همپوشانی روی هم دارند؟ با نگاهی اجمالی روی پنج شبکه اجتماعی دارای بیشترین مخاطب خبر می‌توان دریافت که گروه زیادی از مصرف‌کنندگان خبر این سایت‌ها (٦٥ درصد) تنها از یک سایت اخبار خود را دریافت می‌کنند و برای ٨٥ درصد از آنها این شبکه اجتماعی فیس‌بوک است. تقریبا یک چهارم (٢٦ درصد) از مصرف‌کنندگان خبر اخبار خود را از دو سایت از سایت‌های مذکور دریافت می‌کنند و نه درصد نیز اخبار خود را حداقل از سه سایت دریافت می‌کنند.

برای آن دسته از افرادی که اخبار خود را از شبکه‌های مختلف اجتماعی دریافت می‌کنند، فیس‌بوک تا حد بسیار زیادی یکی از سایت‌های دریافت خبر برای آنها است. بیش از نیمی از بزرگسالانی که اخبار خود را از توییتر، گوگل پلاس (Google Plus)، لینکداین و یوتیوب دریافت می‌کنندفیس‌بوک نیز در زمره سایت‌های دریافت خبر آنها است. جدای از آن، میزان مخاطبان مشترک مابین این سایت‌ها نیز نسبتا پایین است.

دموگرافی مصرف‌کنندگان اخبار اجتماعی

با نگاهی اجمالی به ویژگی‌ها و خصیصه‌های جمعیتی و دموگرافیکی مصرف‌کنندگان خبر در پنج شبکه اجتماعی می‌توان دریافت که اگرچه نقاط مشترکی را می‌توان در آنها دید، ولی هر سایت تا حد زیادی برای یک گروه مورد توجه قرار می‌گیرد. مصرف‌کنندگان خبر لینکداین در این بین نسبت به سایر گروه‌ها برجسته‌تر هستند و این مهم شاید تا حد زیادی به درآمدهای بالا و تحصیلات دانشگاهی این گروه مرتبط باشد. مصرف‌کنندگان خبر توییتر نسبت به مصرف‌کنندگان خبر فیس‌بوک، گوگل پلاس و لینکداین جوان‌تر هستند و مصرف‌کنندگان خبر فیس‌بوک را، نسبت به یوتیوب، توییتر و لینکداین، تا حد بسیار زیادی زنان تشکیل می‌دهند.

مصرف‌کنندگان خبر اجتماعی و سایر پلاتفورم‌های خبری

مصرف‌کنندگان اخبار شبکه‌های اجتماعی هنوز نیز اخبار خود را از منابع مختلف دیگر دریافت می‌کنند و در برخی موارد این مهم حتی بیشتر از آنچه که افراد عادی انجام می‌دهند است. در این بین، مصرف‌کنندگان اخباریوتیوب، لینکداین و گوگل پلاس به نسبت مصرف‌کنندگان خبر فیس‌بوک و توییتر مخاطب اخبار شبکه‌های کابلی هستند. از سوی دیگر، مصرف‌کنندگان خبر توییتر کمتر به تلویزیون‌های محلی و کابلی توجه دارند و تقریبا از هر ١٠ مصرف‌کننده خبر لینکداین، در مقایسه با یک‌چهارم کل جمعیت، چهار نفر به اخبار رادیو گوش می‌دهند.

مصرف‌کنندگان خبر شبکه‌های اجتماعی، از جمله تقریبا نیمی از مصرف‌کنندگان خبر توییتر و لینکداین، به نسبت افراد عادی از دیوایس‌های سیار و موبایل برای کسب خبر بهره می‌گیرند.

یافته‌های تحقیق

١- نقش خبر در فیس‌بوک

بر طبق گزارش مرکز تحقیقات پیو (Pew Research Center) در فیس‌بوک، به عنوان یکی از بزرگ‌ترین پلاتفورم‌های رسانه‌ای اجتماعی جهان، خبر امری رایج و عام محسوب می‌شود، البته به عنوان تجربه‌ای فرعی و اتفاقی. رویهمرفته، در حدود نیمی از کاربران بزرگسال فیس‌بوک یعنی ٤٧ درصد آنها «همیشه» اخبار خود را از این شبکه اجتماعی دریافت می‌کنند. این مهم در حالی است که اکثر بزرگسالان امریکایی تنها برای جست‌وجو و کسب خبر وارد فیس‌بوک نمی‌شوند. به عبارت دیگر، تحقیقات پیمایشی صورت گرفته از ٥١٧٣ نفر از کاربران بزرگسال که ملیت معرف آنها بوده گواه بر درستی این مهم است. ٧٨ درصد از کاربران زمانی به اخبار دست می‌یابند که دلیل ورود آنها به این شبکه اجتماعی در وهله اول کسب خبر نبوده است و تنها چهار درصد معتقدند که فیس‌بوک یکی از مهم‌ترین شیوه‌های دسترسی به خبر است. یکی از پاسخگویان در‌خصوص «کسب خبر از فیس‌بوک» اذعان می‌دارد: «معتقدم که فیس‌بوک شیوه مناسبی برای یافتن و دسترسی خبر آنهم بدون جست‌وجوی به واقع آن است (http: //seekingalpha. com/article/٢١١٤٧٩).»

برای ٦٨ درصد کاربران دلیل عمده مراجعه به فیس‌بوک دیدن و احوالپرسی از دوستان و خانواده است. ٦٢ درصد نیز دیدن عکس‌های دوستان علت مراجعه خود می‌دانند. از دلایلی که رتبه‌های پایین مراجعه را اشغال می‌کنند عبارتند از: مکالمه با دوستان و خانواده (٣٨ درصد) و اشتراک عکس یا ویدئوی خود (٢٨ درصد). تنها ١٦ درصد کاربران فیس‌بوک بر این باورند که دلیل مراجعه آنها کسب خبر است. در این تناسب پست به‌روز‌رسانی‌های شخصی (١٧ درصد) یا بازی (١٤ درصد) است. یکی از پاسخگویان به‌طور خلاصه می‌گوید: «خبر در فیس‌بوک چیزی است که تنها روی می‌دهد». کاربران فیس‌بوک در خصوص اینکه آیا آنها مایلند پست‌های خبری داشته باشند که با سایر پست‌های موجود در شبکه ترکیب شده باشد (٥٢ درصد از این امر لذت می‌برند و ٤٧ درصد خیر) دیدگاه‌های مختلفی دارند، ولی تعداد کمی هستند که پست‌های خبری آنها را می‌رنجاند. زمانی که از آنها در این خصوص سوال شد که در صورتی که فیس‌بوک باعث رنجش آنها شود چکاری می‌کنند تنها ١٠ درصد از کاربران فیس‌بوک بیان داشتند که زمانی آن باعث رنجش می‌شود که دوستان یا خانواده مقولات خبری را پست کرده باشند. در صورتی که افراد دیدگاه‌های خاصی در مورد مقولات خبری داشته باشند، آنها خیلی هم مورد رنجش قرار نمی‌گیرند (تنها ١٦ درصد اعلام می‌دارند که از این طریق صدمه می‌بینند). بلکه بر عکس، تقریبا نیمی از کاربران فیس‌بوک زمانی مورد رنجش قرار می‌گیرند که افراد اطلاعاتی که خیلی شخصی هستند به اشتراک بگذارند (٥٢ درصد)، یا از زندگی خود شاکی هستند (٤٧ درصد)، در حالی که ٣٧ درصد خاطرنشان می‌کنند که زمانی مورد رنجش و مزاحمت قرار می‌گیرند که دوستان و خانواده چندین بار در روز پست بگذارند و تقریبا تعداد زیادی (٣٥ درصد) در زمانی مورد رنجش قرار می‌گیرند که افراد بیانات سیاسی را پست می‌کنند. آنگونه که یکی از پرسش‌شوندگان در این زمینه خاطرنشان می‌کند: «من دوست دارم به اطلاعاتی دسترسی یابم که مربوط به ملتم هست، اصلا هیچگونه علاقه‌ای ندارم که شنونده برنامه‌ها و دستورات سیاسی باشم!» تنها مقوله کمتر رنجش‌آورتر از پست‌های مرتبط با مقولات خبری، پست تصاویر بچه‌ها و حیوانات خانگی است؛ یعنی تنها ٧ درصد می‌گویند که این موضوع آنها را مورد اذیت و آزار قرار می‌دهد.

هنوز، تعداد اندکی که اخبار خود را از فیس‌بوک دریافت می‌کنند- تنها ٤ درصد- سایت‌های اجتماعی را مهم‌ترین روش دریافت خبر می‌دانند. ٣٩ درصد اضافی نیز بیان می‌دارند که این مورد مهم است، ولی مهم‌ترین بخش نیست. ٥٧ درصد یعنی گروه زیادی از افراد می‌گویند که مهم‌ترین راه دسترسی و دریافت خبر فیس‌بوک نیست. همان‌گونه پاسخگویی بیان می‌کند: «از منظر من فیس‌بوک غالبا سرگرمی است، نه خبر، ولی اگر با مقوله‌ای روبه‌رو شوم که مورد علاقه‌ام باشد، حتما آن را مطالعه خواهم کرد ولی فیس‌بوک نخستین گزینه من برای انتخاب خبر نیست.» فرای آن، تعداد زیادی از افراد یعنی ٧٨ درصدی که خبر خود را از این پلاتفورم دریافت می‌کنند غالبا با اخباری در فیس‌بوک مواجه می‌شوند که علت مراجعه آنها به این سایت اجتماعی کسب خبر نبوده است و خبر فیس‌بوک چیز واحد و منحصربه‌فردی برای این سایت مد نظر قرار نمی‌گیرد؛ سه چهارم یعنی ٧٥ درصد بیان می‌دارند که خبری که آنها در فیس‌بوک می‌بینند اخباری هستند که آنها در جای دیگر با آن روبه‌رو می‌شوند. به هر حال، برای بخش کوچکی از مصرف‌کنندگان، خبر فیس‌بوک نقش گسترده‌ای در عادات خبری آنها دارد. یکی از پاسخگویان که در بین ٤ درصد قرار دارد بیان می‌دارد که فیس‌بوک مهم‌ترین منبع خبری آنهاست و معتقد است که این پلاتفورم «خبرهای متنوعی را به نسبت سایر منابع خبری مهیا می‌کند که غالبا لینک‌ها یا اشتراکاتی هستند که از سوی دیگران پست شده است.» فرای آن، از منظر بعضی‌ها نیز فیس‌بوک دارای ارزش خاصی است و این دسته افرادی هستند که اغلب اخبار را دنبال نمی‌کنند. در حالی که ٣٨ درصد مصرف‌کنندگان خبر فیس‌بوک که بیان می‌دارند اخبار را اغلب یا در بیشتر زمان‌ها دنبال می‌کنند و آن را شیوه مهمی برای کسب خبر می‌دانند، این آمار به ٤٦ درصد بین افرادی که اخبار را در بعضی زمان‌ها دنبال می‌کنند یا ٤٨ درصد از افرادی که اخبار را کمتر دنبال می‌کنند، می‌رسد و در انعکاس به سرشت تصادفی خبر در فیس‌بوک، هر چه یک فرد وقت خود را در فیس‌بوک سپری کند، به احتمال بیشتر اخبار خود را در آنجا دریافت می‌کند. تقریبا دو سوم (٦٧ درصد) آنهایی که با فیس‌بوک حداقل یک ساعت در روز کار می‌کنند، در مقایسه با ٤١ درصد آنهایی که کمتر از یک ساعت در روز وقت خود را در این سایت سپری می‌کنند اخبار خود را در آنجا دریافت می‌کنند و بیش از نیمی (٥٧ درصد) - در مقابل ٣٦ درصد از افرادی که کمتر از یک ساعت در روز وقت خود را صرف فیس‌بوک می‌کنند- بیان می‌دارند که فیس‌بوک شیوه مهمی برای کسب خبر است. همینطور، تقریبا دو سوم (٦٨ درصد) افراد در تمامی روز برای کسب خبر به فیس‌بوک مراجعه می‌کنند- در مقایسه با یک سوم (٣٢ درصد) از کسانی که بعضا فیس‌بوک را چک می‌کنند.

٢- چه کسی از فیس‌بوک برای کسب خبر استفاده می‌کنند

از منظر جمعیت‌شناختی، مصرف‌کنندگان اخبار فیس‌بوک عمدتا جوانان هستند. حد وسط یا میانگین مصرف‌کننده خبر فیس‌بوک ٣٩ است، ٨ سال کامل جوان‌تر از سایر بزرگسالان فیس‌بوک و جوان‌تر از معدل بزرگسال امریکایی. فرای آن، تقریبا یک سوم یعنی ٣٤ درصد مصرف‌کنندگان اخبار فیس‌بوک بین ١٨ تا ٢٩ سال قرار دارند، در مقایسه با تنها ٢٠ درصد سایر کاربران فیس‌بوک.

مصرف‌کنندگان جوان اخبار فیس‌بوک نیز مانند سایر مصرف‌کنندگان اخبار فیس‌بوک درگیر هستند. به عبارت دیگر، مصرف‌کنندگان ١٨ تا ٢٩ سال اخبار فیس‌بوک مانند یا حتی بیشتر از گروه‌های سنی بالاتر از خود برای دریافت اخبار فوری (breaking news) به این سایت مراجعه می‌کنند (٣٢ درصد در مقابل ٣٠ درصد در بین افراد ٣٠ تا ٤٩ سال و ٢١ درصد از افراد ٥٠ سال یا بالاتر) خاطرنشان می‌کنند که این سایت شیوه‌ای مهم برای کسب خبر است (به‌ترتیب ٤٨ درصد در مقابل ٤٤ درصد و ٣٦ درصد) و دسترسی به خبر از طریق عنوان نیز تقریبا در سطح مشابه قرار دارد.

بحث و نتیجه‌گیری

مطالعه صورت‌گرفته حاکی از آن است که شبکه‌های اجتماعی تاثیرات شگرفی در حوزه‌هایی چون «منبع خبری موثق»، «مشارکت‌کنندگان خبر»، «شراکت اخبار» و «سیکل خبر» به‌جای گذارده‌اند و این موارد با تغییرات و چالش‌های فراوانی روبه‌رو شده‌اند. یافته‌ها در کل بیانگر این هستند که کاربران اخبار فیس‌بوک، برای کسب خبر به سایر پلاتفورم‌های اجتماعی دسترسی دارند. مصرف خبر در فیس‌بوک جایگزین سایر فعالیت‌ها قرار نمی‌گیرد. افرادی که مصرف‌کننده خبر در فیس‌بوک هستند به نسبت سایر افرادی که «به سایت برای اهداف دیگر مراجعه می‌کنند» فعال‌ترند. تقریبا نیمی از مصرف‌کنندگان خبر فیس‌بوک مرتبا اخبار خود را در شش یا چند عنوان مختلف دریافت می‌کنند. کامنت‌گذاری روی مقولات خبری تقریبا با کلیک روی لینک‌ها صورت می‌گیرد.

مصرف‌کنندگان اخبار فیس‌بوک که مطالب سازمان‌های خبری و روزنامه‌نگاران را دنبال می‌کنند سطوح بالای درگیری خبری را در سایت نشان می‌دهند. گروه اقلیتی از مصرف‌کنندگان اخبار فیس‌بوک اخباری را ترجیح می‌دهند که دیدگاه‌های خاص آنها را به شراکت می‌گذارد. لپ‌تاپ یا دسک‌تاپ هنوز به عنوان نخستین و مهم‌ترین راه دسترسی به فیس‌بوک قلمداد می‌شود. نتایجی که در کل می‌توان با توجه به موارد مطرح‌شده عنوان داشت عبارتند از:

کاربران اخبار فیس‌بوک به سایر پلاتفورم‌ها نیز برای کسب خبر دسترسی دارند؛ یعنی تقریبا درجه آن برابر است با کل جمعیت. به عبارت دیگر، از هر ١٠ نفر چهار نفر (٤٢%) از مصرف‌کنندگان اخبار فیس‌بوک اغلب اخبار تلویزیون‌های محلی را تماشا می‌کنند. این در حالی است که تنها ٢١ درصد مصرف‌کنندگان اخبار فیس‌بوک اغلب مطالب روزنامه‌ها را در مقایسه با ٢٧ درصد کل جمعیت مورد مطالعه قرار می‌دهند.

مصرف خبر در فیس‌بوک به‌جای سایر فعالیت‌ها قرار نمی‌گیرد. به عبارت دیگر، افرادی که مصرف‌کننده خبر در فیس‌بوک هستند به نسبت سایر افرادی که «به سایت برای اهداف دیگر مراجعه می‌کنند» فعال‌ترند. به نوعی دیگر، ٧٧ درصد از افراد به این پلاتفورم می‌روند تا نسبت به آنچه که دوستان خود در آنجا صورت می‌دهند اطلاع یابند (در مقایسه با ٦٠ درصد از سایر کاربران فیس‌بوک)، ٤٩ درصد برای چت کردن با دوستان و خانواده (در مقابل ٢٩ درصد) از آنهایی که اخبار خود را از فیس‌بوک دریافت می‌کنند چندین بار در روز به این سایت در مقایسه با سه نفر در هر ١٠ نفر (٢٩%) سایر کاربران فیس‌بوک سر می‌زنند.

تقریبا نیمی، ٤٩ درصد از مصرف‌کنندگان خبر فیس‌بوک گزارش می‌دهند که مرتبا اخبار خود را در شش یا چند عنوان مختلف دریافت می‌کنند. بیشترین عناوین خبری که مورد توجه و عطف قرار می‌گیرد عبارتند از اخبار سرگرمی که ٧٣ درصد از مصرف‌کنندگان اخبار فیس‌بوک را به سمت خود می‌کشاند. در پشت سر این عنوان، اخبار مربوط به رویدادهای جامعه مخاطب قرار دارد (٦٥%). سیاست‌های ملی و دولتی در رتبه چهارم قرار دارد که به ٥٥ درصد این مصرف‌کنندگان می‌رسد، بعد عناوین ورزشی که به ٥٧ درصد می‌رسد. هم‌اکنون، فیس‌بوک به عنوان پلاتفورمی قلمداد می‌شود که از آن برای فراگیری رویدادهای خبری یاد می‌شود. تنها ٢٨ درصد مصرف‌کنندگان اخبار فیس‌بوک برای کسب اخبار فوری به این سایت مراجعه می‌کنند.

کامنت‌گذاری روی مقولات خبری تقریبا با کلیک روی لینک‌ها صورت می‌گیرد، اگرچه مباحث پس و پیش امر کمتر رایجی محسوب می‌شود. تقریبا دو‌سوم (٦٤%) از مصرف‌کنندگان اخبار فیس‌بوک حداقل بعضی وقت‌ها روی لینک‌های خبری کلیک می‌کنند.

درگاه‌های خبری به دلیل کلیک مصرف‌کنندگان خبر فیس‌بوک روی لینک‌های خبری در رتبه پایینی قرار دارند. بزرگ‌ترین دلیل افراد برای کلیک کردن بر مقولات خبری «علاقه آنها به عنوان خبر» است؛ یعنی ٧٠ درصد این امر را مهم‌ترین موضوع کلیک کردن روی لینک‌های خبری می‌دانند.

مصرف‌کنندگان اخبار فیس‌بوک که مطالب سازمان‌های خبری و روزنامه‌نگاران را دنبال می‌کنند سطوح بالای درگیری خبری را در سایت نشان می‌دهند. تقریبا یک‌سوم یعنی ٣٤ درصد از مصرف‌کنندگان اخبار فیس‌بوک در موارد ارایه‌شده خود دارای سازمان‌های خبری یا روزنامه‌نگاران خاص هستند. افرادی که این امر برای آنها صدق می‌کند احتمال فراوان این سایت را به عنوان شیوه‌ای مهم برای به دست آوردن خبر نسبت به دیگر سایت‌ها می‌دانند (٥٤ درصد در مقابل ٣٨ درصد). فرای آن، این افراد تقریبا سه برابر دیگران روی لینک‌های خبری کلیک می‌کنند (٢٧ درصد در مقابل ١٠ درصد) و مطالب موجود در اخبار را با سایر افراد در فیس‌بوک مورد بحث و بررسی قرار می‌دهند (١١ درصد در مقابل ٤ درصد). همچنین آنها دوبرابر سایرین مقولات خود را پست یا به مشارکت می‌گذارند (١٦ درصد در مقابل ٧ درصد) و ٢٩ درصد در مقابل ١٥ درصد روی مقولات کامنت می‌گذارند.

مانند کاربران بزرگسال امریکایی، تنها یک گروه اقلیتی از مصرف‌کنندگان اخبار فیس‌بوک بر این باورند که آنها اخباری را ترجیح می‌دهند که دیدگاه‌های خاص آنها را به شراکت می‌گذارد. کمتر از یک‌سوم یعنی ٣١ درصد از مصرف‌کنندگان اخبار فیس‌بوک عموما اخباری را ترجیح می‌دهند که دیدگاه‌های آنها را به اشتراک بگذارد؛ تنها کمی بالاتر از ٢٧ درصد از بزرگسالان امریکایی که چنین اعتقادی دارند.

در بین بزرگسالان امریکایی، کامپیوتر، لپ‌تاپ یا دسک تاپ هنوز به عنوان نخستین و مهم‌ترین راه دسترسی به فیس‌بوک قلمداد می‌شوند. ٥٩ درصد محض از کل کاربران بزرگسال فیس‌بوک و ٥٣ درصد از مصرف‌کنندگان اخبار فیس‌بوک اغلب از طریق کامپیوتر، دسک‌تاپ یا لپ‌تاپ به نسبت ابزار سیار مانند اسمارت فون (Smartphone) یا تبلت (tablet) به فیس‌بوک دسترسی می‌یابند.

منابع در دفتر روزنامه موجود است.

نظرات بینندگان
ارسال خبرنامه
برای عضویت در خبرنامه سایت ایمیل خود را وارد نمایید.
نشریات