حسین عبداللهی / مدیر مسئول
يكي از مسائلي كه فضاي سياسي كشور را تحت تاثير خود قرار داد مصاحبه بحث برانگيز سيدمحمد خامنهاي با مجله «رمز عبور» بود. اينكه اين مصاحبه براي فضاسازي سياسي از سوي يك جريان خاص صورت گرفته يا بازخواني وقايع مهم انقلاب مانند انتخاب رهبري نظام و پشت پرده ماجراي جنجالي سفر «مك فارلين» به ايران؛ نياز به تحليل و واكاوي جدي دارد. نكته مهم اما سخنان و گرههاي فكري است كه سيدمحمد خامنهاي در اين مصاحبه مطرح و به آن اشاره كرده است: اول، هاشمي گزينه آمريكا براي رهبري نظام بوده است.
دوم، هاشميرفسنجاني از مدتها قبل، از سفر مك فارلين به ايران آگاهي داشته است. سوم، هاشمي و منتظري بر سر رهبري نظام با هم رقابت تنگاتنگي داشتند، به شكلي كه حاضر بودند براي اين رقابت دست به هر كاري بزنند. چهارم، شهيد بهشتي با وجود شخصيت تماميتخواهي كه داشته از روحيه ليبراليستي برخوردار بوده و آخرين مورد كه از بقيه بااهميتتر است؛ سخنان سيد محمد خامنهاي درباره حضرت امام(ره) است كه از مضمونش چنين القا ميشود كه حضرت امام(ره) تحت تاثير اطرافيان خود اقدام به تصميمگيري كرده است.
رمز عبور؛ حامل يا عامل فضاسازي
مصاحبه سيدمحمد خامنهاي داراي چند پيام حاشيهاي براي فضاي سياسي ايران است: اول اينكه به نظر ميرسد مصاحبهكننده يا عوامل مصاحبه و مصاحبهشونده هر دو يك هدف واحد را دنبال ميكنند؛ اينكه فرد و جرياني با چنين مصاحبهها و اقدامات مشابه بيش از گذشته در فضاي سياسي ايران شناخته شود يا اينكه اگر در گذشته شناخته بوده و گرد تاريخ برآن نشسته است دوباره به سطح افكار عمومي بازگردد.
دليل دوم كه به صورتي پنهاني مورد نظر بوده، اين است كه با شكستن آرامش سیاسی كه دستاورد دولت آقاي روحاني است، هيمنه و منزلت دولت مستقر كه به نوعي خود را به آيتا... هاشمي نزديك ميبيند دچار خدشه و افكار عمومي متوجه شود كه در دولت تدبيرواميد هم مانند دولت احمدينژاد ميتوان حرفهای ناموجه زد. نكته حاشيهاي بعدی اين گفتوگو اما به نزدیکان دولت دهم باز میگردد كه عامل اصلي برگزاري اين مصاحبه بودهاند. نكته سوم كه نكته قابل تاملي است اين است كه هدفگذاري و نقشه راه اين گفتوگو به شكلي پیش رفته كه افراد تاثیرگذار را درگير خود كند.
چگونگي تصميمات حضرت امام (ره)، تعيين رهبري پس از رحلت بنيانگذار انقلاب اسلامي، رابطه مخفيانه با آمريكا، سفر جنجالي مك فارلين به ايران، سخنان شائبه برانگيز درباره يكي از شهداي مهم انقلاب يعني شهيد بزرگوار آيتا... بهشتي و البته اتهام رابطه مخفيانه به آيتا... هاشمي به عنوان يكي از مهمترين ياران حضرت امام همگي نشاندهنده تعيين نقشه راه قبلي براي انجام اين گفتوگو بوده است.
سخنان شائبهبرانگيز درباره هر كدام از اين مسائل به راحتي ذهن تمام شخصيتها و بزرگان را معطوف به خود ميكند چه رسد به ايجاد شائبه درباره همه اين موارد. نكته چهارم اما به مجله«رمزعبور» به عنوان رسانهاي كه اين گفتوگو را منتشر كرده است بازميگردد. اينكه چرا سيدمحمدخامنهاي كه سياستمدار سرد وگرم چشيدهاي است براي بيان چنين مطالب مهمي درباره تاريخ انقلاب و حضرت امام(ره) با رسانه معتبرتر و مشهورتري مصاحبه نكرده است جاي سوال و تامل دارد.
تناقض و ابهام در يك گفتمان
براي ابهامزدايي از اين گفتوگو به تحليل و واكاوي هر كدام از نكات مبهم اين گفتوگو ميپردازيم. سيدمحمد خامنهاي در اين مصاحبه عنوان كرده كه آمريكا براي رهبري نظام بعد از حضرت امام(ره) تلاش ميكرده گزینه مدنظر خود را وارد عرصه كند. اين نكته برهمگان روشن است كه هدف اصلي انقلاب اسلامي ايران مبارزه با استكبار آمريكا به عنوان «شيطان بزرگ» بوده است. در نتيجه کسانی كه براي مبارزه با آمريكا شكنجهها و زندانها رفتهاند منطقا و عقلا نمیتوانند تمایلی به دشمنشان نشان دهند.
حتي اگر آمريكا اين جسارت را پيدا ميكرده كه به اين بزرگان پيشنهادي داده باشد اين خود يك رسوايي بزرگ براي آمريكا محسوب ميشود. دوم اينكه در اين مصاحبه آمده هاشميرفسنجاني از مدتها قبل از سفر مك فارلين به ايران اطلاع داشته است. آمريكاييها با اقداماتي مانند سفر مك فارلين و عمليات رواني ناشي از آن اين هدف را دنبال ميكردند كه به افكار عمومي جهان چنين القا كند كه ايران چه قبل و چه بعد از انقلاب به ما به عنوان قدرت هژمونيك و برتر نياز داشته و دارد. حتي افشا شدن اين ماجرا نيز توسط آمريكا و به صورت تعمدي صورت گرفت تا نشان داده شود كه ايران به صورت محرمانه به آمريكا نظر داشته است.
نكته بعدي اينكه اين سفر بنا به گواهي تاريخ با انگيزه نظامي صورت گرفته است و مسئولان ارشد نظامي بايد با مك فارلين ديدار ميكردهاند! اين نكته نيز نبايد فراموش شود كه هاشمي يك روحاني و سياستمدار است نه استراتژيست عملياتهاي امنيتي. موضوع بعدي سخنان سيدمحمدخامنهاي درباره شهيد بزرگوار آيتا... بهشتي است كه با عبارات «ليبرال» درباره ايشان سخن گفته. اين مساله از نظر اخلاقي داراي مشكل است؛ وقتی حضرت امام(ره) درباره این شخصیت میگویند: بهشتی به تنهایی یک ملت بود، چگونه سیدمحمد خامنهای میتواند چنین صفت مذمومی را درباره وی به کار برد؟!
در دين مبين اسلام بارها تاكيد شده كه درباره كساني كه از اين دنيا رفتهاند بايد با احترام سخن گفت. اين در حالي است كه آيتا... بهشتي علاوه براينكه يك عالم بزرگ ديني بودهاند به دست دشمنان نظام و منافقين كوردل شهيد شدهاند و داراي منزلت بزرگ «شهيد» هستند. نكته پنجم اينكه از سخنان سيدمحمدخامنهاي چنين القا ميشود كه حضرت امام(ره) تحت تاثير اطرافيان خود برخي تصميمات را گرفتهاند. در اين زمينه دو نكته حائز اهميت است. اول اينكه برخلاف نظر سيدمحمد خامنهاي اين اطرافيان حضرت امام (ره) بودهاند كه همواره و تا پايان عمر پربركت ایشان تحت تاثير شخصيت آسماني و ملكوتي حضرت امام (ره) بودهاند.
تمام بزرگان انقلاب به اين نكته تاكيد دارند كه در مقاطعي كه كار سخت ميشده اين درايت و آيندهنگري حضرت امام(ره) بوده كه مشكلگشا بوده است. دوم اينكه بنا به گواهي تاريخ، حضرت امام(ره) هر جا كه منافع اسلام، انقلاب و مردم در ميان بوده با هيچ كس و هيچ قدرتي مماشات نميكرده و در اين زمينه با كسي تعارف نداشته است. سخنان سيدمحمد خامنهاي اما چند نكته مهم را نیز به ذهن متبادر ميكند: نخست اينكه اتهام به شخصيتهايی چون آيتا... هاشميرفسنجاني كه خدمات بزرگي به نظام و انقلاب كرده علاوه بر اينكه با منويات حضرت امام(ره) و روح انقلاب سازگاري ندارد سبب كجانديشي و كجفهمي مباني انقلاب براي نسل جديد ميشود.
در نتيجه تحصيلكردگان و بزرگان كشور بايد در جهت ابهامزدايي از وجهه انقلاب و شخصيتهاي آن كوشش جدي از خود نشان دهند. دوم اينكه حل مشكلات و مردم بايد در اولويت امور و مسئولان قرار داشته باشد و نبايد با جوسازيهاي بيپايه و اساس ذهن و انرژي جامعه را صرف مسائل حاشيهاي كرد و سوم اينكه نبايد اجازه داد چنين سخناني كه تلاش ميكنند به جاي باورهاي اصيل و متقن، باورهاي شبههانگیز را در سطح جامعه اشاعه دهند در سطح جامعه منتشر شود تا به منافع ملي و انقلاب آسيب نرسد.