وحدت اصولگرایان و یک «نه» بزرگ

در حالی که نیروهای جریان راست ایران چشم به دیدار سه آیت‌الله اصولگرا یعنی محمد یزدی، موحدی کرمانی و مصباح یزدی برای رسیدن به وحدت دوخته بودند، خبر لغو این دیدار دهان به دهان پیچید تا اینکه آیت‌الله مقتدایی از اعضای جامعه مدرسین حوزه علمیه قم به طور رسمی این خبر را تایید کرد تا مشخص شود مسیر رسیدن اصولگرایان به وحدت مسیری پر پیچ و خم است و نمی‌شود به راحتی به قله وحدت رسید.

روح‌الله حسینیان از اعضای ارشد جبهه پایداری در واکنش به لغو این دیدار گفت: «اختلاف در مجموعه اصولگرایی طوری است که جلسه مربوط به آیت‌الله یزدی، آیت‌الله موحدی کرمانی و آیت‌الله مصباح‌یزدی، با هدایت غلط فکری یکی از افراد مؤثر و مسئول لغو شد»

این سخنان روح‌الله حسینیان از سنگ بزرگی در راه وحدت اصولگرایی پرده‌برداری می‌کند و آنهم اختلاف اساسی میان جریان‌های موثر اصولگرایی است. آ‌ن‌گونه که نامه نیوز نوشته، نکته اولی که در این میان مشخص است، اختلاف چندین ساله آیت‌الله یزدی و آیت‌الله مصباح بر سر رسیدن به وحدت در جریان راست ایران است.

آیت‌الله موحدی با حضور در جلسه هم‌اندیشی اصولگرایی با سخنرانی آیت‌الله مصباح یزدی نشان داد که موافق روند فعلی اصولگرایی برای رسیدن به وحدت است اما آیت‌الله یزدی تا امروز هیچ واکنشی به این مسئله نشان نداده است و همین معنا می‌تواند از ناراضی بودن «شیخ اصولگرایان» حکایت کند.

سیدرضا تقوی، که بانی این دیدارها است بدون اشاره به نظر آیت‌الله یزدی تنها به این نکته اشاره می‌کند که شرح وقایع و جلسات به سمع آیت‌الله یزدی می‌رسد. عضو جامعه روحانیت مبارز تهران هیچگاه اشاره نکرده است که آیت‌الله یزدی چه نظری در مورد این شیوه وحدت دارد، وحدت با کسی که خود سال‌ها عامل شکسته شدن وحدت‌های سیاسی اصولگرایی بوده است.

داستان اختلاف این دو آیت‌الله به ادوار گذشته انتخابات مجلس و ریاست جمهوری و به ویژه انتخابات ریاست جمهوری یازدهم باز می‌گردد. آیت‌الله یزدی بعد از نومید شدن از احمدی‌نژاد، برای دوره بعدی ریاست جمهوری خواستار وحدت اصولگرایان شد و با حمایت از دکتر علی‌اکبر ولایتی از دیگر جریان‌های اصولگرایی خواست تا از وزیر سابق وزارت خارجه حمایت کنند، تا باز هم شاهد به قدرت رسیدن جریان اصلاحات نباشیم. اما اصولگرایان به ویژه اعضای جبهه پایداری به ریاست آیت‌الله مصباح مسیر دیگری رفتند، تا آیت‌الله یزدی بعد از انتخابات از احتمال تجزیه جامعه مدرسین سخن به میان آورد.

آیت‌الله یزدی در گفت‌وگویی با اشاره به این اختلاف می‌گوید «نزدیک بود در جامعه مدرسین یک تشکل جدیدی شکل بگیرد. چه توسط کسانی که در جلسات جامعه شرکت می‌کنند و چه آنهایی که شرکت نمی‌کنند. خوشبختانه به دلایل مختلف و به خواست خداوند متعال جلوی این تجزیه گرفته شد و خدا را شکر می‌کنیم که در حال حاضر هیچ تجزیه‌ای در جامعه مدرسین وجود ندارد. همه اعضای محترم چه کسانی که در جلسات جامعه شرکت می‌کنند و چه کسانی که شرکت نمی‌کنند، همه را محترم می‌شماریم.»

آیت‌الله یزدی، به طور مشخص آیت‌الله مصباح یزدی را عامل اصلی این اختلاف‌ها می‌داند و حالا این معنا که برای رسیدن به وحدت با او پشت یک میز بنشیند کمی سخت است. به ویژه اینکه امروز با رفتار سیاسی سیدرضا تقوی، مصباح یزدی خود را در جایگاه یکی از رهبران جریان اصولگرایی می‌پندارد.

در کنار این اختلاف دیدگاه این دو آیت‌الله، روح‌الله حسینیان از نقش یک فرد موثر و مسئول سخن به میان می‌آورد. کلیدواژه‌های به کار رفته از سوی حسینیان، تمام نگاه‌ها را به سمت علی لاریجانی می‌کشاند. فرد موثر در جریان اصولگرایی و رئیس مجلس شورای اسلامی که می‌تواند با نظر خود تغییر گسترده در نگاه جریان اصولگرایی به وجود آورد.

علی لاریجانی نیز از جمله مخالفان طرح سیدرضا تقوی برای رسیدن به وحدت با استفاده از ظرفیت جبهه پایداری و آیت‌الله مصباح یزدی است. سکوت معنادار او در مورد این فعالیت‌ها به خوبی بیانگر همین معناست. بیان این نکته که اعضای جبهه پایداری به رهبری آیت‌الله مصباح، مخالف سرسخت ریاست لاریجانی بر مجلس شورای اسلامی هستند، می‌تواند کمک زیادی به درک این اختلاف کند.

به نظر می‌رسد دکتر لاریجانی به دلیل همین اختلاف‌ها و البته آینده سیاسی‌اش تلاش می‌کند، اجازه ندهد این شکل وحدت در جریان اصولگرایی نهادینه شود. جلسات لاریجانی با اصولگرایان به ویژه سیدرضا تقوی نیز از همین حکایت می‌کند که لاریجانی وارد بازی وحدت اصولگرایی شده است.

رضا آشتیانی نماینده مردم قم و عضو جامعه مدرسین در همین رابطه می‌گوید: «ظاهرا آقایان با آقای لاریجانی نیز جلساتی داشته‌اند ولی ظاهرا به نتیجه‌ای نرسیده‌اند، گویا جلسه دیگری هم با وی دارند. انگار آقای لاریجانی شرایطی داشتند که باید با آقایان بنشینند و راجع به آنها بحث کنند»

به نظر می‌رسد نظر مساعد آیت‌الله یزدی و اعضای جامعه مدرسین روی علی لاریجانی و حضور او در راس قوه مقننه باعث شده است تا وحدت اصولگرایی دوران تازه‌ای را شاهد باشد، دروانی که شاید سیدرضا تقوی به آن فکر نمی‌کرده است. آنچه که مشخص است گروه‌های اصولگرا در حال یارکشی سیاسی برای رسیدن به وحدت هستند و علی لاریجانی «مرد ساکت وحدت» نیز آرام آرام خود را وارد میدان رقابت کرده است که حاصل آن را می‌توان لغو جلسه سه آیت‌الله دانست. حالا باید دید که در روزهای آینده اصولگرایان چه استراتژی را برای وحدت خود انتخاب می‌کنند.