گرفتاری اولاند در جاده ناکامی

علی تتماج

«فرانسوا اولاند» از حزب سوسیالیست که در سال 2012 به قدرت رسید، دورانی سخت را برای ادامه حضور در قدرت پیش رو دارد، چنان‌که نتایج انتخابات محلی شکست وی و هم‌حزبی‌هایش را نشان می‌دهد. نتیجه انتخابات محلی در فرانسه حاکی از پیروزی حزب محافظه‌کار رئیس‌جمهور پیشین این کشور و شکست حامیان رئیس‌جمهور کنونی است. حزب محافظه‌کار (UMP) فرانسه با گرایش‌های راست‌گرایانه در دومین دور انتخابات محلی فرانسه موفق شد، بیشترین میزان آرا را به دست آورد و سوسیالیست‌های حاکم متحمل شکست سنگینی شدند. همچنین، ملی‌گرایان پیشرو هم نتیجه‌‌ای بسیار بدتر از آنچه پیش‌بینی شده بود، به دست آوردند. شبکه خبری «دویچه‌وله» با انتشار این خبر نوشت، این انتخابات که در راستای انتخابات ریاست‌جمهوری 2017 برگزار شد، حاکی از پیروزی «نیکلا سارکوزی» رئیس‌جمهور پیشین فرانسه است. این خبر به‌ویژه از این جهت اهمیت دارد که وی اعلام کرده است بار دیگر به عرصه سیاست باز خواهد گشت. براساس این گزارش، در این انتخابات، احزاب چپ که 61 استان فرانسه را در اختیار داشتند، با از دست دادن 25 استان، اکنون فقط 34 استان را در اختیار دارند. همچنین، «فرانسوا اولاند» رئیس‌جمهور این کشور در استان خود شکست خورده است. «مانوئل والس» نخست‌وزیر سوسیالیست فرانسه با پذیرش شکست احزاب چپ در این انتخابات اختلاف میان این احزاب را دلیل شکست جناح چپ اعلام کرد. پیش از این والس در اظهاراتی از احتمال پیروزی حزب راست افراطی جبهه ملی در انتخابات ریاست‌جمهوری 2017 فرانسه خبر داده و برنامه‌های این حزب برای کشور را «فاجعه» توصیف کرده بود.

بسیاری از ناظران سیاسی معتقدند، بی‌کفایتی‌های اولاند در عرصه داخلی و نیز تحرکات نادرست سیاست خارجی، به‌ویژه تزلزل جایگاه فرانسه در اتحادیه اروپا و نیز معرفی این کشور به‌عنوان مهره آمریکا و حامی تروریسم زمینه‌ساز نارضایتی شدید مردم از وی شده است. آمارهای رسمی نشان می‌دهد، میزان بیکاری در فرانسه در دسامبر 2014 به نحو بی‌سابقه‌ای افزایش یافته است. این گزارش می‌افزاید، سه میلیون و 500 هزار نفر نیز در این ماه از مزایای بیکاری استفاده ‌کرده‌اند. آمارهای اخیر در پایان یک سال اقتصادی دشوار برای فرانسه منتشر شد که در آن نسبت به سال پیش، 189 هزار و 100 فرانسوی کار خود را از دست داده‌اند. در سه سال گذشته اقتصاد فرانسه به‌طور میانگین ۳/۰ درصد رشد داشته است؛ در حالی که برای ایجاد فرصت‌های شغلی کافی برای همه، به رشدی معادل ۵/۱ درصد در سال نیاز دارد.

گزارش‌ها نشان می‌دهد، اولاند، منفورترین رئیس‌جمهور فرانسه لقب گرفته است و محبوبین وی کمتر از 15 درصد بوده؛ چنان‌که نتایج انتخابات محلی نشان داد، مردم با وجود بی‌کفایتی‌های سارکوزی، رئیس‌جمهور قبلی فرانسه، وی و هم‌حزبی‌هایش را به اولاند ترجیح دادند. حمایت‌های فرانسه از تروریسم در طول بحران سوریه که به گسترش گرایش جوانان فرانسوی به سمت داعش و گروه‌های تروریستی منجر شده، از دلایل نارضایتی مردم از اولاند است، به‌ویژه اینکه وی برای تحقق اهداف و خواسته‌های آمریکا حتی امنیت فرانسه را نیز نادیده گرفته که نتیجه آن افزایش ناامنی سراسری در فرانسه بوده است.

اولاند در ماه‌های اخیر کوشید تا با رفتارهای حاشیه‌ای و برجسته‌سازی مسائل امنیتی از توجه مردم به شرایط اقتصادی بکاهد. نمود عینی این امر را در مواضع اولاند پس از حوادث شارلی ابدو می‌توان مشاهده کرد. اولاند با اجرای کارناوال خیابانی با حضور سران و مقامات سایر ممالک در پاریس برآن بود تا از یک‌ سو چنان وانمود کند که مسائل امنیتی در اولویت مسائل فرانسه است و از سوی دیگر اقتدار خود در ایجاد اجماع جهانی حول محور فرانسه را به نمایش گذارد. جلب رضایت لابی صهیونیستی بخش دیگر از اقدامات اولاند بوده، چنان‌که وی از یک ‌سو دیدارهای متعددی با لابی‌های صهیونیستی در پارلمان فرانسه داشت و حمایت قاطع خود را از رژیم صهیونیستی اعلام کرد و از سوی دیگر در حمایت از صهیونیست‌ها مواضعی را علیه فلسطین به‌کار گرفت و در قبال موضوع هسته‌ای ایران نیز مواضعی تند اتخاذ کرد. فابیوس، وزیر امور خارجه فرانسه در طول دوران برگزاری مذاکرات هسته‌ای بارها بر لزوم توقف فعالیت‌های هسته‌ای ایران تأکید کرد.

با وجود تمام این تحرکات، نابسامانی‌های فرانسه در دوران اولاند چنان شدت گرفت که در نهایت رأی منفی مردم به متحدان اولاند را در حزب سوسیالیست به همراه داشت. مسئله‌ای که آینده سیاسی اولاند را برای تکرار دوران ریاست جمهوری تهدید می‌کند. بسیاری از ناظران سیاسی نیز معتقدند، این وضعیت مانند دومینویی سایر کشورهای اروپایی را دربر خواهد گرفت و احتمالاً قربانی بعدی آن دیوید کامرون، نخست‌وزیر انگلیس با حزب محافظه‌کار است که انتخابات ماه می را در پیش رو دارد. گزارش‌ها نشان می‌دهد، کامرون نیز دورانی سخت را پیش رو دارد و تکرار سرنوشت اولاند برای وی دور از ذهن نیست که نتیجه آن خروج کامرون و حزب محافظه‌کار از صحنه سیاسی انگلیس خواهد بود.