تغییر در لحن سعید جلیلی بعد از بیست سفر استانی
نخستین موضعگیری جلیلی درباره جزییات مذاکرات
گروه سیاسی: سعید جلیلی برای نخستین بار نسبت به نتایج مذاکرات هستهای واکنش نشان داد؛ واکنشی که اثبات مجددی است بر اختلاف نظر او با دولت یازدهم بر سر مذاکرات هستهای، اختلافاتی که تا قبل از این هم چیز پنهانی نبود. مخصوصا وقتی کار سعید جلیلی و حسن روحانی به رقابت بر سر کرسی ریاستجمهوری در خرداد ٩٢ کشید و در حالی که هنوز هیچ افقی برای دور جدید مذاکرات هستهای پدیدار نشده بود، تقابل بین این دو و هوادارانشان بیشتر از هر چیز بر سر شیوه اداره مذاکرات با شش قدرت جهانی متمرکز شد. حالا سعید جلیلی «بیانیه لوزان» را در کنار «سند استراتژی امنیت ملی امریکا در سال ٢٠١٥» آورده و میگوید که برای شناخت امریکاییها مطالعه این دو مهم است، کشوری که او تاکید میکند به هیچ چیز جز افزایش قدرتش در دنیا نمیاندیشد. جلیلی از آغاز سال ٩٣ تاکنون بیش از ٢٠ سفر به استانها و شهرستانهای کشور و تعداد زیادی سخنرانی در مراکز دانشگاهی و سیاسی پایتخت داشته است. سخنرانیهایی که در هیچکدام از آنها اشارهای مستقیم به موضوع مذاکرات ایران و ١+٥ نمیشود.
به این لحاظ سخنان اخیر جلیلی در دانشگاه خلیج فارس بوشهر هم از این نظر که نخستین موضعگیری او درباره جزییات تحولات هستهای است و هم اینکه نگاه انتقادیاش را در این حوزه به رخ دولتیها میکشد، جای تامل دارد. سخنرانی که کنایههای دیگری هم به مردان دیپلماسی حسن روحانی داشت. از جمله اینکه «اینکه برخی میگویند سیاست خارجی جای آرمان و ایدئولوژی و ارزشها نیست، جای تعجب دارد، چرا که این موضوع از مباحث مفروض حتی در کشور امریکاست.» با این اظهارنظرها به نظر میرسد سعید جلیلی تصمیم دارد با تغییری محسوس در زمینه اظهارنظرهای قبلیاش، وارد بحث درباره جزییات مذاکراتی شود که احتمالا تا دو ماه دیگر به نقطههای پایانی خود خواهد رسید؛ بحثهایی که بدون شک جنبهای انتقادی نسبت به عملکرد ظریف و دیگر مردان دیپلماسی ایران خواهد داشت. چه آنکه او در بیست سفر استانی قبلی خود بیش از آنچه به موضوعات روز و جزییات تحولات سیاسی بپردازد، تنها مواضعی عمومی درباره گفتمان انقلاب اسلامی را مطرح کرده بود.
سعید جلیلی در سفر به بوشهر در جمع دانشجویان دانشگاه خلیج فارس این شهرستان سخنان خود را با طرح سوالاتی پیرامون سیاست خارجی و ریشهیابی چرایی عدم رابطه سیاسی میان ایران و امریکا آغاز و این سوال را مطرح کرد که «چرا ما نسبت به ایالات متحده امریکا یک نگاه و رویکرد ویژه داریم؟ و البته او هم نسبت به ما نگاه و رویکرد ویژهای دارد؟» عضو شورای راهبردی روابط خارجی قبل از پاسخ به سوال اساسی فوق، درخواست مهمی را از عموم مردم ایران مطرح کرد: برای اینکه امریکای امروز را خوب بشناسید، دو متن را مورد مطالعه قرار دهید؛ اول، متن فکت شیت امریکا از توافق لوزان را بخوانید، دوم، سند استراتژی امنیت ملی امریکا در سال ٢٠١٥ را با دقت بررسی کنید. وی در تشریح این سخنان، اظهار داشت: یکی از اصولی که در سیاست خارجی ایالات متحده آمده، تاکید بر این نکته است که رهبری قوی و مستمر امریکا در جهان ضروری است و آنچه ما را متحد میکند، اجماع ملی بر این است که رهبری امریکا بر جهان اجتنابناپذیر است.
رهبری امریکا بر جهان همیشگی است و این رهبری برپایه منافع ملی ایالات متحده بنا نهاده شده است. هیچ جایگزینی برای رهبری امریکا وجود ندارد و رهبری امریکا در قرن جدید، مانند قرن گذشته، همچنان ضروری و اجتناب ناپذیر است. عضو مجمع تشخیص مصلحت نظام سوال خود را مجددا مطرح کرد که «چرا ما نسبت به امریکا موضعگیری ویژهای داریم؟» و سپس اظهار داشت: اینکه برخی میگویند سیاست خارجی جای آرمان و ایدئولوژی و ارزشها نیست، جای تعجب دارد چرا که این موضوع از مباحث مفروض حتی در کشور امریکاست. وی در ادامه بررسی سند استراتژی امنیت ملی امریکا در سال جاری میلادی به اصل دوم اشاره و تصریح کرد: اصل دوم این است که برای تهدیداتی که علیه منافع امریکا باشد، یکجانبه عمل خواهیم کرد. ما با همه ابزارهای قدرت امریکا پیش خواهیم رفت و وقتی از همه امتیازات راهبردی خود استفاده کنیم، تاثیر و نفوذ ما بیشتر خواهد شد. عضو شورای راهبردی روابط خارجی تصریح کرد: هزینه که جمهوری اسلامی در موضوع هستهای میدهد، مهمترین نتیجه آن دفاع از توسعه، علم و پیشرفت است.
جلیلی در ادامه به چهارمین اصل در سند استراتژی امنیت ملی امریکا مربوط به سال جاری میلادی اشاره کرد و افزود: در این اصل گفته شده که حفظ توانمندی رهبری ما همچنان بازتابی از منافع و ارزشهای ما است. امریکا برای رهبری موثر در جهان در حال تغییر، باید براساس ارزشهای خود زندگی کند؛ براساس این ارزشها تغییرات در جهان را شکل دهد. عضو ارشد تیم مذاکرهکننده سابق کشورمان با طرح این سوال که «چرا فردو باید تعطیل شود؟» اظهار داشت: فردو یکی از تاسیسات کاملا قانونی زیر نظر آژانس است. آنها میگویند فردو باید تعطیل شود چون زیر کوه است و ما با بمباران نمیتوانیم آن را نابود کنیم. سعید جلیلی البته قسمتی از سخنان خود را هم برای پرسش و پاسخهای حضار کنار گذاشته بود. جایی که او باز هم با کنایهای به سراغ مذاکرات دوران اصلاحات با سرپرستی حسن روحانی رفت و گفت: «در مذاکرات سال ٨٤ – ٨٢ تعلیق غنیسازی و اجرای پروتکل الحاقی به طور داوطلبانه انجام گرفت که مجلس اجرای پروتکل را متوقف کرد.
در بیانیه لوزان، نظارتهای غیرمتعارفی مطرح کردهاند که قابل قبول نیست.» جلیلی در پاسخ به سوالی با این عنوان که «چرا آقای ظریف در یک سال و اندی به توافق رسید ولی شما در شش سال به توافق نرسیدید؟» نیز گفت: «در یکی، دو سال گذشته من بسیار پرهیز داشتهام که این بحث مشخص شود. حقوق هستهای ملت ایران باید تثبیت شود. حق غنیسازی، حق ملت ایران است که در NPT آمده است در سطوح مختلف و متناسب با نیازهای صلح آمیز. دستاور ما اینجاست که هیچ قیدی را برای این حق غنیسازی نپذیرفتیم. اگر برای ایستادگی و احقاق حق ملت ایران، قطعنامه علیه ما بدهند، چه کسی باید معذرتخواهی کند؟
کسانی که حق ملت را احقاق کردند یا کسانی که ظلم کردهاند؟» وی درباره فکت شیت امریکاییها نیز گفت: «در گفتوگوها آمده یک بیانیه چهار صفحهای منتشر کرده و در سایت رسمی وزارت خارجه خود گذاشته است. این نقشه امریکاست و امریکا دارد این «فکت شیت» خود را عملیاتی میکند. لذا لازم است دوستان آن را مطالعه کنند.» جلیلی در پاسخ به این سوال که «چرا «فکت شیت» ایرانی منتشر نمیشود؟» هم گفت: «آن را از خود برادران بپرسید.»
نظرات بینندگان
پربیننده ترین
ارسال خبرنامه
برای عضویت در خبرنامه سایت ایمیل خود را وارد نمایید.
