تیرهای زهرآلود در فضای مجازی
یکی از همکارانم تعریف میکرد که چندی پیش از طرف یکی از اعضای گروهی که عضو آن هستم یک پیام روی گوشیام ارسال شد که در ظاهر متن بسیار زیبایی داشت و در نگاه اول به اصطلاح جمله عمیقی به نظر میرسید.
جمله که تمام میشود به اسمی که در پایان جمله نوشته شده است میرسم. اما با خواندن اسم به یکباره خشکم میزند. پایان جمله در یک گیومه نوشته شده «احمد کسروی»، این یعنی اینکه گوینده این جمله احمد کسروی است و زمانی که دوباره و چند باره جمله را میخوانم به نکتههایی میرسم که در ابتدا به آن توجه نکردم. تعجبم بیشتر میشود. به این فکر میکنم که چقدر راحت در شبکههای اجتماعی میشود هر پیامی را تولید و پخش کرد.
درباره احمد کسروی و اندیشههایش قبل از این اطلاعاتی داشتم و مقداری مطالعه کرده بودم اما با خواندن این جمله و دیدن پیامهایی با مضمون انتشار صحبتهای وی، کنجکاویام بیشتر شد تا درباره این فرد بیشتر تحقیق کنم. وقتی دامنه تحقیقاتم را افزایش میدهم تازه متوجه میشوم که احمد کسروی تنها یک فرد روشنفکرمآب نیست که حالا مورد علاقه عدهای قرار گرفته باشد بلکه او یک فرد سکولار، ضددین، ضد اهلبیت و دشمن تشیع است که توسط گروه فدائیان اسلام به خاطر تفکرات منحرف و رفتارهای ناشایست و دشمنی با دین و مذهب اعدام انقلابی شده است.
با این حال برایم جالب است بدانم که اندیشه، افکار و آثار و جملات کسروی و امثال او چگونه از شبکههای اجتماعی سردرآورده است. تحقیق که میکنم میبینم برخیهای دیگر نیز این نوع پیامها را روی گوشی تلفن همراه خود دریافت میکنند اما نکتهای که آزارم میدهد این است که بسیاری از آنها نمیدانند این جملات و نوشتهها از چه کسی است و کسی که این جملات از او در فضای مجازی و شبکههای اجتماعی منتشر شده است کیست و دارای چه تفکراتی است؟
کنجکاویام در این باره بیشتر میشود برای همین به سراغ چند نفر دیگر از همکاران و دوستانم میروم و وقتی با آنها صحبت میکنم متوجه میشوم این گونه پیامها از افراد مختلف برای آنها نیز ارسال میشود. این گونه به نظر میرسد که برخی از کاربران شبکههای اجتماعی هیچگونه آشنایی با شخصیت و تفکرات و اندیشههای گوینده این جملات ندارند و خواسته یا ناخواسته جملات و موضوعاتی را در شبکههای اجتماعی دست به دست میکنند که آثار و نتایج خوبی به دنبال ندارد. البته این موضوع را نباید فراموش کرد که این احتمال وجود دارد که برخی از این پیامها به صورت شبکهای و برنامهریزی شده و با هدف و قصد مشخصی برای کاربران ایرانی و مسلمان ارسال میشود.
فراموش نکنیم در حال حاضر ما با یک جنگ نرم روبهرو هستیم و در این میان هر فرد ایرانی و مسلمان باید به عنوان یک سرباز در این جنگ نرم به مقابله با نقشههای شوم کسانی بپردازد که این بار به شکل دیگری به جنگ با ملت و اعتقادات ایرانیان مسلمان آمدهاند. نگاهی به فعالیتها و اظهارنظرهای شخصیتها، مسئولان، کارشناسان و فعالان غربی، امریکایی و اسرائیلی که ید طولایی در مبارزه با ملت مسلمان ایران دارند به خوبی نشاندهنده این است که ما به واقع با یک جنگ بزرگ به نام جنگ نرم روبهرو هستیم به گونهای که طرف مقابل با استفاده از تمام ظرفیتهای خود مانند ظرفیتهای رسانهای به دنبال تضعیف، تخریب و ضرب زدن به ماست.
هنوز صحبتهای «هنری لیونر» را که به عنوان فقیه دینی در اسرائیل فعالیت میکند، فراموش نکردهایم که همین چند وقت پیش در یک سخنرانی اعلام کرد که همکاران ما شب و روز در واتساپ در حال تلاش برای تضعیف اسلام در بین مسلمانان هستند. این یعنی اینکه جنگ رسانهای از سالها قبل آغاز شده است و هر کاربر ایرانی در حقیقت خود یک سرباز در این جنگ رسانهای است، جنگی که با استفاده از تمامی ظرفیتهای رسانهای علیه ایران اسلامی شروع شده است.
ترویج خرافهپرستی روی دیگر سکه
صحبتها و اظهارنظر شخصیت معلومالحالی مانند «هنری لیونر» به خوبی مشخص میکند که بسیاری از این پیامها و موضوعاتی که در برخی از شبکههای اجتماعی رد و بدل میشود با هدف مشخص و با پشتیبانی سرویسهای امریکایی و اسرائیلی است. این سرویسها بنا بر اعتراف و اظهارنظر سردمداران خود به دنبال تضعیف اسلام از راهها و اشکال مختلف هستند. بنابراین در این میان نباید از دیگر روزنههای خطر فعالیتهای این گروهها غافل بود. یکی دیگر از فعالیتهای گروههای غربی و وابسته به صهیونیسم که به شکل برنامهریزی شده و کاملاً هدفدار به دنبال تضعیف اعتقادات مسلمانان و ضربه زدن به فرهنگ ناب ایرانی- اسلامی هستند، ترویج خرافهپرستی است.
باز هم برای روشنتر شدن موضوع به ذکر یک مثال میپردازیم. شاید شما هم به خاطر داشته باشید که در سالهای گذشته در برخی از مساجد یا حرم امامزادگان در پشت جلد قرآن، مفاتیح و کتب ادعیه مطالبی را درباره برخی از معصومین (ع) مینوشتند و از خواننده این متن میخواستند تا آن را برای چند نفر دیگر نیز ارسال کند و در غیر این صورت اتفاق بدی برای او میافتد.
اما حالا دیگر کار از این گذشته است که پشت جلد مفاتیح، قرآن یا زیارتنامه در مکانهایی مانند مسجد یا حرم امامزادگان شاهد نوشتن موضوعاتی با این مضمون باشیم که یکی از ائمه معصومین (ع)، چنین خوابی را دیدهاند و اگر فلان کار را نکنید فلان اتفاق خواهد افتاد. حالا این موضوعات به شبکههای اجتماعی نیز کشیده شده است و گاهی اوقات در برخی از شبکههای اجتماعی مانند واتساپ شاهد این هستم که جملهای یا دعایی به نام یکی از معصومین (ع)، ارسال میشود و در پایان آن آمده است که اگر این جمله را به مثلاً 20 نفر دیگر یا 30 نفر دیگر ارسال نکنید تا فردا برای شما اتفاق بدی رخ خواهد داد. اینگونه رفتارها باعث شده است تا برخی از کاربران که نگاهی سادهلوحانه دارند این موضوعات را باور کرده و خیلی راحت اسیر این بازیها شوند. رجوعی به صحبتهای «هنری لیونر» فقیه دینی اسرائیل ابعاد این کار غیراخلاقی را بیشتر نمایان میکند.
وی در صحبتهای خود در خصوص برنامههای خود و همفکرانش در خصوص ترویج خرافه و آسیب زدن به اعتقادات مسلمانان از طریق شبکههای اجتماعی میگوید: ما با طراحی پیامهای فارسی، عربی، ترکی و اردویی و آوردن نام پیامبر و ائمه، در آخر پیامها مینویسیم آن را برای 10 نفر بفرست تا امروز معجزه ببینی! با گذشت آن مدت مسلمانان میبینند که خبری از معجزه نیست، پس آن را خرافات تلقی میکنند و اینگونه ایمانشان را کمکم از دست میدهند. البته نباید فراموش کرد که این گونه فعالیتهای هنری لیونر و همفکرانش سود اقتصادی نیز برای آنها دارد که در گزارش دیگری میتوان به صورت ویژه بررسی کرد و به آن پرداخت.
دو نمونه روشن
این گونه به نظر میرسد که فعالیت هنری لیونر و همکارانش محدود به چند گروه کوچک نیست بلکه آنها با استفاده از ظرفیتهای رسانهای و آن طور که خودش گفته است به صورت شبانهروزی به دنبال ترویج مسائل خرافی در شبکههای اجتماعی مختلف و گروههای گوناگون هستند. همین هفته گذشته بود که روی گوشی تلفن همراه یکی از همکارانم که عضو یکی از شبکههای اجتماعی است پیامی آمده بود که به خوابی اشاره داشت، خوابی که در آن حضرت امام رضا(ع) از بانوانی که با وضعیت حجاب نامناسب به زیارت ایشان میآیند انتقاد کرده و فرمودهاند به زنانی که به زیارت من میآیند بگویید حجاب خود را رعایت کنند چراکه پوشش زننده آنها در هنگام زیارت باعث میشود تا من از آنها راضی نباشم. در ادامه این پیام آمده بود برای ترویج معارف اهل بیت و در جهت مقابله با تهاجم فرهنگی غرب و موضوع اسفبار حجاب زننده برخی از خانمها این پیام را به 10 نفر دیگر نیز ارسال کن و اگر این کار را نکنی تا 24 ساعت آینده برای خودت یا همسر و فرزندانت اتفاق بدی خواهد افتاد.
خوشبختانه از آنجایی که این همکار من فردی معتقد و باسواد و اهل مطالعه است به هیچوجه این پیام را که یک نوع جدید از ترویج خرافه است جدی نگرفت و هیچوقت هم آن را برای 10 نفر دیگر ارسال نکرد. الان بیشتر از یک هفته از این موضوع میگذرد و نه تنها برای خودش بلکه برای هیچ یک از نزدیکانش هیچ اتفاقی نیفتاده است.
ماه گذشته نیز پیامی روی گوشی تلفن همراه یکی دیگر از دوستان از طریق شبکههای اجتماعی ارسال شده بود که در آن نوشته شده بود: «تو رو به امام زمان قسم میدم این پیامو بخون. دختری از خوزستانم که پزشکان از علاجم ناامید شدند. شبی خواب حضرت زینب(س)را دیدم که در گلویم آب ریخت و شفا پیدا کردم و ازم خواست این را به ۲۰ نفر بگم. این پیام دست کارمندی افتاد که اعتقاد نداشت و کارش را از دست داد، مرد دیگری اعتقاد داشت و ۲۰میلیون به دست آورد. به دست کس دیگری رسید، عمل نکرد پسرش را از دست داد. اگه به حضرت زینب اعتقاد داری این را واسه ۲۰ نفر بفرست...»
اینها البته تنها نمونههایی از پیامهایی هستند که از طریق شبکههای اجتماعی دست به دست میشوند و در بررسی بیشتر با موضوعات دیگری نیز در شبکههای اجتماعی آشنا میشویم.
جنگ رسانهای تمامعیار
همانطور که گفته شد امروز با یک جنگ تمامعیار رسانهای روبهرو هستیم. جنگی که با بهرهگیری از ظرفیتهای رسانهای خصوصاً رسانههای جدید مانند شبکههای اجتماعی و در سایه غفلت و بیاطلاعی برخی از افراد به دنبال مقاصد شوم خود هستند.
ترویج خرافهپرستی، شیطانپرستی، مد، غربزدگی، ارتباط با خدا به صورت مستقیم و بدون داشتن اعتقاد و ارتباط با معصومین (ع)، مسائل مرتبط با آخرالزمان، ایجاد شک و تردید در پیروی از ولایت فقیه و انتخاب مرجع تقلید، انتشار سخنان ضد دین و ترویج اندیشههای نادرست علیه اهل بیت(ع)، ایجاد تفرقه بین شیعه و سنی، انتشار سخنان کذب و انتساب آن به پیامبر و ائمه اطهار(ع) و... تنها گوشهای از فعالیتهای حساب شده و برنامهریزی شده شبکههای اجتماعی است. در این میان کاملاً سادهانگارانه است که گمان کنیم این گونه مسائل در شبکههای اجتماعی تنها یک اتفاق و یک موضوع ساده است که از روی عمد و برنامهریزی نیست. بلکه نگاهی کوتاه و بررسی اجمالی اینگونه رفتارها به خوبی نشاندهنده برنامهریزی هدفدار در این خصوص است. خصوصاً زمانی که شاهد اظهارنظر مسئولان و کارشناسان غربی، امریکایی و اسرائیلی در این خصوص هستیم.
رصد دائم شبکهها
این موضوع البته از چشم تیزبین نهادهای امنیتی کشور دور نیست و فعالیتهای خرابکارانه گروهها را رصد میکنند. چندی پیش بود که مصطفی علیزاده، کارشناس ویژه فضای مجازی در گفتوگو با شبکه یک سیما با هشدار به ادارهکنندگان صفحات در شبکههای اجتماعی گفت: ما به لحاظ اشراف اطلاعاتی همه شبکههای اجتماعی را تحت نظارت داریم و کسانی که فکر میکنند این فضا برای آنان امن است، از فعالیتهای خود دست بردارند. وی درباره دستگیری افرادی که در فضای مجازی به ترویج فساد میپرداختند، گفت: در نیمه دوم امسال بررسیها نشان داد گروهی از صفحات ایجاد شده در فیسبوک مأموریت تغییر سبک زندگی و نهاد خانوادهها را در دستور کار خود به صورت سازمان یافته قرار دادهاند که تعداد 350 صفحه با مدیریت 36 نفر شناسایی شد. در خاتمه باید گفت در کنار رصد و نظارت، آنچه ضروی به نظر میرسد، فرهنگسازی برای استفاده درست از شبکههای موبایلی است و این موضوعی است که تا کنون کمتر به آن پرداخته شده است.