جدال دو حزبی در کسب قدرت

رضا اشرفی

آمریکا پاییز 2016 روزهای کاملاً متفاوتی را تجربه خواهد کرد. در این فصل همه زمینه‌‌چینی‌ها فراهم می‌شود تا انتخابات ریاست‌جمهوری دیگری رقم بخورد. از این‌رو، هم دموکرات‌هایی که اکنون بر سر قدرت هستند و هم جمهوریخواهانی که قدرت کنگره را در دست دارند، خود را برای انتخابات ریاست‌جمهوری سال آینده آماده می‌کنند.

تا‌کنون معمول بوده است که پس از دو دوره قدرت‌مداری از هر حزبی، حزب رقیب در انتخابات بعدی، پیروز انتخابات می‌شود، البته خلاف این مسئله نیز در طول تاریخ کوتاه آمریکا رخ داده است؛ اما در کل، مسئله مورد نظر این است که در این کشور تنها همین دو حزب رقبای اصلی به دست‌گیری قدرت هستند و باوجود احزاب دیگر،‌ هیچ‌گاه زمینه رقابت آزاد برای آنها فراهم نشده است. اگرچه طی تقریباً یک دهه گذشته نشانه‌هایی از اوج‌گیری فعالیت حزب چای (Tea Party) به نمایش گذاشته شده است؛ اما نباید فراموش شود که این حزب به رهبری «سارا پالین» شعبه‌ای از حزب جمهوریخواه است که تنها تقویت‌کننده کنش‌های سیاسی آن است، و به‌عنوان رقیب مطرح نمی‌شود.

بر خلاف انگلیس که مجبور شد پس از قرن‌ها، نظام مدیریت‌شده سه حزبی را بپذیرد و از دو حزبی محافظه‌کار و کارگر خارج شود،‌ آمریکا هنوز به هر شکل ممکن در برابر این چرخش حداقلی مقاومت می‌کند.

به هرحال، آمریکا منتظر انتخابات سال بعد است و به‌همین منظور حزب دموکرات براساس گذشته تاریخی نگران از دست‌‌دادن قدرت است؛ بنابراین، بیش از حزب رقیب دست‌وپا می‌زند. البته نباید فراموش کرد که حرص و طمع هیلاری کلینتون در به‌دست‌گرفتن قدرت،‌ در این زمینه بی‌تأثیر نیست. وی که در رقابت انتخاباتی ریاست‌جمهوری سال 2008 از رقیب حزبی خود، یعنی باراک اوباما شکست خورد،‌ در حال حاضر تلاش می‌کند که این شکست را به گونه‌های مختلف جبران کند؛ به‌ویژه آنکه در این زمینه حمایت‌های همسر خود را به‌عنوان رئیس‌جمهور اسبق در اختیار دارد. البته هیلاری کلینتون در این عرصه سعی دارد تا با استفاده از موقعیت زنانه خود، در این حوزه فعالیت بیشتری انجام داده و برای ترغیب حس زنانه در حوزه سیاسی به دست‌آوردهایی برسد.

وی این موقعیت را دارد که اعلام کند در صورت پیروزی، اولین رئیس‌جمهور زن آمریکا خواهد بود. بنابراین، می‌تواند از حقوق زنان حمایت‌های لازم را انجام دهد. البته وی تاکنون این موضوع را بارها تکرار کرده است. همسر رئیس‌جمهور اسبق آمریکا در این زمینه گفته است:«من اولین زنی بودم که توانستم در یک انتخابات مقدماتی پیروز شوم، و در ادامه هم چندین پیروزی دیگر داشتم و چیزی نمانده بود تا بیش از ۱۸ میلیون رأی کسب کنم». اگرچه هیلاری کلینتون از این موقعیت ضعیف برخوردار است؛ اما نباید فراموش کرد که زمان بسیار نامناسبی را برای رقابت انتخاباتی انتخاب کرده است؛ زیرا جمهوریخواهان پس از هشت سال دوری از قدرت، همه توان خود را برای بازپس‌گیری آن به کار خواهند گرفت و در این زمینه تا حد امکان از سرمایه‌داران و‌ صاحبان صنایع، به‌ویژه درزمینه جنگی و نفتی و همچنین کلیسا و مذهب استفاده خواهند کرد. به هر شکل، این طیف‌ها از حامیان اصلی جمهوریخواهان هستند و همواره مذهب و کلیسا با آمیختن به سرمایه‌داری و تمایلات جنگ‌سالاری (صنایع نظامی) بخشی از سیاست آمریکا را به خود اختصاص داده است که در سبد جمهوریخواهان قرار دارد.

افزون‌بر این، مسائل هیلاری کلینتون قبل از هر چیز باید در انتخابات درون حزبی پیروز شود که در حال حاضر با رقبایی، همچون جو بایدن،‌ معاون رئیس‌جمهور آمریکا،‌ الیزابت وارن، سناتور ایالت ماساچوست، برنی ساندرز، سناتور ایالت ورمونت، جیم وب، سناتور سابق از ایالت ویرجینیا، و همچنین مارتین اومالی، فرماندار سابق ایالت مریلند روبه‌روست. حتی اگر وی بتواند انتخابات درون حزبی را به نام خود تمام کند که در حال حاضر نظرسنجی‌ها چنین علایمی را نشان می‌دهند،‌ نباید نادیده گرفت که با سدّ محکمی به نام جمهوریخواهان روبه‌رو می‌شود که برای عبور از آن به حمایت‌های بی‌سابقه‌ای نیاز دارد.

اگرچه باراک اوباما سعی دارد تا با اعلام اینکه دستاوردهای زیادی طی هشت سال گذشته جمع کرده، آن را در سبد سیاسی دموکرات‌ها قرار دهد،‌ اما همواره با اعتراضات سخت حزب رقیب مواجه بوده است. جمهوریخواهان معتقدند، رئیس‌جمهور طی سال‌های گذشته نتوانسته است از قدرت‌گیری اقتصادی‌ـ سیاسی چین، بازگشت به قدرت روسیه و ... جلوگیری کند. همچنین، اعتقاد جمهوریخواهان بر این است که باراک اوباما نسبت به تحولات خاورمیانه [غرب آسیا و شمال آفریقا] بسیار ضعیف عمل کرده است و همچنین قادر نبوده در حوزه‌هایی، همچون اوکراین و شرق اروپا موفق عمل کند و حتی رژیم صهیونیستی را راضی نگه دارد. تیم رقیب معتقد است، نوع عملکرد باراک اوباما به گونه‌ای بوده است که اعتبار نظامی و قدرت‌محور آمریکا کاهش چشمگیری داشته است. این درحالی است که دولت تلاش دارد تا با پررنگ‌کردن شعار اولیه مبنی‌بر تغییر، نشان دهد که رفتار دشمنان گذشته را منعطف کرده و با این کار امنیت بین‌المللی کشور را افزایش داده است. به هر حال، این دو نگاه تا پایان 2016 به انتقادات خود علیه یکدیگر ادامه خواهند داد، تا پاییز 2016 سرنوشت انتخابات روشن شود.