ویژگیهای دوم خرداد؛ دوم خرداد به لحاظ پارهای ویژگیها از سایر اتفاقات ملی پس از انقلاب متمایز میشود و منظور من از انتخابات ملی انتخابات ریاست جمهوری است که دوم خرداد در بین تمامی آنها به لحاظ توسعه یافتگی ویژگیهای منحصر به فردی دارد که ذکر آنها خالی از فایده نیست:
1- رقابت: در دوم خرداد برای اولین بار بود که مسئله رقابت مطرح شد چون تا قبل از آن ما در هیچ دورهای آنچنان رقابت جدی نداشتیم. معتقدم بعد از دوم خرداد بود که سنت رقابت در انتخابات ریاست جمهوری نهادینه شد و قدرت بدون حاشیه به آرامی دست بهدست شد.
2- مشارکت: در دوم خرداد مشارکت بسیار بالا رفت به طوری که آن را حماسه نیز نامیدند. منظور از آن این است که در ایران نفس رقابت باعث افزایش مشارکت میشود. یعنی هرچه رقابت جدیتر و منصفانهتر باشد مشارکت نیز بالا میرود و همین موجب تضمین رابطه دولت و ملت میشود.
3- گفتمانسازی: انباشت تلاشهای تئوری در زمینههای دینی، سیاست داخلی و خارجی، اقتصادی و فرهنگی و اخلاقی پشتوانهای را برای ایجاد گفتمان اصلاحات فراهم کرد که خود را نشان داد و حتی تا امروز نیز جاذبه آن برنامه باقی مانده است. به طوری که برخی تلاش میکنند تا عناصری از آن را مصادره کنند و بعضی دیگر میکوشند تا در آن تجدیدنظر کنند. اما در برابر گفتمان اصلاحات که میتوان آن را به یک نرمافزار تشبیه کرد گفتمان رقیبی وجود نداشت.
4- مظلومیت: با این که گفتمان اصلاحات دل طبقه متخصص را ربوده بود تاثیری روی طبقات محروم نداشت و این طبقات بیشتر از زاویه سیادت و مظلومیت مینگریستند.
5- خرده قدرت و کلان قدرت: در انقلاب 57 معدن خرده قدرت کشف شد و امام (ره) آن را مفصلبندی کردند. منظور من از خرده قدرت تاثیرگذاری شهروند متفرد است در حالی که کلان قدرت اثرگذاری نهادها و سازمانهای رسمی است. در دوم خرداد این معدن دوباره کشف شد و اینبار یک روحانی دیگر خرده قدرت را تجمیع کرد و به صحنه آورد.
اکنون پس از ذکر این ویژگیها بد نیست به یک پرسش پاسخ بگوییم و آن اینکه آیا دوم خرداد استثنایی بر یک قاعده بود یا خیر؟به نظر من به دلایلی که مجالش در اینجا نیست دوم خرداد یک استثنا بود، استثنایی که امکان دارد در آینده به اشکال نوینی خود را بروز دهد و همه را بار دیگر غافلگیر کند.
ما میتوانیم اصول اصلاحطلبی را احیا کنیم
عباس عبدی نیز در این همایش ضمن تبریک سالگرد دوم خرداد به دانشجویان اظهار کرد: امسال بعد از یک دهه این مراسم به صورت آبرومندانهای برگزار شده است و میطلبد که موضوع درس گرفتن از گذشته را مورد توجه قرار دهیم تا شاید چراغ راه آیندهمان باشد.
وی در ادامه با اشاره به سخنان یکی از دانشجویان در این مراسم که دوران احمدینژاد را زمستان سرد عنوان کرده بود اظهار کرد: باید دانست که زمستان همواره منافعی را داشته است اما در مورد دورانی که از آن یاد شد موضوع فاجعهآمیزتر از این است که سر و ته آن را به هم بیاوریم.
عبدی خاطرنشان کرد: باید به این موضوع دقت کنیم که دولت احمدینژاد اتفاقی نیامد و باید از آن دوران درس گرفت تا در نهایت فهمید که آیندهمان را چگونه بسازیم تا به آن وضعیت نیافتیم.
وی در ادامه با مورد توجه قرار دادن دوران مدیریت احمدینژاد اظهار کرد: موضوعی که خیلی مورد توجه قرار میگیرد این است که در آن دوره 8 ساله بیشتر به انسان احساس حقارت دست میداد و این سوال پیش میآمد که چرا جامعه ما بعد از دوم خرداد باید به سمتی برود که این چنین بشود و فکر کردن به این موضوع از هر نوع رنجی برای کسانی که میخواستند مسئولانه رفتار کنند بدتر بود.
این فعال سیاسی اصلاح طلب با بیان اینکه در دوره اصلاحطلبی در سطح نیروهای سیاسی، دولت و در سطح مشترک بین این دو اشتباهاتی رخ داد گفت: نیروهای سیاسی اصلاحطلب از سال 80 به بعد یک اشتباه مهم مرتکب شدند و آن این بود که راهبرد جبههای را نادیده گرفتند راهبردی که دوم خرداد براساس آن شکل گرفت. منطقی که در راهبرد جبههای وجود داشت این بود که تمایزات درونی اصلاحات برای ما اهمیت ندارد. این فعال سیاسی اصلاح طلب همچنین به تبعات حاصل از اشتباهات رخ داده در دوره اصلاحات پرداخت و اظهار کرد: دستاوردهای 4 سال دوم دولت اصلاحات قابل مقایسه با هیچ دورهای نیست و نابودیهای اقتصادی بعد از 84 نتیجه رکود سیاسی دوره دوم اصلاحات است و این رکود سیاسی منجر به تبعاتی میشود. چنانچه دیدیم دولت به شکل نسبی در مقایسه با انتظاراتی که وجود داشت زمین گیر شد و در نتیجه نیروها از کنارش پراکنده شدند.
وی زیاد شدن شکاف درونی بین اصلاحطلبان را از اشکالات بعدی این دوره عنوان و اظهار کرد: اصلاح طلبان بیشتر به مسائل خودشان میپرداختند تا مسائلی که جبهه با آنها درگیر بود.
عبدی همچنین گفت: ما میتوانیم به بخشی از اصول اصلاح طلبی برگردیم و آن را احیا کنیم البته این که فقط به حرف و بیان به آن ملتزم باشیم کافی نیست . راهبرد اصلاحات سر جای خود است اما آنچه که موجب نقص آن شده، نبود تشخیص مصادیق و تعیین تاکتیک است.
وی همچنین اظهار کرد:به لحاظ شخصی امیدوارم امسال سالی باشد که ما بتوانیم به فضای گذشته برگردیم و بهترین زمینه در این راستا هم انتخابات مجلس است. در این راستا نباید برای ما مهم باشد که طرف مقابل میخواهد چه کاری انجام دهد ما نمیتوانیم برای آن تعیین تکلیف کنیم اما باید بدانیم که بازی اصلاحطلبان میتواند بازی دیگران را هم شکل دهد. چرا که اصلاح طلبان مهم ترین نیروی سیاسی کشور هم برای حال و هم برای آینده است.
وی خاطرنشان کرد: این دولت هر کاری میخواهد بکند، بکند اما نباید زیر بار شکاف قدرت و مسئولیت برود و قطعا باید قدرت لازم برای سیاست خارجی وجود داشته باشد چرا که این فاجعه است که قدرت جایی باشد و مسئولیت جای دیگری قرار بگیرد. اگر مسئولیت وجود نداشته باشد یک نفر میتواند جلوی وزیر خارجه بایستد و عربده بکشد. دراین راستا دیدیم همان کسانی که میخواستند مدیریت جهانی را برپا کنند آخرش گفتند نمی گذارند ما پرونده هستهای را حل کنیم و کنار کشیدند.
وی در پایان خاطرنشان کرد: بگذاریم کلیشهها شکسته شود و گذشته را بازنگری کنیم ما نه میخواهیم مدالی را از سینه کسی برداریم و یا اینکه به سینه کسی مدال بزنیم. مسئله امروز ما این است که نسبت به آینده چه نگاهی داشته باشیم و با این رویکرد است که میتوانیم بدون اشتباهات گذشته دوم خرداد جدید را بازسازی کنیم.