تمرین جنگ در شرق اروپا

ترجمه و تلخیص: جیران عزیزی

روسیه در پی مانورهای گسترده ناتو در مرزهای شمال شرقی کشورش، اخیراً اقدام به برپایی مانورهایی از پیش برنامه‌ریزی نشده کرده است که می‌تواند آتش تنش‌های ژئوپلتیک در شرق اروپا را شعله‌ور‌تر سازد.

کشورهای موسوم به کشورهای نوردیک که در اسکاندیناوی قرار دارند، پاسخ کرملین به مانورهای ناتو را نوعی قدرت نمایی نظامی کرملین در منطقه و به رخ کشیدن توانایی‌های دفاعی آن در قبال پیوند‌های مناطق شمالی همچون فنلاند و سوئد با ناتو می‌بینند.

ایجاد تغییر در جغرافیای سیاسی منطقه در بیانیه مشترک وزرای دفاع فنلاند، سوئد، نروژ، دانمارک و ایسلند در ماه آوریل خودنمایی کرد. آنها در این بیانیه قول دادند دوره جدید عمیق تری را در همکاری‌های دفاعی آغاز کنند. این کشورها با این بهانه اقدام به صدور این بیانیه کردند که تهدیدات روسیه در نزدیکی مرزهای آنان رو به افزایش است.

اما نوع پاسخ‌دهی روسیه به این همکاری جدید دفاعی، نشان می‌دهد، این وزرای دفاع با تصمیم خود موجب وخیم‌تر شدن بحران شرق اروپا شده‌اند. درواقع روسیه با مانوری که در واکنش به مانور ناتو برگزار کرد، کشورهای نوردیک و ناتو را شگفت زده ساخت. به این ترتیب در فاصله 25 مه ‌تا 5ژوئن شمال شرقی اروپا شاهد صف آرایی پنهان 12 هزار سرباز، 250 هزار جنگنده و صدها ابزار و ادوات نظامی دیگر در دو سوی مرزهای روسیه بود. سهم نظامیان ناتو در این صف آرایی به 4 هزار سرباز و 115جنگنده می‌رسید.

کشورهای نوردیک بلافاصله پس از این صف آرایی دو جانبه در تلاش برای فرونشاندن آتش تنش، اعلام داشتند که مانوری که آنان برگزار کرده‌اند نه به دلیل تهدید بالقوه روسیه، که رویدادی دوسالانه تحت نظارت همکاری‌های نظامی شمال اروپا است که این بار کشورهای غیر عضو همچون سوئد، فنلاند و نروژ نیز در آن شرکت دارند. از نظر کشورهای نوردیک گفت‌و‌گو با روسیه بهترین وسیله برای تسکین تنش‌هایی است که با توجه به سیاست‌های نظامی کرملین و اقدامات آن در قبال بحران اوکراین بروز کرده است.

زیرا با افزایش چالش‌های ژئوپلتیک، روسیه نیز بر میزان توان دفاعی خود در دریای بالتیک و دریای شمال خواهد افزود. علاوه بر این با افزایش تمایلات کشورهای اروپایی که هنوز عضو ناتو نیستند در پیوستن به این پیمان، روسیه عضلات تهاجمی خود را نیز تقویت خواهد کرد تا بتواند در صورت هر نوع تهاجمی هم دفاعی و هم تهاجمی درصدد پاسخگویی به تهدیدات برآید.

اما این واکنش به کنش‌های غرب باعث واکنش‌های تندتر اروپا و افزایش خطر در منطقه شده است. نمونه آن را می‌توان در اظهارات اخیر استفان لوفون، وزیر خارجه سوئد مشاهده کرد که گفته است، مانور روسیه نشان می‌دهد، این کشور به دنبال ایجاد ظرفیت‌های نظامی خود در منطقه است. بنابراین ما باید سریع‌تر از روسیه باشیم و توان نظامی خود را تقویت کنیم تا بتوانیم به تهدیدات احتمالی و نقض حقوق کشورهای خود پاسخ دهیم. اما از نظر ژولی ویلهلمسن، کارشناس امور روسیه در انستیتو سیاست خارجی نروژ، پاسخ کرملین به آنچه در دریای شمال می‌گذرد، قابل پیش‌بینی است.

به هر حال روسیه کوه آتش‌فشانی است که تقریباً 20سال در خاموشی به سر برده است. ابرقدرتی که نوسازی نظامی خود را بعد از پیمودن یک دوره طولانی شروع کرده و اکنون در حال رسیدن به نقطه‌ای است که برای آن به عنوان یک قدرت جهانی عادی تلقی می‌شود.

در مانوری که ناتو برپا کرده است، جنگنده‌ها و نظامیانی از کشورهای امریکا، آلمان، فرانسه، هلند، انگلیس، فنلاند، سوئد، نروژ، و سوئیس حضور دارند. مکان اصلی مانور نیز در فنلاند و سوئد است.

هدف از این مانور مقابله با تهدیدات زمینی و اهداف هوایی عنوان شده است. از همین رو کشورهای حاضر در این مانور با جدیدترین سلاح‌های خود در حال مخابره این پیام به تهدیدات احتمالی یا همان روسیه هستند که «ما با این تمرین در حال تقویت توان خود هستیم.» این پیام‌های دوجانبه خطری است که بشدت نه فقط شرق اروپا که سراسر قاره سبز را تهدید می‌کند.